10 | STT.ai

0:00

S… Speaker 1 (10)

فصل ثوم زبان شعر صفحه

0:04

S… Speaker 1 (10)

118 تا 130 گستردگی

0:08

S… Speaker 1 (10)

زبان

0:09

S… Speaker 1 (10)

زبان وسیله تفکر است و هرانچه انسان می اندیشد

0:13

S… Speaker 1 (10)

نخست به صورت نمود زبانی در ذهنش

0:17

S… Speaker 1 (10)

شکل می گیرد مسلمن هر کس زبانش گسترده

0:21

S… Speaker 1 (10)

تر باشد فرهنگش هم گسترده تر است حاورالی رجوع

0:25

S… Speaker 1 (10)

کنید به صدای حیرت بیدار صفیه 384

0:30

S… Speaker 1 (10)

این گستردگی زبان هم از دو محور قابل بحث

0:34

S… Speaker 1 (10)

است نخست از جنبه حضور

0:37

S… Speaker 1 (10)

پدیده های مختلف در شعر و دوم از جنبی حضور

0:41

S… Speaker 1 (10)

مترادف های واجه ها در زبان گستردگی اناسر

0:45

S… Speaker 1 (10)

این بیشتر به گستردگی اناسر خیال برمی گردد

0:49

S… Speaker 1 (10)

تا زبان ما پیشتر در فصل خیال گفتیم اگر شاعر

0:53

S… Speaker 1 (10)

بخواهد اناسر خیال را از زندگی خیش برگذیند

0:58

S… Speaker 1 (10)

چه بسا که ناچار شود واجه های تازه را در

1:02

S… Speaker 1 (10)

شعر بکار برد

1:03

S… Speaker 1 (10)

و نیز گفتیم که بسیار شاعران از ورود بعضی واجه ها

1:07

S… Speaker 1 (10)

به شعر حراس دارند اما این حراس اصیل و

1:12

S… Speaker 1 (10)

طبیعی نیست چرا شاعر نتواند آنچرا در زندگیش

1:16

S… Speaker 1 (10)

حضور دارد و برای بیان اندیشه ها و عواطفش لازم

1:20

S… Speaker 1 (10)

است به این جرم از سرزمین شعرش تبعید کند که

1:25

S… Speaker 1 (10)

مثلا شاعرانه نیست یا تا کنون در شعر ما

1:29

S… Speaker 1 (10)

نیامد است شاعر قدیم

1:31

S… Speaker 1 (10)

با آن پدیده آشنا نبوده که در شعرش نیاورده و

1:35

S… Speaker 1 (10)

اگر او هم در روزگار ما میزیست چه بسا که آن را

1:39

S… Speaker 1 (10)

بسیار طبیعی هم تلقی میکرد ولی این حراس

1:43

S… Speaker 1 (10)

مرموز و بیجا به واجه های فرنگی و استلاحات

1:48

S… Speaker 1 (10)

خاص زندگی شهری امروز محدود نمیشود بعضی

1:52

S… Speaker 1 (10)

شاعران از هر کلمهی که خارج از فرهنگ زبانی حافظ

1:57

S… Speaker 1 (10)

و سعدی باشد پرهی زارند

1:59

S… Speaker 1 (10)

ولو آن که کلمه حضوری چشمگیر در زبان و فرهنگ

2:04

S… Speaker 1 (10)

قدیم ما نیز داشته باشد اگر چند واجه مثل

2:08

S… Speaker 1 (10)

گل، بلبل، گوهر، می، پیمانه،

2:13

S… Speaker 1 (10)

شم و پروانه را از آنها بگیریم دیگر قادر

2:17

S… Speaker 1 (10)

به شعر سرودن نخواهند بود این قناعت به زبانی محدود

2:21

S… Speaker 1 (10)

در شعر بعضی از شاعران نوگرها به شکلی دیگر

2:26

S… Speaker 1 (10)

دیده می شود

2:27

S… Speaker 1 (10)

یعنی محدودیت در جای خود باقی است و فقط جای

2:31

S… Speaker 1 (10)

مجموعی واجگان عوض شده است.

