28
May 08, 2026 14:42
· 13:09
· FA
· Whisper Turbo
· 2 speakers
Transkrip iki bakal kadaluwarsa ing 28 dina.
Ngoptimalake kanggo panyimpenan permanen →
Mung nyritakake
0:00
S…
Speaker 2 (28)
فصل پنجام قالب های شعر
0:03
S…
Speaker 1 (28)
صفحه 301 تا 307 مصرابندی
0:08
S…
Speaker 1 (28)
شعر نیمایی شعر نیمایی نامیست برای نامیدن
0:12
S…
Speaker 1 (28)
نوعی شعر که در آن وزن قافیه و مصرابندی
0:17
S…
Speaker 1 (28)
به شکلی خاص که همان شکل پیشنهادی نیما یوشیجست
0:21
S…
Speaker 1 (28)
رعایت شده باشد خوشبختانه این قواعد به صورت روشن
0:26
S…
Speaker 1 (28)
و علمی به وسیلی بعضی پیروان نیما به ویجه
0:30
S…
Speaker 1 (28)
مهدی اخوانسالس
0:32
S…
Speaker 1 (28)
مدون شده و در اختیار ماست.
0:34
S…
Speaker 1 (28)
پیش از بیان قواعد باید یادابری کرد که هدف از
0:38
S…
Speaker 1 (28)
ذکر آنها آشنایی با قالب نیماییست تا بدانیم
0:42
S…
Speaker 1 (28)
با چه نوع شعری روبرویم و چگونه شعری را میتوان
0:46
S…
Speaker 1 (28)
نیمایی نامید.
0:47
S…
Speaker 1 (28)
طول مصره ها بارسترین مشخصه قالب نیمایی
0:51
S…
Speaker 1 (28)
آزادی عمل شاعر در انتخاب طول مصره هست.
0:55
S…
Speaker 1 (28)
در اینجا میتوانیم حتی مصره هایی با یک هجا داشته
0:59
S…
Speaker 1 (28)
باشیم.
1:00
S…
Speaker 1 (28)
و یا در مقابل تا آنجا که خاندن شعر و درک معنی
1:04
S…
Speaker 1 (28)
جمله دشپار نشود مصره را بکشانیم در این پاره
1:08
S…
Speaker 1 (28)
از شعر آخر شاهنامه مهدی اخوان سالس کلمه
1:13
S…
Speaker 1 (28)
ما خود یک مصره است ما فاتحان
1:17
S…
Speaker 1 (28)
قلعه های فخر تاریخیم شاهدان شهرهای
1:22
S…
Speaker 1 (28)
شوکت هر قرن ما یادگار اسمت
1:26
S…
Speaker 1 (28)
غمگین اصاریم
1:28
S…
Speaker 1 (28)
پابرقی آخرین شاهنامه صفحه هشتاد و سه
1:32
S…
Speaker 1 (28)
و در همان شعر مصرائی بیست و پنج هجایی هم داریم.
1:37
S…
Speaker 1 (28)
چشمی مالیم و میگوییم
1:39
S…
Speaker 1 (28)
آنک ترفی قصر زرنگار صبح شیرینکار
1:44
S…
Speaker 1 (28)
به هر حال شایسته از طول مصرا در حد معقولی
1:49
S…
Speaker 1 (28)
باشد.
1:49
S…
Speaker 1 (28)
حدی که می توان توصیه کرد این از که بتوان یک
1:53
S…
Speaker 1 (28)
مصرا اشعر را با یک نفس خاند.
1:56
S…
Speaker 1 (28)
این را هم فراموش نکنیم که هرچه جمله طولانی تر باشد
2:00
S…
Speaker 1 (28)
شفافیتش کمتر می شود و درگ ارتباط اجزای
2:04
S…
Speaker 1 (28)
آن سختر.
2:06
S…
Speaker 1 (28)
یک ثانی وزن.
2:07
S…
Speaker 1 (28)
در شعر نیمایی همه مصراها بر زنجیری وزنی
2:12
S…
Speaker 1 (28)
یک ثانی بنا می شود.
2:13
S…
Speaker 1 (28)
یعنی مثلا نمی شود بخشی از یک شعر از تکرار
2:17
S…
Speaker 1 (28)
مفایلون ها تشکیر شده باشد و بخشی دیگر از
2:21
S…
Speaker 1 (28)
تکرار فعولن ها.
