03
May 08, 2026 13:33
· 31:22
· FA
· Whisper Turbo
· 4 speakers
Bu transkriptin süresi sona eriyor 29 Günler.
Kalıcı depolama için yükselt →
Sadece göster
0:00
S…
Speaker 1 (03)
صفحه 35 تا 50 فصل
0:04
S…
Speaker 2 (03)
دوم خیال و صورتهای آن خیال
0:08
S…
Speaker 2 (03)
چیست؟ اگر بگویم ماه جسمی کراویست
0:13
S…
Speaker 2 (03)
که به دور زمین میچرخد و آسمان فضاییست
0:17
S…
Speaker 2 (03)
که زمین را احاته کرده است، راست گفته ایم.
0:21
S…
Speaker 2 (03)
حقیقتی علمی و قابل اثبات را ترح کرده ایم و
0:25
S…
Speaker 2 (03)
با جرعت می توانیم از آن دفاع کنیم منطقه کلام ما
0:30
S…
Speaker 2 (03)
همان منطقه عادیست و ما نیز از این جمله ها فقط
0:34
S…
Speaker 2 (03)
یک منظور داریم و بست بیان ساده و بی
0:38
S…
Speaker 2 (03)
پیرایه یک حقیقت اما اگر بگوییم مزرع
0:42
S…
Speaker 2 (03)
سبز فلک دیدم و داس مه نو دیگر
0:46
S…
Speaker 2 (03)
دریافت ما از محیط به نوع دیگریست
0:50
S…
Speaker 2 (03)
یک حقیقت علمی را نگفته ایم بلکه شباهتی
0:54
S…
Speaker 2 (03)
را که بین ماه نو و داس و در این حال آسمان
0:59
S…
Speaker 2 (03)
و مزرعه حس کرده ایم اینیت بخشیده
1:04
S…
Speaker 2 (03)
ایم این جمله آمیخته با خیال است یعنی در
1:08
S…
Speaker 2 (03)
آن چیزی گفته شده است فراتر از واقعیت علمی
1:12
S…
Speaker 2 (03)
و به همین لحاظ تفاوت مهمی با جمله های نخوست
1:17
S…
Speaker 1 (03)
دارد
1:18
S…
Speaker 2 (03)
دو جمله اول از کشف یک رابطه جمال شناسانه
1:23
S…
Speaker 2 (03)
بین داس و ماه و آسمان و
1:27
S…
Speaker 2 (03)
مزرعه خبر نمی دهند و البته تأثیر آنها
1:31
S…
Speaker 2 (03)
نیز در حد آگاهی بخشیست و بعد از آن
1:35
S…
Speaker 2 (03)
با مخاطب کاری ندارند.
1:37
S…
Speaker 2 (03)
ولی کار گوینده در جمله اخیر فراتر
1:42
S…
Speaker 2 (03)
از یک گزارش است.
1:43
S…
Speaker 2 (03)
او می خواهد تخیل مخاطب را هم
1:47
S…
Speaker 2 (03)
به کار بیندازد و او را وادار کند که این چیزها
1:52
S…
Speaker 2 (03)
را به شکل ویجهی بنگرد و حتی گاهی به
1:56
S…
Speaker 2 (03)
پذیرش سخن دیگر هم وادار شد.
1:59
S…
Speaker 2 (03)
حال آن سخن دیگر چه می تواند باشد؟
2:03
S…
Speaker 2 (03)
خوب است همین عبارت را پی بگیریم که بیتی
2:07
S…
Speaker 1 (03)
از حافظ است.
2:14
S…
Speaker 2 (03)
یادم از کشته خیش آمد و هنگام درو
2:18
S…
Speaker 2 (03)
پاورقی دیوان حافظ غذر
2:22
S…
Speaker 2 (03)
407 شاعر با دیدن مزرعی آسمان
2:26
S…
Speaker 2 (03)
به یاد آورده است که روزی باید مزرعی خیش
2:31
S…
Speaker 2 (03)
رو هم درو کند اما واقعا او زارع بوده
2:35
S…
Speaker 2 (03)
و مزرعی داشته است نه اینجا با
2:39
S…
Speaker 2 (03)
یک خیال دیگر رو برویم
2:42
S…
Speaker 2 (03)
مزرعه همان زندگی شاعر است که بلاخره
2:46
S…
Speaker 2 (03)
روزی درو خواهد شد.
2:48
S…
Speaker 2 (03)
اگر همین معنی بدون این تخیل زیبا بیان
2:52
S…
Speaker 2 (03)
می شد مثلا باید چنین می بود.
2:55
S…
Speaker 2 (03)
من نگرانم از این که هنگام نتیجه گیری معلوم
2:59
S…
Speaker 2 (03)
شود کاری درخوری نکرده هم.
3:02
S…
Speaker 2 (03)
تفاوت بین این دستخن را خود مناهزه
3:06
S…
Speaker 1 (03)
می کنید.
3:07
S…
Speaker 2 (03)
بیشتر این تفاوت ناشی از تخیلی است که شاعر
3:11
S…
Speaker 1 (03)
در کار آورده است.
3:12
S…
Speaker 2 (03)
خیال حاصل یک نگاه متفاوت به
3:16
S…
Speaker 2 (03)
پدیده های هستی است و به همین سبب در ایجاد
3:21
S…
Speaker 2 (03)
بیان شاعرانه بسیار معثر است.