2:33

S… Speaker 1 (10)

شم و پروانه و گل و بلبل رفتند و

2:38

S… Speaker 1 (10)

اتش و کویر و خرشید و سهر و چند واجی

2:42

S… Speaker 1 (10)

دیگر به جایشان نشستند.

2:44

S… Speaker 1 (10)

به نظر می رسد مشکل در کوهنگرائی نیست که با چون

2:49

S… Speaker 1 (10)

این نوگرائی عوض شود.

2:51

S… Speaker 1 (10)

مشکل در این است که ما برای زبان شعر

2:54

S… Speaker 1 (10)

محدودهی کوچک قائلیم و نمی توانیم همه زخیرهای

2:58

S… Speaker 1 (10)

واجگانی خیش را به خدمت بگیریم چون این است که با

3:02

S… Speaker 1 (10)

وجود نو کردن اناسر خیال از همان زبان محدود

3:06

S… Speaker 1 (10)

دست نمی کشیم ما باید این باور را

3:10

S… Speaker 1 (10)

در خود تقویت کنیم که هیچ کلمه ای به خودی خود نه

3:15

S… Speaker 1 (10)

خوب است و نه بد فقط بستگی به این دارد که در چه موقعیتی

3:19

S… Speaker 1 (10)

باشد پاورقی رجوع کنید به موسیقی شعر

3:24

S… Speaker 1 (10)

خوب است مثالی بیاوریم خزری از احمد شهدادی

3:29

S… Speaker 1 (10)

تا دانسته شود که در این زریفترین و لطیفترین

3:33

S… Speaker 1 (10)

قالب شعر ما هم میتوان با آزادی تمام در

3:38

S… Speaker 1 (10)

را بر روی همه واجه ها گشود شب میوزد به باخش سارا

3:43

S… Speaker 1 (10)

چه میشود آینده چیست حدس بزن

3:47

S… Speaker 1 (10)

ها

3:55

S… Speaker 1 (10)

چه می شود؟

4:18

S… Speaker 1 (10)

سجاده و نیایش و خورما چه می شود می

4:23

S… Speaker 1 (10)

دانمت که از پس این گریه های تلخ اندوه

4:27

S… Speaker 1 (10)

چشمای تو دریا چه می شود بس می

4:31

S… Speaker 1 (10)

کنم بخند ببین چای می خوری شب

4:36

S… Speaker 1 (10)

روشن است بیهود مارا چه می شود حتماً

4:41

S… Speaker 1 (10)

بدوز دکمه پیراهن مرا

4:43

S… Speaker 1 (10)

بگذار بگذاریم که فردا چه می شود

5:00

S… Speaker 1 (10)

از محمد شریف سعیدی حضور مترادفا

5:04

S… Speaker 1 (10)

یک شیع فعل یا صفت را میتوان با

5:08

S… Speaker 1 (10)

واجهان بسیاری بیان کرد

5:10

S… Speaker 1 (10)

که ما به آنها واجه های مترادف می گوییم پاورقی مثلا

5:15

S… Speaker 1 (10)

دشوار، سخت، مشکل و سعب مترادف

5:20

S… Speaker 1 (10)

همند غالبا از میان یک مجموع واجه های مترادف

5:25

S… Speaker 1 (10)

یکی یا دو تا خوش اقبالتر می افتند و بیشتر

5:29

S… Speaker 1 (10)

در زبان محاوره حضور می آبند شاعرانی که تسلط خوبی

5:33

S… Speaker 1 (10)

بر زبان ندارند یا حاضر به کند و کاب دران نیستند غالبا

5:38

S… Speaker 1 (10)

به مشهور ترینه

5:39

S… Speaker 1 (10)

این مترادف ها چنگ می اندازند و به این ترتیب محدودیتی

5:44

S… Speaker 1 (10)

ناخاسته بر زبان خیش تحمیل می کنند که از

5:48

S… Speaker 1 (10)

محدودیت پیشین مخفیتر و البته خطرناکتر

5:52

S… Speaker 1 (10)

است مثلا ما برای خوردن مترادف های بسیاری داریم

5:56

S… Speaker 1 (10)

همانند بل ایدن، به دندان کشیدن، به کام

6:01

S… Speaker 1 (10)

کشیدن و غیره که هر کدام از این ها شکل خاصی

6:05

S… Speaker 1 (10)