2:23
S…
Speaker 1 (28)
این نکتهی بسیار مهم و ذریف است و چه بسیار
2:27
S…
Speaker 1 (28)
شاعران که در رعایتش موفق نبودن.
2:30
S…
Speaker 1 (28)
این اشتباه به ویجه وقتی روخ می دهد که شاعر
2:34
S…
Speaker 1 (28)
مصره ها را از محل یکسانی در زنجیره شروع
2:38
S…
Speaker 1 (28)
نکرده باشد برای توضیح زنجیره مصطفعلون
2:42
S…
Speaker 1 (28)
ها را در نظر بگیرید که تقطیعی به دینگونه دارد
2:47
S…
Speaker 2 (28)
بلند بلند کوتاه بلند بلند بلند کوتاه بلند
2:51
S…
Speaker 2 (28)
بلند بلند کوتاه بلند و غیره اگر هجاهای نخص
2:56
S…
Speaker 1 (28)
این زنجیره را برداریم چون این شکلی خواهیم داشت بلند
3:00
S…
Speaker 2 (28)
کوتاه بلند بلند بلند کوتاه
3:03
S…
Speaker 2 (28)
بلند بلند بلند کتاه بلند بلند و غیره
3:07
S…
Speaker 1 (28)
و این زنجیر دیگر مستفعلون مستفعلون و غیره نیست
3:11
S…
Speaker 2 (28)
بلکه فائلاتون فائلاتون و غیره است نچون
3:15
S…
Speaker 1 (28)
اگر آن را از آغاز چهارهجا چهارهجا تقسیم کنیم
3:20
S…
Speaker 2 (28)
تعدادی بلند کتاه بلند بلند میبینیم که
3:24
S…
Speaker 2 (28)
معادلن با فائلاتون
3:26
S…
Speaker 1 (28)
می بینید که با برداشتن یک هجا وزن کل زنجیره
3:30
S…
Speaker 1 (28)
عوض می شود.
3:31
S…
Speaker 2 (28)
حالا اگر یک هجا از آغاز این زنجیره دوم هزو
3:35
S…
Speaker 1 (28)
کنیم چه می شود؟ زنجیره مفایلون مفایلون
3:39
S…
Speaker 1 (28)
و غیره پدیر می آید که باز وزنیست متفاوت
3:44
S…
Speaker 1 (28)
و از تکرار متناوب کتا
3:48
S…
Speaker 2 (28)
بلند بلند بلند تشکیل شده است.
3:51
S…
Speaker 2 (28)
کوتاه بلند بلند بلند، کوتاه بلند بلند بلند،
3:56
S…
Speaker 2 (28)
کوتاه بلند بلند بلند و غیره.
3:58
S…
Speaker 1 (28)
پس اگر شاعری اشتباهن مصره شعرش را از هجاهای
4:03
S…
Speaker 1 (28)
دوم یا سوم رکن اول شروع کند بدون
4:07
S…
Speaker 1 (28)
این که خود بخواهد به وزنی دیگر می رود که شاید کاملا
4:11
S…
Speaker 1 (28)
ناسازگار با اولی باشد.
4:13
S…
Speaker 1 (28)
این هم سه مصره از یک شعر علی رزا قزوه که
4:18
S…
Speaker 1 (28)
چونین سرنوشتی یافتند.
4:20
S…
Speaker 1 (28)
آسمان دف می زند با تقطیه
4:25
S…
Speaker 2 (28)
بلند، کوتاه، بلند، بلند، بلند، کوتاه،
4:29
S…
Speaker 2 (28)
بلند، با هفت دست سبز و پنهانی
4:33
S…
Speaker 2 (28)
با تقطیع بلند بلند کوتاه بلند بلند
4:38
S…
Speaker 2 (28)
بلند کوتاه بلند بلند بلند مردگان و زندگانش
4:42
S…
Speaker 2 (28)
گرم همخانی با تقطیع بلند کوتاه
4:47
S…
Speaker 2 (28)
بلند بلند بلند کوتاه بلند بلند بلند کوتاه
4:51
S…
Speaker 2 (28)
بلند بلند بلند پا برقی شبلی و آتش
4:55
S…
Speaker 1 (28)
صفحه 66 زنجیری اصلی فاعلاتون
4:59
S…
Speaker 1 (28)
است
5:00
S…
Speaker 1 (28)
ولی شاعر در مصره با هفت دست سبز و پنهانی
5:04
S…
Speaker 1 (28)
از هجاهای سووم شروع کرده و ناخاسته و
5:08
S…
Speaker 1 (28)
نادانسته وارد زنجیری مستفعلون شده
5:12
S…
Speaker 1 (28)
است. باز در مصره سووم به فائلاتون برگشته است.