3:24
S…
Speaker 2 (03)
چون همین که پای تخیل به میان آید لاجرم
3:28
S…
Speaker 2 (03)
بیان از حالت عادی و اوتوماتیکی بیرون خواهد
3:33
S…
Speaker 2 (03)
آمد و این یعنی ورود به دنیای شعر اما
3:37
S…
Speaker 2 (03)
نقش خیال فقط به ایجاد تمایز محدود نمی شود بلکه
3:42
S…
Speaker 2 (03)
با این وسیله تأثیر کلام گوینده نیز ابزایش
3:47
S…
Speaker 3 (03)
می آبد
3:48
S…
Speaker 2 (03)
وقتی کلیم حمدانی در مسرا اول
3:52
S…
Speaker 2 (03)
بیت با بیانی ساده می گوید در نظرها اعتبار
3:56
S…
Speaker 2 (03)
کس به قدر نفعه است شاید ما توجهی
4:01
S…
Speaker 2 (03)
ویجه به این سخن نکنیم ولی آنگاه که او با
4:05
S…
Speaker 2 (03)
کمک مسرا دوم رنگی از خیال به گفته اش
4:09
S…
Speaker 2 (03)
می زند ناخداگاه تسلیم می شویم
4:14
S…
Speaker 2 (03)
در نظرها اعتبار کس به قدر نفع اوست
4:18
S…
Speaker 2 (03)
عزت هر نخ در بوستان به مقدار
4:22
S…
Speaker 2 (03)
برست پاورقی دیوان کلیم حمدانی
4:26
S…
Speaker 2 (03)
صفحه 73 صورتهای خیال
4:31
S…
Speaker 2 (03)
تخیل یک قابلیت وسیع و گسترده
4:35
S…
Speaker 2 (03)
است و به شکلهای گناگون در کلام رخ می نماید.
4:39
S…
Speaker 2 (03)
اهل عدب این اشکال را در شاخه های مختلفی
4:43
S…
Speaker 2 (03)
گنجانده و جدا جدا بررسی کرده اند.
4:46
S…
Speaker 2 (03)
البته قدم های ما در این تقسیم بندی ها و جدول سازی
4:51
S…
Speaker 2 (03)
ها زیاد روی کرده و به جای بحث در عرضش
4:55
S…
Speaker 2 (03)
هنری صورت های خیال بیشتر توان
4:59
S…
Speaker 1 (03)
خود را
5:00
S…
Speaker 1 (03)
سرف ایجاد شاخه ها و استلاحاتی کرده
5:04
S…
Speaker 1 (03)
اند که گاه هیچ فایده هنری ندارد.
5:08
S…
Speaker 1 (03)
ما این تقسیم بندی ها را تا حدی که
5:12
S…
Speaker 1 (03)
به ارزیابی هنری صورت های خیال کمک می کند مطرح
5:17
S…
Speaker 1 (03)
می کنیم و از تشبیح شروع خواهیم کرد که مادر
5:21
S…
Speaker 1 (03)
بسیاری از صورت های خیال است.
5:24
S…
Speaker 1 (03)
تشبیح منوچهری دامغانی دران قصیده معروف
5:28
S…
Speaker 4 (03)
خیش می گوید
5:30
S…
Speaker 1 (03)
سر از البورز برزد قرس خرشید چخون
5:34
S…
Speaker 1 (03)
و آلوده دزدی سرز معمن بکردار چراغ
5:38
S…
Speaker 1 (03)
نیم مرده که هر ساعت فزون گرددش
5:42
S…
Speaker 2 (03)
روغن پا برقی
5:46
S…
Speaker 1 (03)
گذینه اشعار منوچهری دامغانی صفحه
5:50
S…
Speaker 1 (03)
71 و 72 در بیت اول شاعر
5:55
S…
Speaker 1 (03)
خرشید هنگام طلوع را همانند دوزدی
5:59
S…
Speaker 1 (03)
خونالو دانسته است که سر از کمینگاه بیرون می آورد.
6:04
S…
Speaker 1 (03)
در بیت دوم نیز همان خرشید طلوع کننده را
6:08
S…
Speaker 1 (03)
با چراق نیم خاموش که تازه دران نفت
6:12
S…
Speaker 1 (03)
ریخته اند و شعله اش هر لحظه
6:15
S…
Speaker 1 (03)
در حال افضایش هست همانند دانسته هست به
6:19
S…
Speaker 1 (03)
این کار تشبیح میگویم پس برای تشبیح
6:23
S…
Speaker 1 (03)
میتوان این تعریف را برایش نقل کرد تشبیح
6:28
S…
Speaker 1 (03)
یاداوری همانندی و شباهتیست که
6:32
S…
Speaker 1 (03)
از جهتی یا جهاتی میان دو چیز مختلف وجود
6:37
S…
Speaker 2 (03)
دارد پاورقی صبر خیال در شعر
6:41
S…
Speaker 1 (03)
فارسی صفحه 53
6:44
S…
Speaker 1 (03)
ارکان تشبیه در هر تشبیهی
6:48
S…
Speaker 2 (03)
حداقل دو رکت داریم.
6:50
S…
Speaker 1 (03)
دو چیز که یکی به دیگری مانند شده است.
6:54
S…
Speaker 1 (03)
اینها را به ترتیب مشبه و مشبهان به
6:58
S…
Speaker 3 (03)
نامیدند.