از خوردن است و با حال و هوای خاص تناسب دارد

6:09

S… Speaker 1 (10)

در بل ایدن بیشتر نابود کردن شیع حس می شود

6:13

S… Speaker 1 (10)

و در بدندان کشیدن جلب نظر بیشتر

6:17

S… Speaker 1 (10)

به سوی جویدن است این سموترادف هرچند کار بردی

6:21

S… Speaker 1 (10)

آم ندارد در موارد خاص خود بسیار ملموستر

6:25

S… Speaker 1 (10)

از خوردن است و در بیان تصویر معصرتر در این بیت

6:30

S… Speaker 1 (10)

از سعید ابو طالب مزفری می بینیم که

6:34

S… Speaker 1 (10)

چگونه فعل بکام کشید تأثیری می گذارد

6:37

S… Speaker 1 (10)

که فعل خورد نمی گذاشت گذشته از این که خورد

6:41

S… Speaker 1 (10)

در وزن هم نمی گنجید و همین هم نکته قابل توجهیست

6:46

S… Speaker 1 (10)

یعنی استفاده از مترادف ها دست و پنج نرم کردن

6:50

S… Speaker 1 (10)

با وزن و قافیه رو هم آسانتر می کند چون دست

6:54

S… Speaker 1 (10)

شاعر برای انتخاب باز است کنار جوی و چمن حلقه

6:59

S… Speaker 1 (10)

حلقه دام کشید

7:00

S… Speaker 1 (10)

و هرچه چشمه بر آمد زمین به کام کشید پاورقی

7:05

S… Speaker 1 (10)

سوگنامه بلخ صفحه 19 گذشته از

7:09

S… Speaker 1 (10)

این گاهی این مترادف مشهور انقدر در زبان تکرار

7:13

S… Speaker 1 (10)

می شود که کم کم خاصیت القایی خود را از دست می

7:17

S… Speaker 1 (10)

دهد همانند فنری که از بسیار کشیده شدن شل

7:22

S… Speaker 1 (10)

و وارفته شود در این موارد هم پناه بردن به

7:26

S… Speaker 1 (10)

حوضه مترادف ها

7:28

S… Speaker 1 (10)

میتواند زندگی تازهی به واجه بدهد.

7:31

S… Speaker 1 (10)

مثلا در زبان شعر امروز واجه اشق از

7:35

S… Speaker 1 (10)

فرط تکرار به چونین سرنوشت درداوری دوچار شده

7:39

S… Speaker 1 (10)

است. گاهی به راحتی میتوان حس کرد دوستی با

7:43

S… Speaker 1 (10)

آن که بار آتفی کمتری دارد از اشق پرتثیر

7:48

S… Speaker 1 (10)

تر است.

7:48

S… Speaker 1 (10)

این مترادف ها نه تنها در اسامی و افعال که صفت

7:53

S… Speaker 1 (10)

ها، قید ها

7:54

S… Speaker 1 (10)

و حتی حروف اضافه و عدات تشبیح هم می توانند کاربور

7:59

S… Speaker 1 (10)

داشته باشند مثلا کلمه چون یک واجه

8:03

S… Speaker 1 (10)

آم است برای عدات تشبیح و در کنار آن واجه

8:07

S… Speaker 1 (10)

های دیگر هم داریم که خاص بعضی و چشپه

8:11

S… Speaker 1 (10)

هایند نظیره به رنگ، به سان و به

8:15

S… Speaker 2 (10)

کردار

8:16

S… Speaker 1 (10)

طبعاً آنجا که سخن از رنگ باشد به رنگ از

8:21

S… Speaker 1 (10)

چون شیواتر است و آنجا که سخن از طرز عمل باشد به

8:25

S… Speaker 1 (10)

کردار معصر تر خواهد بود ما از گستردگی واجگان

8:29

S… Speaker 1 (10)

و نقش آن در گستردگی تفکر شاعر سخن گفتیم ولی

8:34

S… Speaker 1 (10)

فراموش نکنیم که آن چه در شعر ملاکه است حضور فعال

8:38

S… Speaker 1 (10)

واجه هاست

8:39

S… Speaker 1 (10)