5:16
S…
Speaker 1 (28)
پس می توان گفت در قالب نیمایی باید زنجیری
5:20
S…
Speaker 1 (28)
هجاها در هر مصره از محل یک سانی شروع شود و تا
5:24
S…
Speaker 1 (28)
آنجا که شاعر لازم بداند ادامه می آبد.
5:28
S…
Speaker 1 (28)
یک سان بودن در پایان مصراها شرط نیست یعنی
5:32
S…
Speaker 1 (28)
مثلا می توان در همان وزن فائلاتون فائلاتون
5:36
S…
Speaker 1 (28)
مصرایی را با فائلاتون و مصرایی را با فائلات
5:41
S…
Speaker 1 (28)
پایان داد یک پرسش قابل پیشبینی این است که چرا
5:45
S…
Speaker 1 (28)
در آغاز مصرا چون این هماهنگی لازم است
5:49
S…
Speaker 1 (28)
و در پایان نیست علت این است که ما جمله ها را از آغاز
5:54
S…
Speaker 1 (28)
به آخر می خانیم بنابراین از همان شروع
5:57
S…
Speaker 1 (28)
و پیش از آن که جمله به پایان برسد، ذهن ما هجاها را دستبندی
6:02
S…
Speaker 1 (28)
می کند و وزن را در می آود.
6:05
S…
Speaker 1 (28)
اگر شروع مصراها متفاوت باشد، نوع دستبندی
6:09
S…
Speaker 1 (28)
هجاها و در نتیجه دریافت و تشخیص وزن
6:14
S…
Speaker 1 (28)
هم متفاوت می شود.
6:15
S…
Speaker 1 (28)
وقتی به پایان مصرا می رسیم که وزن را دریافته و
6:20
S…
Speaker 1 (28)
زنجیره اش را تشخیص دادیم.
6:22
S…
Speaker 1 (28)
بنابراین پایان بندی
6:24
S…
Speaker 1 (28)
سحمی در سلامت و یک ثانی وزن مصراها ندارد
6:28
S…
Speaker 1 (28)
این هم چند مصرا از شعر آی آدمهای
6:33
S…
Speaker 1 (28)
نیما یوشیج که همه با فائلاتون شروع شده
6:37
S…
Speaker 1 (28)
بری در محلهای گناگونی خاتمه یافته است آی
6:41
S…
Speaker 1 (28)
آدمها که بر ساحل نشسته شاد خندانید فائلاتون
6:46
S…
Speaker 2 (28)
فائلاتون فائلاتون فائلاتون فائلاتون یک نفر
6:51
S…
Speaker 1 (28)
در آب دارد می سپارد جان
6:53
S…
Speaker 2 (28)
فائلاتون فائلاتون فائلاتون فا یک
6:57
S…
Speaker 1 (28)
نفر دارد که دست و پای دائم می زند فائلاتون
7:02
S…
Speaker 2 (28)
فائلاتون فائلاتون فائلات روی این دریای
7:06
S…
Speaker 1 (28)
تند و تیره و سنگین که می دانید فائلاتون
7:10
S…
Speaker 2 (28)
فائلاتون فائلاتون فائلاتون فا
7:14
S…
Speaker 1 (28)
پاوراری برگزیده آثار نیما یوشیج شعر
7:18
S…
Speaker 1 (28)
صفحه 99 در هاشیه باید گفت که هرچند
7:22
S…
Speaker 1 (28)
نیما یوشیج خود به یک ثانی پایبندی مصراها
7:27
S…
Speaker 1 (28)
مقید نبوده است بعضی پیروان او برای خوشاهنگتر
7:31
S…
Speaker 1 (28)
شدن شعر به این قید نیز گردن نهادند به
7:36
S…
Speaker 1 (28)
ویجه اخوان سالس مصراهای وسط سطر
7:40
S…
Speaker 1 (28)
گاهی اتفاق می افتد که شاعر بنابرای ایجاب
7:44
S…
Speaker 1 (28)
معنی و لزومی که در بهتر بیان کردن سخنش
7:48
S…
Speaker 1 (28)
حس می کند یا به این دلیل که گاهی یک مصرا در یک
7:52
S…
Speaker 1 (28)
سطر کتاب نمی گنجد مصرا شعر را می شکند و
7:57
S…
Speaker 1 (28)
در دو سطر می نویسد بگونه ای که پاره دوم از
8:01
S…
Speaker 1 (28)
لحاظ وزن در ادامی سطر نخست است در
8:05
S…
Speaker 1 (28)
این صورت لاجرم باید آن پاره مصرا
8:09
S…
Speaker 1 (28)
از آغاز سطر نوشته نشود چون ممکن است یک
8:13
S…
Speaker 1 (28)
مسراء تازه تلقی شود.