6:59
S…
Speaker 2 (03)
پاورقی دکتر میر جلال و دین
7:03
S…
Speaker 3 (03)
کزازی
7:04
S…
Speaker 1 (03)
به جای این دو واجه های ماننده و مانسته
7:09
S…
Speaker 1 (03)
را پیشنهاد کرده است که مناسب تر به نظر می رسند
7:13
S…
Speaker 1 (03)
به شرط این که کاربوردی آم بیابند رجوع
7:18
S…
Speaker 1 (03)
کنید به رخصار صبح صفحه 600
7:21
S…
Speaker 1 (03)
مثلا در بیت اول منوچهری خرشید مشبه
7:26
S…
Speaker 1 (03)
هست و دوزد خونالوده مشبهان به بدون
7:30
S…
Speaker 1 (03)
هر یک از اینها تشبیحی صورت نمی بندد چون گفته
7:35
S…
Speaker 1 (03)
ایم که تشبیح یاداوری همانندی دو چیز
7:39
S…
Speaker 1 (03)
مختلف هست به این درکن مجموعن طرفین
7:43
S…
Speaker 1 (03)
تشبیح هم می گویند اما می دانیم که دو چیز نمی
7:48
S…
Speaker 3 (03)
توانند اینن
7:49
S…
Speaker 1 (03)
و از همه جهات مثل هم باشند چون در آن صورت آن
7:53
S…
Speaker 1 (03)
دو یک چیز هستند لاجرم مشبه
7:57
S…
Speaker 1 (03)
و مشبهان به فقط در صفت یا صفات
8:03
S…
Speaker 1 (03)
خاصی با هم شباهت دارند به این صفت وچه
8:07
S…
Speaker 1 (03)
شبه می گویند مثلا در تشبیه اول وچه
8:12
S…
Speaker 1 (03)
شبه سرخی رنگ و آهستگی سربراوردن
8:17
S…
Speaker 1 (03)
است که هم در خرشید وجود دارد و هم در دوزد
8:21
S…
Speaker 1 (03)
خونالوده در بیت دوم علاوه بر رنگ
8:25
S…
Speaker 1 (03)
و آهستگی حرکت گرمای خرشید
8:29
S…
Speaker 1 (03)
و چراغ نیز
8:31
S…
Speaker 1 (03)
می تواند وچه شبه باشد وجود وچه
8:35
S…
Speaker 1 (03)
شبه بین طرفین تشبیه ضروری است چون
8:39
S…
Speaker 1 (03)
اگر آن دو هیچ شباهتی با هم نداشته باشند دلیلی
8:44
S…
Speaker 1 (03)
برای تشبیه باقی نمی ماند
8:46
S…
Speaker 1 (03)
در این حال انتظار می روید این بچه شبه از
8:51
S…
Speaker 1 (03)
ویجگی های بارز و مشخص طرفین تشبیح باشد
8:55
S…
Speaker 1 (03)
اگر بگوییم که خرشید مثل عبرست به اعتبار
8:59
S…
Speaker 1 (03)
این که هر دو در آسمانند و حرکت می کنند البته
9:04
S…
Speaker 1 (03)
تشبیح انجام داده ایم اما این زیبا و هنری نیست
9:08
S…
Speaker 1 (03)
چون ویجگی بارز خرشید
9:11
S…
Speaker 1 (03)
رنگ، گردی و گرمای آن است و
9:15
S…
Speaker 1 (03)
عبر از این جهات هیچ شباهتی با آن ندارد.
9:19
S…
Speaker 1 (03)
اما تشبیح عبر به فیل مثلا زیباست
9:24
S…
Speaker 1 (03)
چون بچه شبه می تواند رنگ، بزرگی و
9:29
S…
Speaker 2 (03)
حرکت باشد.
9:30
S…
Speaker 1 (03)
این هم مثالی از مهدی اخوانسالس برای این تشبیح.
9:35
S…
Speaker 1 (03)
عبرهایی که درنگی پویشان ماند با شتاب
9:39
S…
Speaker 1 (03)
پیلهای تشنه و بیتاب سوی آبشخور
9:44
S…
Speaker 2 (03)
دور و دیگری در راه پاورقی در
9:48
S…
Speaker 1 (03)
حیات کوچ پاییز در زندان بحش
9:52
S…
Speaker 1 (03)
دوزخ اما سرد صفیه 275
10:00
S…
Speaker 2 (03)
نکته هم نباید غافل شد و چشبه های بارز
10:04
S…
Speaker 2 (03)
و مشخص اندکند و اگر شاعران فقط به
10:08
S…
Speaker 2 (03)
همانها بسنده کنند به زودی در کشف تشبیح
10:12
S…
Speaker 2 (03)
های تازه به بنبست خواهند خورد.
10:16
S…
Speaker 2 (03)
بنابراین شاعر ناچار است در مواردی به
10:20
S…
Speaker 2 (03)
وجوه مشترک زعیفتر و مخفیتر اشاره
10:24
S…
Speaker 2 (03)
کند و این گونه تشبیح
10:26
S…
Speaker 2 (03)
گاهی از تشبیح های ساده و آم زیباتر
10:31
S…
Speaker 2 (03)
خواهد شد.
10:32
S…
Speaker 2 (03)
چون دقت نظر و حساسیت بیشتر شاعر را نشان
10:36
S…
Speaker 2 (03)
می داد پاورقی رجوع کنید به صور خیال
10:40
S…
Speaker 2 (03)
در شعر فارسی صفحه 56 و 57
10:45
S…
Speaker 2 (03)
مثلا خوابانی در جایی ماه نورا
10:49
S…
Speaker 2 (03)
که در شعر فارسی بیشتر به داس یا
10:53
S…
Speaker 2 (03)
نعل عصب تشبیح شده است به دوم ماهی تشبیح
10:58
S…
Speaker 1 (03)
می کند
10:58
S…
Speaker 2 (03)
و این بچه شبه هرچند بسیار بارز نیست از
11:03
S…
Speaker 2 (03)
این خبر می دهد که شاعر به تشبیه های رایج بسنده