به گونه ای که نقشی واقعی در کلام داشته باشند و

8:44

S… Speaker 1 (10)

شاعر در شعر به همه عباد آنها نظر کند

8:48

S… Speaker 1 (10)

وگرنه وجود فهرستی از واجه ها بدون پرداختن

8:52

S… Speaker 1 (10)

جدی به هر یک از آنها هیچ کاری برای شعر نمی

8:57

S… Speaker 1 (10)

کند ایجاز تاجری خانساری از

9:01

S… Speaker 1 (10)

شاعران مکتب وقوع می گوید

9:03

S… Speaker 1 (10)

خوشان دمکان پری روی بهر تسکین دل زارم

9:08

S… Speaker 1 (10)

سخن گوید به غیر و باشدش روی سخن با

9:12

S… Speaker 1 (10)

من پاورقی مکتوب وقوع در شعر فارسی

9:17

S… Speaker 1 (10)

صفحه 731 و عبدالقادر بیدل

9:21

S… Speaker 1 (10)

در بیتی همه آن مزمون را در مصراء دوم

9:25

S… Speaker 1 (10)

خلاصه کرده است

9:27

S… Speaker 1 (10)

یاد بادان که از تبسم فیض آمی داشتی

9:31

S… Speaker 1 (10)

در خطاب غیر هم با من پیامی داشتی

9:35

S… Speaker 1 (10)

پاورقی غزلیات بیدل صفحه 1197

9:40

S… Speaker 1 (10)

می گوییم بیت بیدل ایجاز دارد یعنی معنی

9:44

S… Speaker 1 (10)

با جمله کتاحتری بیان شده است اصولا زبان شعر

9:49

S… Speaker 1 (10)

باید فشرده باشد با تأثیری شدید و این یکی

9:53

S… Speaker 1 (10)

از وجوه مهم برتری آن است

9:55

S… Speaker 1 (10)

ایجاز هم می تواند دو مرحله داشته باشد یک مرحله ابتدایی

10:00

S… Speaker 1 (10)

و یک مرحلی پیش رفته در مرحلی ابتدایی انتظار

10:04

S… Speaker 1 (10)

می روید که شاعر از کلمات غیر لازم پرهیز کند

10:09

S… Speaker 1 (10)

ادبا این کلمات غیر لازم را هشو نامیدند

10:13

S… Speaker 1 (10)

پاورقی آنها هشو را به سه نوع تقسیم

10:18

S… Speaker 1 (10)

کردن قبیه که از زیبایی کلام می کهد

10:22

S… Speaker 1 (10)

متوسط که نه زیباست و نه زشت و ملیه

10:26

S… Speaker 1 (10)

که با وجود اضافی بودن کلام را زیبا می کند منظور

10:31

S… Speaker 1 (10)

ما از هشف همان صورت قبیه و متوسط آن است

10:35

S… Speaker 1 (10)

که دومی هم البته چندان مطلوب نیست مثلا در

10:39

S… Speaker 1 (10)

همان بیت فیز علی که در آغاز فصل زبان مطرح کردیم

10:43

S… Speaker 1 (10)

کلمه چوب هشف است این هم نمونه دیگر از مهدی

10:47

S… Speaker 1 (10)

حمیدی شیرازی که نصف مصرا دوم آن هشف است

10:52

S… Speaker 1 (10)

همه که از دشمنان دارن در این پهنین گیتی مرا

10:56

S… Speaker 1 (10)

اندیشه ها خسم و مرا اندیشه ها دشمن

11:00

S… Speaker 1 (10)

پا برقی حریم سایه های سبز صفه بیست ولی

11:04

S… Speaker 1 (10)

ایجاز یک شکل پیشرفته هم دارد و آن وقتیست که شاعر

11:08

S… Speaker 1 (10)

جملات را بیش از حد عادی و معمولیشان کتا

11:12

S… Speaker 1 (10)

کند و در واقع با حفظ رسایی زبان بخشی از جمله را

11:16

S… Speaker 1 (10)

که ظاهرن لازم به نظر میرسد بردارد چنان که

11:20

S… Speaker 1 (10)

منوچهر آتشی میگوید عصب سفید وحشی آن

11:25

S… Speaker 1 (10)

تیغهای میوشان قلبهای گرم

11:29

S… Speaker 1 (10)

دیگر نره است خواهد از آستین من آن

11:33

S… Speaker 1 (10)

دختران پیکرشان ماده آهوان دیگر

11:38

S… Speaker 1 (10)

ندید خواهی بر ترک زین من پاورقی

11:42

S… Speaker 1 (10)

از نیما تا بعد

11:44

S… Speaker 1 (10)

صفحه 117 در سخن عادی مصراء

11:49

S… Speaker 1 (10)

های اول و سوم چونین بیان می شوند.