8:15
S…
Speaker 1 (28)
این پاره مسراء ها را در عواست سطر و تقریبا
8:19
S…
Speaker 1 (28)
در جایی که مسراء نخست بورده شده است می نویسند.
8:23
S…
Speaker 1 (28)
مثلا در این پاره از یک شعر ایرج قنبری مسراء
8:28
S…
Speaker 1 (28)
های نشستند بر بال اندیشه من و با
8:32
S…
Speaker 1 (28)
هم پریدیم تا دور تا تشمه نور.
8:35
S…
Speaker 1 (28)
و رفتیم مثل عبور پرستو و و
8:39
S…
Speaker 1 (28)
رفتیم و این ساکت سرد را ترک گفتیم در سطرهای
8:44
S…
Speaker 1 (28)
متوالی نوشته شده است ولی نه از آغاز سطر نشستند
8:48
S…
Speaker 1 (28)
بر بال اندیشه من و با هم پریدیم
8:53
S…
Speaker 1 (28)
تا دور تا چشمه نور و
8:57
S…
Speaker 1 (28)
رفتیم مثل عبور پرستو و
9:02
S…
Speaker 1 (28)
رفتیم و و این سکوت سرد را
9:04
S…
Speaker 1 (28)
ترک گفتیم پابرگی بیقراری ها صفحه
9:09
S…
Speaker 1 (28)
شست پس باید به یاد داشته باشیم مصرائی که در وسط
9:13
S…
Speaker 1 (28)
سطر نوشته می شود از نظر وزن ادامه مصرائی
9:18
S…
Speaker 1 (28)
بالاییست بگونه ای که با وصل آن یک مصرائی
9:22
S…
Speaker 1 (28)
سالم با همان زنجیری اصلی به دست می آید در
9:26
S…
Speaker 1 (28)
شعر بالا همینگونه است و کل نشستند
9:30
S…
Speaker 1 (28)
بر بال اندیشی من مصرائیست بر وزن
9:34
S…
Speaker 1 (28)
فعولاً فعولاً فعولاً فعولاً این قاعده یک
9:38
S…
Speaker 1 (28)
قرارداد است و با رعایت آن در دریافت وزن دوچار
9:42
S…
Speaker 1 (28)
اشتباه نمی شویم چون می دانیم که نباید مصراهای
9:46
S…
Speaker 1 (28)
وسط سطح را زندیرهای مستقل به شما را وریم اگر
9:51
S…
Speaker 1 (28)
همان شعر قزوه نیز طبق همین قاعده نوشته شده بود
9:55
S…
Speaker 1 (28)
دیده می شود که وزن سالم است و این شیوه مصرابندی
9:59
S…
Speaker 1 (28)
است که خاننده را به خطا می اندازد
10:02
S…
Speaker 1 (28)
ما اکنون همان پارشعر را طبق قاعده نیما یوشیج
10:07
S…
Speaker 1 (28)
مسرابندی می کنیم.
10:08
S…
Speaker 1 (28)
آسمان دف می زند.
10:10
S…
Speaker 1 (28)
با هفت دست سبز و پنهانی.
10:13
S…
Speaker 1 (28)
مردگان و زندگانش گرم همخانی.
10:16
S…
Speaker 1 (28)
دو مسراء به هم پیوسته آسمان دف می زند.