11:07
S…
Speaker 2 (03)
نکرده و دقت نظری ویجه داشته است صبح
11:11
S…
Speaker 2 (03)
برامد ز کوه چون مه نخشب
11:16
S…
Speaker 2 (03)
ز چاه ماه برامد به صبح
11:20
S…
Speaker 2 (03)
چون دوم ماهیز آب پاورقی دیوان
11:24
S…
Speaker 2 (03)
خاقانی شروانی صفحه چهل و یک پس عجیب
11:29
S…
Speaker 2 (03)
نیست اگر گفته شود لطف تشبیه غرابت
11:33
S…
Speaker 2 (03)
آنست و دوریش از ابتزال حصول آن هم
11:37
S…
Speaker 2 (03)
به دینگونه دست می داد که وچه شبه امری
11:41
S…
Speaker 2 (03)
باشد که زود به خاطر نرسد پاورقی شعر
11:46
S…
Speaker 1 (03)
بی دروغ
11:47
S…
Speaker 2 (03)
شعر بی نقاب صفحه 65 هرچند وجود
11:51
S…
Speaker 2 (03)
وچه شبه بین طرفین تشبیح ضروری است ذکرش
11:56
S…
Speaker 2 (03)
همواره لزومی ندارد یعنی شاعر می تواند درک آن
12:00
S…
Speaker 2 (03)
را به خاننده بگذارد و به این ترتیب او را نیز در شعر
12:05
S…
Speaker 2 (03)
سهیم کند مثلا در آن دو بیت منوچهری چندین
12:09
S…
Speaker 2 (03)
وچه شباهت وجود دارد ولی شاعر ذکرشان
12:13
S…
Speaker 2 (03)
را ضروری ندانسته است
12:15
S…
Speaker 2 (03)
شاید چون طرف این به اندازه کافی گویا هستند
12:19
S…
Speaker 2 (03)
گاهی نیز برعکس یاد کرد وچه شبه
12:24
S…
Speaker 2 (03)
لازم می افتد و آن جاییست که وچه شبه کمرنگ
12:28
S…
Speaker 2 (03)
است یا شاعر از لحاظ معنای شعرش به
12:32
S…
Speaker 2 (03)
آن نیاز دارد
12:34
S…
Speaker 2 (03)
مثلا اگر سهیل محمودی در این بیت مصرا اول
12:38
S…
Speaker 2 (03)
را نمی گفت شاید خاننده به این وچه خاص شباهت
12:43
S…
Speaker 2 (03)
هدایت نمی شد خیش را لای عبر می پیچید
12:47
S…
Speaker 2 (03)
آسمان
12:49
S…
Speaker 2 (03)
مثل یک معمه بود، پاورقی، فصلی از
12:53
S…
Speaker 2 (03)
آشغانه ها صفحه 88.
12:55
S…
Speaker 2 (03)
حتی ممکن است مشبه و مشبهان به واقعا
13:00
S…
Speaker 2 (03)
شباهتی آشغار با هم نداشته باشند و شاعر بخواهد
13:05
S…
Speaker 2 (03)
به منظور خاصی آنها را شبیه هم تلقی کند.
13:09
S…
Speaker 2 (03)
در اینجا آن دو چیز فقط در خیال شاعر
13:13
S…
Speaker 2 (03)
با هم شباهت دارند نه در واقعیت گاه در تشبیه
13:18
S…
Speaker 2 (03)
ها در کنار مشبه مشبهان به و بچه
13:22
S…
Speaker 2 (03)
شبه به چیزی دیگر هم بر می خوریم واجگانی که
13:26
S…
Speaker 2 (03)
بر همانندی طرف این تشبیه دلالت می کنند از
13:30
S…
Speaker 2 (03)
قبیل مثل، مانند، بسان،
13:34
S…
Speaker 2 (03)
رنگ و همچون
13:37
S…
Speaker 2 (03)
قدمای ما اینها را عدات تشبیه نامیده و
13:41
S…
Speaker 2 (03)
رکن چهارم تشبیه شمردند به نظر میرسد
13:45
S…
Speaker 2 (03)
چون این کاری درست نباشد چون این واجه ها و نزایر
13:49
S…
Speaker 2 (03)
آنها فقط ابزارهای زبانی هستند
13:54
S…
Speaker 2 (03)
برای بیان شباحت و در اصل تشبیه سهمی
13:58
S…
Speaker 2 (03)
ندارند به عبارت دیگر کشف و خلاقیت
14:02
S…
Speaker 2 (03)
هنری شاعر
14:04
S…
Speaker 2 (03)
حول محور ترفین و وچه شبه میچرخد و
14:08
S…
Speaker 2 (03)
عدات تشبیه کاری بیش از کمک به بیان این کشف
14:13
S…
Speaker 1 (03)
نمی کند.
14:13
S…
Speaker 2 (03)
پس قائل شدن فقط سر رکن مشبه، مشبهان
14:18
S…
Speaker 2 (03)
به و وچه شبه برای تشبیه درستر به نظر
14:22
S…
Speaker 2 (03)
میرسد.
14:23
S…
Speaker 2 (03)
پا ورقی نگارنده در جایی ندیده است که عدات تشبیح
14:28
S…
Speaker 2 (03)
را جز ارکان حساب نکرده باشند و برای تشبیح
14:32
S…
Speaker 2 (03)
فقط سر رکت قائل شده باشند ولی گویا حقیقت همین
14:37
S…
Speaker 2 (03)
است و باید آن را با همه غرابتش پذیرفت اما این عدات
14:41
S…
Speaker 2 (03)
تشبیح بهتر است در شعر سکشبد یا نه اینجا
14:45
S…
Speaker 2 (03)
بحثی نظیر و چشبه به میان می آید نمی توان
14:50
S…
Speaker 2 (03)
حکم کلی سادر کرد ولی
14:53
S…
Speaker 2 (03)
غالباً حض و عدات تشبیه قاطعیت بیشتری
14:57
S…
Speaker 1 (03)
به آن می دهد.