11:52

S… Speaker 1 (10)

آن تیغهایی که میوهشان قلبهای گرم است و

11:56

S… Speaker 1 (10)

آن دخترانی که پیکرشان همانند ماد آهوان است.

12:00

S… Speaker 1 (10)

این جمله ها هشف ندارند.

12:01

S… Speaker 1 (10)

بلی شاعر به این بسنده نکرده و کوتاه ترین جمله ممکن

12:06

S… Speaker 1 (10)

را اختیار کرده است.

12:07

S… Speaker 1 (10)

ایجاز اگر از این زاویه دیده شود کاریست بسیار

12:11

S… Speaker 1 (10)

هنرمندانه و زریف.

12:12

S… Speaker 1 (10)

و از ابزارهای سودمندی که شاعر می تواند با آن هم در

12:17

S… Speaker 1 (10)

کار برد زبان سرفجوی کند هم با زبانش برتری ببخشد

12:21

S… Speaker 1 (10)

و هم مهمتر این که مخاطب را هم در شعرش شرکت

12:26

S… Speaker 1 (10)

دهد تا اونی زهنش را به کار اندازد و قسمت

12:30

S… Speaker 1 (10)

ذکر نشده جمله را خود باسازی کند این تلاش

12:34

S… Speaker 1 (10)

ذهنی وقتی به نتیجه برسد لذتی شگفت به

12:38

S… Speaker 1 (10)

ارمغان خواهد آورد

12:40

S… Speaker 1 (10)

ما وقتی این بیت حزین لاهیجی را می خانیم گرانجان

12:44

S… Speaker 1 (10)

ترز شبنم نیست جسم ناتوان من اگر می

12:48

S… Speaker 1 (10)

بود با من روی گرمی آفتابش را پاوراری

12:53

S… Speaker 1 (10)

شاعری در حجوم منتقدان صفیه 386 می

12:57

S… Speaker 1 (10)

توانیم بیت را در ذهن خیش ادامه دهیم و تصور کنیم که شاعر

13:02

S… Speaker 1 (10)

می گفته است اگر آفتاب او با من روی گرمی

13:06

S… Speaker 2 (10)

می داشت

13:07

S… Speaker 1 (10)

مثل شبنم محف می شدم و پرواز می کردم و به

13:11

S… Speaker 1 (10)

او می رسیدم و غیره به این ترتیب در شعر احساس

13:15

S… Speaker 1 (10)

مشارکت کنیم در این پاره از یک شعر علی رزا

13:20

S… Speaker 1 (10)

قزوه ایجاز حتی از حد زبان فراتر

13:24

S… Speaker 1 (10)

رفته و ما در واقع با یک ایجاز معنایی روبرو هستیم

13:28

S… Speaker 1 (10)

و با پول بیت المال رپورتاج تسلیت

13:32

S… Speaker 1 (10)

چاب می کنند

13:34

S… Speaker 1 (10)

پابرقی حرفی از جنس زمان صفحه سی سد

13:38

S… Speaker 1 (10)

و شش آنان که با استلاحات مطبوعات آشنایند می

13:42

S… Speaker 1 (10)

دانند که رپورتاج نوعی گزارش تبلیغاتی است و شاعر

13:46

S… Speaker 1 (10)

در اینجا آگهی تصدیت را رپورتاج تصدیت

13:50

S… Speaker 1 (10)

نامیده است به اعتبار این که هدف تبلیغاتی آن منظور

13:54

S… Speaker 1 (10)

است سخن او حاکی از این معنی است که با پول بیت المال

13:58

S… Speaker 1 (10)