10:22
S…
Speaker 1 (28)
با هفت دست سبز و پنهانی مجموعا معادلن
10:27
S…
Speaker 2 (28)
با فائلات و دگانگیی
10:32
S…
Speaker 1 (28)
که با مصرابندی قدیم پدید آمده بود از میان برداشته
10:37
S…
Speaker 1 (28)
شده است شاید بگوید اندکی این طرف یا آن طرف نوشتن
10:41
S…
Speaker 1 (28)
مصرا چه اهمیتی دارد که این همه نگرانش باشیم
10:45
S…
Speaker 1 (28)
ولی باید دانست که وزن بسیار ذریف است
10:49
S…
Speaker 1 (28)
و چه بسا که با تغییر یک هجا از وزنی به وزنی
10:53
S…
Speaker 1 (28)
دیگر می رویم این شیوه نوشتن برای این است که همین
10:58
S…
Speaker 1 (28)
تغییر روخ ندهد انعتاف پذیری وزن
11:02
S…
Speaker 1 (28)
در شعر نیمایی مبنای وزن در شعر نیمایی
11:07
S…
Speaker 1 (28)
و قالبهای کهان یک سان است
11:09
S…
Speaker 1 (28)
یعنی همان ترتیب هجاهای بلند و کوتا دیدیم
11:13
S…
Speaker 1 (28)
که همانند قالبهای کوهن میتوان
11:16
S…
Speaker 1 (28)
مصراها را هجابندی و رکنبندی کرد بنابراین طبیعی
11:21
S…
Speaker 1 (28)
است که انعتاف پذیری وزنها نیز همان گونه باشد و
11:25
S…
Speaker 1 (28)
شاعر همان به اسطلاح اختیارات را در وزن شعر
11:30
S…
Speaker 1 (28)
داشته باشد وقتی این انعتاف پذیری ها یا
11:34
S…
Speaker 1 (28)
همان تغییرات کوچک هجاها با تفاوت طول مصراها
11:38
S…
Speaker 1 (28)
همراه می شود طبیعتاً آزادی عمل شاعر بیشتر
11:43
S…
Speaker 1 (28)
می شود
11:44
S…
Speaker 1 (28)
و گاه نیز دریافت وزن شعر دوشوارتر
11:48
S…
Speaker 1 (28)
این پاره از شعر کار شبهای نیما یوشیج را ببینید
11:53
S…
Speaker 1 (28)
می دمد گاه به شاخ گاه می کوبد
11:57
S…
Speaker 1 (28)
بر تبل به چوب من دران تیرگی وحش ازا
12:01
S…
Speaker 1 (28)
نست داییست به جز این کزوست هول
12:06
S…
Speaker 1 (28)
غالب
12:07
S…
Speaker 1 (28)
همه چیزی مغلوب پاورقی برگزیده آثار
12:12
S…
Speaker 1 (28)
نیما یوشیج شعر صفحه 101 می
12:16
S…
Speaker 1 (28)
دمد گاه به شاخ گاه می کوبت بر
12:20
S…
Speaker 1 (28)
تبل به چوب من دران تیرگی وحشتزا نه
12:25
S…
Speaker 1 (28)
صداییست به جزین کزوست هول غالب
12:30
S…
Speaker 1 (28)
همه چیزی مغلوب پاورقی برگزیده
12:35
S…
Speaker 1 (28)
آثار نیما یوشیج شعر صفحه 101
12:39
S…
Speaker 1 (28)
با تقطیه بدون در نظر داشته این انتاف
12:43
S…
Speaker 1 (28)
پذیری ها وزن مسراء گاه می کوبد بر تبل
12:47
S…
Speaker 1 (28)
به چوب ناسالم تصور خواهد شد ولی اگر توجه
12:52
S…
Speaker 1 (28)
کنیم که در این زنجیره تبدیل دو هجای کوتاه مجاور
12:56
S…
Speaker 1 (28)
به یک هجای بلند چندان محسوس نیست
13:00
S…
Speaker 1 (28)
مشکل رفع می شود
This transcript was generated by AI (automatic speech recognition). May contain errors — verify against the original audio for critical use. AI policy
Ringkasan
Klik Summarize kanggo nyiptakaké rincian AI saka transkripsi iki.
Ngrembugan...
Takon AI Ngendi Transkrip Iki
Ing basa Jawa, tembung iki bisa dijupuk saka tembung = gawé.