15:00
S…
Speaker 2 (03)
جو کنید به سوره جنگ هفتم مقاله
15:04
S…
Speaker 2 (03)
نقدی بر کتاب قیام نور از قیصر امینپور
15:08
S…
Speaker 2 (03)
سعدی می گوید منان مرگ سخندانم
15:12
S…
Speaker 2 (03)
که در خاکم روت سورت
15:14
S…
Speaker 2 (03)
هنوز آواز می آید به معنی از گلستانم
15:19
S…
Speaker 2 (03)
پاوری کلیات سعدی قزلیات صفحه
15:23
S…
Speaker 2 (03)
سی سد و سی و سه در متر همین گونه آمده و
15:27
S…
Speaker 2 (03)
نسخه بدل آن صورت مشهورتره هنوز
15:32
S…
Speaker 2 (03)
آواز می آید که سعدی در گلستانم است
15:36
S…
Speaker 2 (03)
شاعر خیش را به مرغی سخندان تشبیح می
15:40
S…
Speaker 2 (03)
کند اما با حضر عداد اگر مثلا گفته بود چنان
15:45
S…
Speaker 2 (03)
مرغ سخندانم که در خاکم رود صورت
15:49
S…
Speaker 2 (03)
قطعا تشبیهش آن زیبایی را نداشت تشبیه
15:53
S…
Speaker 2 (03)
فشرده تشبیه می تواند باز هم خلاصه تر شود
15:57
S…
Speaker 2 (03)
آنگاه که شاعر آن را از شکل جمله بدر آورده
16:01
S…
Speaker 2 (03)
و به صورت یک اضافه تشبیهی بیان می کند سلمان
16:06
S…
Speaker 2 (03)
هراتی در شعری تشبیه آسمان از لحاظ
16:10
S…
Speaker 2 (03)
رنگ به شمدی سرمعی شباهت
16:14
S…
Speaker 2 (03)
دارد را به صورت اضافه تشبیهی
16:18
S…
Speaker 2 (03)
شمد سرمئی آسمان بیان کرده
16:22
S…
Speaker 2 (03)
است و نور از لحاظ باریکی به نخش
16:26
S…
Speaker 2 (03)
باحد دارد را به صورت نخ نور.
16:29
S…
Speaker 2 (03)
کنار شب می ایستم.
16:32
S…
Speaker 2 (03)
چشم به شمد سرمئی آسمان
16:36
S…
Speaker 1 (03)
می اندازم.
16:37
S…
Speaker 2 (03)
ستاره ها با نخ نور گلدوزی
16:42
S…
Speaker 2 (03)
شده اند و من می شنوم زمزمه
16:46
S…
Speaker 2 (03)
درختان را.
16:47
S…
Speaker 2 (03)
محمد رزا عبد الملکیان نیز در این پاره از
16:51
S…
Speaker 2 (03)
یک شعرش قلب را به نارنجک تشبیه
16:56
S…
Speaker 2 (03)
کرده است ولی در قالب یک تشبیه فشرده مظلوم
17:00
S…
Speaker 2 (03)
کوچک من هر روز نارنجک قلبش
17:05
S…
Speaker 2 (03)
را از خانه به مدرسه می برد پاورقی
17:09
S…
Speaker 2 (03)
شعر امروز صفحه 494
17:14
S…
Speaker 2 (03)
این استفاده خوبی است از قابلیت ترکیب سازی
17:19
S…
Speaker 2 (03)
که در زبان فارسی وجود دارد.
17:21
S…
Speaker 2 (03)
فشرد سازی تشبیح به این گونه هم به ایجاز
17:25
S…
Speaker 2 (03)
و اختصار شعر کمک می کند و هم قاطعیت
17:29
S…
Speaker 2 (03)
خوبی به تشبیح می دهد.
17:32
S…
Speaker 2 (03)
ولی البته این زیان را نیز می تواند داشته
17:36
S…
Speaker 2 (03)
باشد که وفور اضافه های تشبیحی در شعر
17:40
S…
Speaker 2 (03)
باعث تزاهم خیال شود به این موضوع در
17:44
S…
Speaker 2 (03)
صفحات بعد خواهیم پرداخت استعاره گفتیم که تشبیح
17:49
S…
Speaker 2 (03)
بیان همانندی بین دو چیز است اما گاهی
17:53
S…
Speaker 2 (03)
این بیان همانندی آنقدر در عدبیات یک
17:57
S…
Speaker 2 (03)
ملت تکرار می شود
17:59
S…
Speaker 2 (03)
که دیگر آمه مردم به آن تشبیح عادت می
18:03
S…
Speaker 2 (03)
کنند و کار به یک نواختی می کشد.
18:06
S…
Speaker 2 (03)
یکی از کارهای شاعران در این وضعیت برای پرهیز
18:10
S…
Speaker 2 (03)
از تکرار و یک نواختی این است که مشبه را
18:14
S…
Speaker 2 (03)
حضب کنند و فقط مشبهان به را بیاورند.
18:18
S…
Speaker 2 (03)
مثلا در دوره های نخستین عدبیات فارسی
18:22
S…
Speaker 2 (03)
تشبیح قد بلند به سرب بسیار رایج
18:26
S…
Speaker 1 (03)
بوده است.
18:28
S…
Speaker 2 (03)
رودکی در آن شعر معروفش می گوید میر سر
18:32
S…
Speaker 2 (03)
وست و بخارا بوستان سر سوی بوستان
18:37
S…
Speaker 2 (03)
آید همی پاورقی سیری در شعر فارسی
18:41
S…
Speaker 2 (03)
صفحه دیویست و چهارده
18:43
S…
Speaker 2 (03)
ولی این رابطه بر اثر تکرار آنقدر عادی شده
18:48
S…
Speaker 2 (03)
است که مثلا حافظ در قرن هشتم حس کرده است
18:52
S…
Speaker 2 (03)
همون کلمه سرو کافی است و نیازی به یاد
18:56
S…
Speaker 2 (03)
کرده مستقیم کسی که قامتش به سرو تشبیه
19:00
S…
Speaker 2 (03)
شده است نیست سرو چمان من چرا مید چمن
19:04
S…
Speaker 2 (03)
نمی کند همدم گل نمی شود یاد سمن
19:08
S…
Speaker 2 (03)
نمی کند
19:10
S…
Speaker 2 (03)
پاورقی دیوان حافظ غزل 192
19:14
S…
Speaker 2 (03)
به این کار استعاره می گویند.
19:17
S…
Speaker 2 (03)
یعنی قرار دادن واجه هایی به
19:21
S…
Speaker 2 (03)
جای واجه دیگر به شرط مشابهت بین آنها.