آگهی تصدیتی چاب می کنند که در آن بیشتر

14:03

S… Speaker 1 (10)

اهداف تبلیغی مدن نظر است اما افراد چیزیست

14:07

S… Speaker 1 (10)

که در هر عرصه ای و در کاربورد هر قابلیتی می تواند

14:11

S… Speaker 1 (10)

خطرساز باشد افراد در ایجاز هم خیلی زود به پیچیدگی

14:16

S… Speaker 1 (10)

و ابحام بی جایی شعر خواهد انجامید فراموش

14:20

S… Speaker 1 (10)

نکنیم که هیچیک از قابلیت های زبان به خودی خود ارزش

14:24

S… Speaker 1 (10)

ندارد ارزش آنها وقتیست که به زیبایی و تأثیر کلام

14:28

S… Speaker 1 (10)

بی افضاید اگر ایجاز

14:31

S… Speaker 1 (10)

اصلی شود مهمتر از رسایی کلام آنگاه شاعر را به سرایش

14:35

S… Speaker 1 (10)

چونین مصراهایی خواهد کشانید شب همیشی نیهای

14:40

S… Speaker 1 (10)

استخانی تو برلب همیشی مرگ آقای حقوقی

14:44

S… Speaker 1 (10)

شاعر این پاره شعر است در توضیح این مصرا چونین

14:48

S… Speaker 1 (10)

میگوید از آن شبی سخن میگویم که جز پوستی و استخانی

14:52

S… Speaker 1 (10)

با تو نبود نشسته بودی و شبه مرگ در کنار

14:56

S… Speaker 1 (10)

تو استاده بود و گویی از استخان تو

15:00

S… Speaker 1 (10)

نی ساخته بود و بر لب خود نهاده بود

15:04

S… Speaker 1 (10)

و دران می دمید

15:06

S… Speaker 1 (10)

پاورقی همانجا و البته توضیح می دهد اگر

15:10

S… Speaker 1 (10)

شاعری سنتی همین مزمون را می خواست بگوید این

15:14

S… Speaker 1 (10)

این بیان نسرگونه را موضوع می کرد و نام آن را شعر

15:18

S… Speaker 1 (10)

می گذاشت اینجاست که می توان گفت شعر واقعی امروز

15:23

S… Speaker 1 (10)

شعریست که از مجموع سطوری همچون سطر بالا

15:27

S… Speaker 1 (10)

که در غایت ایجازه است به وجود آمده است پاورقی

15:31

S… Speaker 2 (10)

همانجا

15:32

S… Speaker 1 (10)

ترزم به نظر می رسد که سخن ایشان در باری شیوه کار

15:36

S… Speaker 1 (10)

شاعر سنتی قابل نقد باشد.

15:39

S… Speaker 1 (10)

یک شاعر تنک مایه یا نازم سنتی البته چونین

15:43

S… Speaker 1 (10)

می کرد ولی شاعران بزرگ زبان فارسی نمونه های

15:47

S… Speaker 1 (10)

بسیار عرجمندی از ایجاز را به یادگار گذاشتند.

15:51

S… Speaker 1 (10)

البته یک ایجاز راستین و رسا و نه تصنعی

15:55

S… Speaker 1 (10)

و محتاج شرح و توضیح شاعر.

15:58

S… Speaker 1 (10)

ترکیب سازی واجه های منفرد

16:01

S… Speaker 1 (10)

فقط بخشی از ابزارهای زبانی هند که شاعر در اختیار دارد

16:05

S… Speaker 1 (10)

و چنان که خواهیم دید نمیتوان فقط به آنها متکی شد یک

16:09

S… Speaker 1 (10)

بخش مهم کار زبانی شاعر

16:12

S… Speaker 1 (10)

ترکیب سازی است یعنی کنار هم نهادن دو یا چند

16:17

S… Speaker 1 (10)

واجه مستقل و ساختن یک واحد جدید زبانی

16:21

S… Speaker 1 (10)

که به طور مستقل عمل کند و معنی دهد مثلا

16:25

S… Speaker 1 (10)

نعره یک واجه است و سنگ هم واجه

16:29

S… Speaker 1 (10)