19:26
S…
Speaker 2 (03)
پاورقی استعاره در لغت یعنی آریت
19:30
S…
Speaker 2 (03)
گرفتن.
19:31
S…
Speaker 2 (03)
استعاره در واقع شکل تکامل یافته و
19:35
S…
Speaker 2 (03)
فشرده شده تشبیح است و در آن اینیت
19:39
S…
Speaker 2 (03)
مشبه و مشبهان به روشندتر حس می
19:43
S…
Speaker 2 (03)
شود بیشتر استعاره های هر زبان روزی
19:48
S…
Speaker 2 (03)
تشبیح بودند می گوییم بیشتر استعاره
19:52
S…
Speaker 2 (03)
ها نه همه ی آنها چون گاهی هم اتفاق می افتد
19:56
S…
Speaker 2 (03)
که شاعر بدون یک سابقه قبلی
20:00
S…
Speaker 1 (03)
در همان بار نخست مشبه را حض می کند و
20:04
S…
Speaker 1 (03)
استعار پدید می آورد.
20:06
S…
Speaker 1 (03)
قادر تهماسپی فرید می گوید
20:10
S…
Speaker 1 (03)
به یازده خممه می گرچه دست ما نرسید
20:15
S…
Speaker 1 (03)
بده پیاله که یک خم هنوز سربسته
20:19
S…
Speaker 1 (03)
است پاورقی اشق بیغروب صفه چهل
20:24
S…
Speaker 1 (03)
استعاره خم می برای احمه علیه مسلم
20:28
S…
Speaker 1 (03)
تازگی دارد ولی بیان شاعر بگونه ایست که
20:33
S…
Speaker 1 (03)
خاننده آن را در می آود این دریافت به کمک عدد
20:37
S…
Speaker 1 (03)
یازده است و این نکته که آخرین امام معصوم
20:41
S…
Speaker 1 (03)
هنوز در پرده غیبت به سر می برد
20:45
S…
Speaker 1 (03)
گاهی چون این استعاره های زیباتر از استعاره های مسبوق
20:50
S…
Speaker 1 (03)
به سابقند چون تازه هند و قبلن در
20:54
S…
Speaker 1 (03)
قالب تشبیه رمقشان گرفته نشده است
20:57
S…
Speaker 1 (03)
همینجا این را هم بگوییم استعاره هایی که از تشبیح
21:02
S…
Speaker 1 (03)
زاده شده اند نوعی کهنگی در ذات خیش دارند
21:06
S…
Speaker 1 (03)
چون پیش از آن شنونده آنها را در قالب تشبیح
21:11
S…
Speaker 1 (03)
دیده و لذت هنری برده است لذتی که
21:15
S…
Speaker 1 (03)
او از استعاره می برد نه از کشف یک شباهت بلکه
21:19
S…
Speaker 1 (03)
از شیبه خاص بیان آن است و البته اصالت
21:24
S…
Speaker 1 (03)
آن اولی را ندارد
21:26
S…
Speaker 1 (03)
از همین روی کار شاعر در استعار سخت می شود
21:30
S…
Speaker 1 (03)
او اگر بخواهد استعارش براحتی قابل
21:34
S…
Speaker 1 (03)
درک باشد ناچار است به تشبیحات عادیی
21:38
S…
Speaker 1 (03)
که خاننده با آنها آشناست متوسط شود و اگر
21:43
S…
Speaker 1 (03)
هم بخواهد خلاقیت بخرد تحت و کشف جدیدی
21:47
S…
Speaker 1 (03)
داشته باشد ممکن است استعاره برای همه قابل
21:51
S…
Speaker 1 (03)
درک نباشد
21:53
S…
Speaker 1 (03)
همین سبب شده است که شعر شاعران توانا و تصویرگری
21:58
S…
Speaker 1 (03)
چون خاقانی و نظامی در بعضی جاها مبهم
22:03
S…
Speaker 1 (03)
به نظر آید چون آنها از نظر زمانی در
22:07
S…
Speaker 1 (03)
دوره رواج و شیوع استعاره زندگی می کرده و
22:12
S…
Speaker 1 (03)
در این حال به استعاره های مکرر و فرسود
22:16
S…
Speaker 1 (03)
قانه نبودند این دو استعاره برای ماه
22:21
S…
Speaker 1 (03)
در شعر خوابانی را ببینید که اولی در قالب شاخ
22:25
S…
Speaker 1 (03)
گوز نست و دیگری در قالب عبروی زال زر
22:29
S…
Speaker 1 (03)
اینها طبعاً آن روشنی و سراحت
22:34
S…
Speaker 1 (03)
را ندارن که تشبیه ماه به دوم ماهی در
22:38
S…
Speaker 1 (03)
بیت که پیشتر دیدیم داشت
22:41
S…
Speaker 1 (03)
کرده در آن خورنفضا سید گوزنان چند
22:46
S…
Speaker 1 (03)
جا شاخ گوز اندر هوا آنک
22:50
S…
Speaker 1 (03)
نگونسار آمده اید همایون فرنگر
22:54
S…
Speaker 1 (03)
سی مرغ زرین پرنگر عبروی زال زرنگر
22:59
S…
Speaker 1 (03)
بالای که سار آمده پاوردی
23:03
S…
Speaker 1 (03)
دیوان خاوانی شروانی صفحه 388
23:08
S…
Speaker 1 (03)
مجاز این چند سطر شعر از
23:12
S…
Speaker 1 (03)
محمد رزا عبدالملکیان را ببینید هماسه
23:17
S…
Speaker 1 (03)
چارده ساله من با پای شوق رفته
23:21
S…
Speaker 1 (03)
بود و اینک با شانه های شهر برایم
23:26
S…
Speaker 1 (03)
بازش آورده بودند پا برقی ریشه
23:30
S…
Speaker 1 (03)
در عبر صفحه 83
23:33
S…
Speaker 1 (03)
در سطر ثوم نوع خاصی از تخیل دیده
23:37
S…
Speaker 1 (03)
می شود شاعر خواسته است شهید مورد نظر
23:41
S…
Speaker 1 (03)
را از انحصار یک کوچه یا محله بیرون بیاورد و
23:45
S…
Speaker 1 (03)
با این کار تعلق او را به همه شهر روشن
23:50
S…
Speaker 1 (03)
کند این زمینه معنوی او را به
23:54
S…
Speaker 1 (03)
سوی یک جای گذینی کشانده است یعنی گذاشتن