دیگر شاعر این دو را ترکیب می کند و نعری سنگ

16:33

S… Speaker 1 (10)

را می سازد این ترکیب در شعر معنایی تازه میابد

16:38

S… Speaker 1 (10)

که نه نعره است و نه سنگ

16:40

S… Speaker 1 (10)

خواب دریا چهارا با نعری سنگ بشکند

16:44

S… Speaker 1 (10)

بار دیگر به شادی دروازهای شب را

16:49

S… Speaker 1 (10)

روب سپیده وا کن شفیعی کتکنی

16:53

S… Speaker 1 (10)

پاورقی در کوچه باغهای نشابور صفحه

16:58

S… Speaker 1 (10)

22 و به همین ترتیب فرشته ساری ترکیبهای

17:03

S… Speaker 1 (10)

موج آهن و چرخ باد را می سازد دستی نه

17:07

S… Speaker 1 (10)

زورقی فرو رفته در موج آهن

17:10

S… Speaker 1 (10)

کخ باد خاک و دود چون غول از خمره

17:15

S… Speaker 1 (10)

تونگ رها شده بود پاورقی آبهای

17:19

S… Speaker 1 (10)

بی تمثال

17:21

S… Speaker 1 (10)

صفحات 11 و 28 نخستین حاصل ترکیب

17:25

S… Speaker 1 (10)

سازی ابزایش امکانات زبان است یعنی زبانی که تعدادی

17:29

S… Speaker 1 (10)

واجه برای بیان مفاهم خاصی داشته است اکنون

17:34

S… Speaker 1 (10)

ترکیب های بسیاری هم دارد که مفاهم دیگری را

17:38

S… Speaker 1 (10)

منتقل می کند مسلمن هرچه امکانات زبان بیشتر باشد انتقال

17:43

S… Speaker 1 (10)

مفاهم آسانتر خواهد بود و دست شاعر برای انتخاب

17:47

S… Speaker 2 (10)

باستر

17:48

S… Speaker 1 (10)

این بیت اصحابانی را ببینید همه شهر و دهگر برندازی

17:52

S… Speaker 1 (10)

الا الفخانه چارپایی نیابی

17:56

S… Speaker 1 (10)

شاعر اگر ترکیب الفخانه را در اختیار نداشت

18:01

S… Speaker 1 (10)

ناچار بود واجه طویله را به کار بندد که البته

18:05

S… Speaker 1 (10)

خالی از سخافتی هم نبود

18:07

S… Speaker 1 (10)

جدا از این که در درون نمی گنجید گذشته از این احالی

18:12

S… Speaker 1 (10)

زبان حتی در گفتارهای روزمره نیز به این ترکیب

18:16

S… Speaker 1 (10)

ها نیازمندند و شاعران با این کار نه تنها زبان

18:21

S… Speaker 1 (10)

شعر که زبان عادی را هم پربار می کنند بعضی از این ترکیب

18:25

S… Speaker 1 (10)

ها بنابرای نیاز زبان محاوره کم کم وارد آن می شود

18:29

S… Speaker 1 (10)

چون انکار نمی توان کرد که زبان محاوره هم بهرمندی

18:34

S… Speaker 1 (10)

هایی از اناسور شعری دارد

18:36

S… Speaker 1 (10)

مخصوصا در عرصه کنایه ها و مجاز ها ترکیب

18:40

S… Speaker 1 (10)

سازی کمک چشمگیری هم به ایجاز شعر می کند چون گاهی

18:44

S… Speaker 1 (10)

یک ترکیب واقعا به اندازی یک جمله معنی دارد سعدی

18:48

S… Speaker 1 (10)

در بیتی می گوید اگر پیل زوری وگر شیر چنگ

18:53

S… Speaker 1 (10)

به نزدیک من سلح بهتر که جنگ پابرقی چشمه

18:58

S… Speaker 1 (10)

روشن صفحه 244 اگر او دو ترکیب

19:02

S… Speaker 1 (10)

مصره اول را نساخته بود ناچار بود منظورش را در

19:06

S… Speaker 1 (10)

چونین جمله بلندی بگوید اگر مانند پیل زورداری

19:11

S… Speaker 1 (10)

و اگر چنگت مثل شیر است حاصل دیگر ترکیب سازی

19:15

S… Speaker 1 (10)