23:59
S…
Speaker 1 (03)
شهر به جای مردم شهر
24:02
S…
Speaker 1 (03)
به این کار مجاز می گوید برای شناختن
24:06
S…
Speaker 1 (03)
مجاز ابتدا باید حقیقت را بشناسیم حقیقت
24:11
S…
Speaker 1 (03)
یعنی استعمال کلمه در همون مفهومی که
24:15
S…
Speaker 1 (03)
واضع لغت آن را به کار برده بی هیچ تصرفی
24:19
S…
Speaker 1 (03)
در مورد استعمال آن
24:21
S…
Speaker 1 (03)
پاوروی صبر خیال در شعر فارسی صفحه
24:26
S…
Speaker 1 (03)
97 و به این ترتید مجاز استعمال
24:30
S…
Speaker 1 (03)
لفظ است در غیر معنی حبیقیان پاوروی
24:34
S…
Speaker 1 (03)
همانجا به عبارت ساده تر
24:38
S…
Speaker 1 (03)
هرگاه واجه ای را در معنا به جای واجه
24:43
S…
Speaker 1 (03)
دیگر بیاوریم مجاز به کار برده ایم
24:46
S…
Speaker 1 (03)
این هم نمونه دیگر از محمد علی بحملی که در آن
24:50
S…
Speaker 1 (03)
حیله و اعتماد به جای فرد حیلگر و
24:54
S…
Speaker 1 (03)
فرد اعتماد کننده به کار رفته است
25:11
S…
Speaker 1 (03)
ما گاه در گفتارهای عادی و روزانه خود
25:16
S…
Speaker 1 (03)
هم مجاز به کار میبریم مثلا جمله سرتان
25:20
S…
Speaker 1 (03)
سلامت باشد نوعی مجاز در خود دارد چون
25:24
S…
Speaker 1 (03)
معلوم است که منظور از سر خود شخص است
25:28
S…
Speaker 1 (03)
اما به این ترتیب ما در هر گونه جا به جایی واجگان
25:33
S…
Speaker 1 (03)
آزاد هستیم نه بلکه باید به این دواجه
25:37
S…
Speaker 1 (03)
که جایگزین هم شده اند رابطه باشد که این جا به
25:41
S…
Speaker 1 (03)
جایی را توجیح کند و خاننده را به معنی مورد نظر
25:45
S…
Speaker 1 (03)
شاعر رهنمون شود به این رابطه علاقه
25:49
S…
Speaker 1 (03)
مجاز می گویند و آن انواع متعددی
25:54
S…
Speaker 1 (03)
دارد مثلا می گوییم
25:56
S…
Speaker 1 (03)
کشم فلانی را دور دیدم و منظور این است که خود
26:00
S…
Speaker 1 (03)
او را دور دیدم گاهی برعکس کل را نام
26:04
S…
Speaker 1 (03)
میبریم و یک جوز را در نظر داریم به این ترتیب گاهی
26:09
S…
Speaker 1 (03)
ظرف و مظروف به جای هم به کار میروند و
26:13
S…
Speaker 1 (03)
گاهی صرف مجاورت دو چیز سبب کار برد
26:17
S…
Speaker 1 (03)
مجازی یکی به جای دیگری میشود
26:21
S…
Speaker 1 (03)
عدبای ما انواع علاقه های مجاز ها را
26:25
S…
Speaker 1 (03)
دست بندی و نامگذاری کردند.
26:28
S…
Speaker 1 (03)
ولی دامنه مجاز بسیار گسترده تر از این هاست و
26:32
S…
Speaker 1 (03)
این دست بندی نتنها کمکی به قدرت خلاقیت شاعران
26:37
S…
Speaker 1 (03)
در کشم مجاز های تازه نمی کند بلکه به
26:41
S…
Speaker 1 (03)
طور غیر مستقیم الغاکننده نوعی محدودیت
26:45
S…
Speaker 1 (03)
است گویا خلاقیت در همین چارچوب های شناخت
26:49
S…
Speaker 1 (03)
شده می تواند باشد و بس پاوردی برای
26:54
S…
Speaker 1 (03)
آشنایی با تخصیم بندی های موجود
26:57
S…
Speaker 1 (03)
می توانید به کتاب فنون بلاغت و صناعات عدبی
27:01
S…
Speaker 1 (03)
مرحوم جلال الدین همایی مراجعه کنید گذشته
27:06
S…
Speaker 1 (03)
از آن آشنایی با یک مجموعه علاقه های شناخته
27:10
S…
Speaker 1 (03)
شده مجاز به شاعر کمک نمی کند چون هر
27:14
S…
Speaker 1 (03)
مجاز با شرایط ویژه خود ایجاد می شود و نمی
27:18
S…
Speaker 1 (03)
توان برایش قاعده کلی تصور کرد مثلا وقتی می گوییم
27:23
S…
Speaker 1 (03)
نه جاریست نه
27:26
S…
Speaker 1 (03)
را مجازن به جای آب بکار برده این یعنی
27:30
S…
Speaker 1 (03)
زرف را به جای مظروف ولی با قیاس به این نمی
27:34
S…
Speaker 1 (03)
توان جای هر زرف و مظروفی را عوض کرد و مثلا گفت
27:39
S…
Speaker 1 (03)
خانه روان شد و مدعی شد که مراد از خانه ساحب
27:43
S…
Speaker 1 (03)
خانه است پا برقی
27:46
S…
Speaker 1 (03)
رجوع کنید به شاعری در حجوم منتقدان صفیه
27:50
S…
Speaker 1 (03)
38 و 39 چون این از که فقط بعضی مجاز ها
27:54
S…
Speaker 1 (03)
پذیرفتنی هند و ترتیب دادن فهرستی از علاقه های
27:59
S…
Speaker 1 (03)
شناخته شده مجاز هم نمی تواند همیشه راکشای
28:03
S…
Speaker 1 (03)
شاعران باشد مجاز قلم روی گسترده دارد و
28:07
S…
Speaker 1 (03)
بعض ترباری آن بسیار است اصلا استعاره
28:11
S…
Speaker 1 (03)
خود نوعی مجاز است
28:13
S…
Speaker 1 (03)
مجازی که علاقهش مشابهت است چون درانجا نیز
28:17
S…
Speaker 1 (03)
واجه ای از معنای اصلیش ادول می کند و به
28:21
S…
Speaker 1 (03)
جای واجه دیگر می آید.
28:24
S…
Speaker 1 (03)
پاورقی به این که استعاره از انواع مجاز است
28:28
S…
Speaker 1 (03)
قدما هم گاه اشاره داشتند.
28:31
S…
Speaker 1 (03)
اگر یک شاخه بندی علمی بر اساس
28:35
S…
Speaker 1 (03)
تعریف استعاره و مجاز را رایت کنیم باید استعاره
28:39
S…
Speaker 1 (03)
را صورت خیالی مستقلی ندانیم و از
28:43
S…
Speaker 1 (03)
انواع مجاز به شما را بریم ولی ما در اناسور و اشکال
28:47
S…
Speaker 1 (03)
شعر ناچار هستیم تا حدی حوضی کاربورد
28:52
S…
Speaker 1 (03)
و زیبای شناسی را همدخالت دهیم استعاره به علت کاربورد
28:56
S…
Speaker 1 (03)
بسیار و در این حال رابطه خاصی
28:59
S…
Speaker 1 (03)
که با تشبیح دارد جدا بررسی می شود اما
29:04
S…
Speaker 1 (03)
نوع دیگری مجاز هم داریم و آن اصناد مجازی
29:08
S…
Speaker 1 (03)
یا مجاز عقلیست که عبارت است از اصناد
29:13
S…
Speaker 1 (03)
و نسبت چیزی به چیزی که از آن اومیست پاورقی
29:17
S…
Speaker 1 (03)
صور خیال در شعر فارسی صفحه 99 در
29:22
S…
Speaker 1 (03)
اینجا واجه به طور سریح جایگزین واجهی دیگر
29:26
S…
Speaker 1 (03)
نمی شود
29:27
S…
Speaker 1 (03)
ولی کار بردی میابد که ما به طور عقلی این جایگوزین
29:32
S…
Speaker 1 (03)
را حس میکنیم در این بیت از احمد عزیزی
29:36
S…
Speaker 1 (03)
غرس و لایروبی به مفهوم خوبی
29:40
S…
Speaker 1 (03)
و جان نسبت داده شدند در حالی که در
29:44
S…
Speaker 1 (03)
واقع به درخت و نهر اختصاص دارند
29:48
S…
Speaker 1 (03)
هیچ آیا غرس خوبی کرده ای؟ جان
29:53
S…
Speaker 1 (03)
خود را لایروبی کرده ای؟
29:55
S…
Speaker 1 (03)
پاورقی شعر امروز صفحه 164
29:59
S…
Speaker 1 (03)
یا در این پاره از یک شعر محمد حسین جعفریان
30:04
S…
Speaker 1 (03)
به احترام از جای برخواستن به
30:08
S…
Speaker 1 (03)
زمین نسبت داده شده است به اعتبار گرد و خاکی
30:12
S…
Speaker 1 (03)
که در اثر انفجار بلند می شود و
30:16
S…
Speaker 1 (03)
زمین با هر انفجار به احترام شهیدی از
30:21
S…
Speaker 1 (03)
جای برمی خیزد
30:23
S…
Speaker 1 (03)
پاورقی پنجره های روب دریا صفحه
30:27
S…
Speaker 1 (03)
26 اصناد مجازی در شعرهایی که ردیف های
30:31
S…
Speaker 1 (03)
فعلی دارند بسیار اتفاق می افتد پاورقی
30:36
S…
Speaker 1 (03)
منظور کاربورد فل در ردیف شعر است.
30:39
S…
Speaker 1 (03)
با ردیف در فصل موسیقی در شعر همین کتاب
30:43
S…
Speaker 1 (03)
آشنا خواهیم شد.
30:44
S…
Speaker 1 (03)
نظیر غزلی از بیدل که کلمی ریختند در
30:49
S…
Speaker 1 (03)
آن ردیف شده و شاعر ناگذیر بوده است آن را به
30:53
S…
Speaker 1 (03)
چیزهایی نسبت بدهد که عملا ریختنی نیستند.
30:57
S…
Speaker 1 (03)
آن که از بوی بهارش رنگ امکان ریختند
31:02
S…
Speaker 1 (03)
گرد راهش جوش سد آثار اعیان
31:06
S…
Speaker 1 (03)
ریختند تا دم کیفیت مجنون او آمد
31:10
S…
Speaker 1 (03)
بیاد سین چاکان ازل صبح از
31:14
S…
Speaker 1 (03)
گریبان ریختند پا برقی غزلیات
31:19
S…
Speaker 1 (03)
بیدل صفحه سی سد و نود
This transcript was generated by AI (automatic speech recognition). May contain errors — verify against the original audio for critical use. AI policy
Özet
Bu transkrip için bir AI özeti oluşturmak için Özetle' ye tıklayın.
Toplamlayarak...
Bu transkrip hakkında AI'ye sor
Bu transkrip hakkında herhangi bir şey sor — yapay zeka ilgili bölümleri bulur ve cevap verir.