زیبایی است که در کلام پدید می آورد

19:18

S… Speaker 1 (10)

ریشه ی این احساس زیبایی از کجا آب می خورد؟ شاید از آنجا که ما

19:22

S… Speaker 1 (10)

با پدیدهی تازه روبرو می شویم یعنی ترکیبی که در

19:26

S… Speaker 1 (10)

این آشنا بودن اجزایش تازه به نظر می آید و

19:30

S… Speaker 1 (10)

این یک تزاد دلپذیر است به واقع ترکیب حسی

19:34

S… Speaker 1 (10)

را که از واجه هایی داشته ایم به شکل نوینی بازافرینی

19:38

S… Speaker 1 (10)

می کند و این برای انسان لذت بخش است از میان ترکیب

19:42

S… Speaker 1 (10)

های بیشماری که شاعران می سازند فقط

19:46

S… Speaker 1 (10)

تعداد کمی این توفیق را میابد که وارد زبان مردم

19:50

S… Speaker 1 (10)

شود.

19:50

S… Speaker 1 (10)

بسیاری از این ترکیب ها فقط در همان شعر کار برد

19:54

S… Speaker 2 (10)

میابد و بست.

19:55

S… Speaker 1 (10)

ترکیب های بسیاری حتی در شعر شاعر هم خوش

20:00

S… Speaker 1 (10)

نمی نشینند.

20:01

S… Speaker 1 (10)

در واقع تا یک نیاز زبانی یا هنری درمیان نباشد

20:06

S… Speaker 1 (10)

ترکیب سازی کاری تفنونیست و فاقد ارزش بسیار

20:10

S… Speaker 1 (10)

از سوی دیگر یک ترکیب باید رساننده مفهوم ذهنی

20:15

S… Speaker 1 (10)

شاعر باشد یعنی بین دو واجه ترکیب شده رابطه

20:19

S… Speaker 1 (10)

تصویری باشد که به القای بهتر ذهنیات شاعر کمک

20:23

S… Speaker 1 (10)

کند وگرنه به صورت تصادفی هم میتوان کلمات را کنار

20:27

S… Speaker 1 (10)

هم نهاد و ترکیب ساخت

20:29

S… Speaker 1 (10)

قضیه بعدی که جا افتادن ترکیب در زبان بدون

20:33

S… Speaker 1 (10)

آن میسر نیست خوش آهنگیست به راحتی می توانید حس کنید

20:37

S… Speaker 1 (10)

که ترکیب حیرت نگه این خوش آهنگی را دارد

20:42

S… Speaker 1 (10)

و مثلا حسرت تپش ندارد به لحاظ تلاقی

20:46

S… Speaker 1 (10)

دو حرف ت خوش آهنگی زبان چه در واجگان

20:50

S… Speaker 1 (10)

و چه در ترکیب ها

20:52

S… Speaker 1 (10)

بحثیست کلی و مفصل که بیشتر در حوضه موسیقی شعر

20:56

S… Speaker 1 (10)

قابل تر هست و ما در جای خودش به آن خواهیم پرداخت هنرمندی

21:01

S… Speaker 1 (10)

دیگری که شاعر در ترکیب سازی می تواند بخرج دهد آشنایی

21:05

S… Speaker 1 (10)

زداییست هر کس که با زبان فارسی سخند می گوید به طور طبیعی

21:09

S… Speaker 1 (10)

از انواع ترکیب ها استفاده می کند ولی غالبا کلمات را

21:14

S… Speaker 1 (10)

طبق عادت و هنجار محاوره در کنار هم می نشاند شاعر

21:18

S… Speaker 1 (10)

می تواند در این کار نعاوری کند

21:20

S… Speaker 1 (10)

و واجه هایی را کنار هم بنهد که با هم غرابت دارند

21:24

S… Speaker 1 (10)

حسن حسینی در کتاب گنجشگ و جبرائیل ترکیب هایی

21:28

S… Speaker 1 (10)

وصفی از این دست زیاد دارد خون مبین، شیهه

21:33

S… Speaker 1 (10)

غریب، آفتاب نارست، راز رشید

21:49

S… Speaker 1 (10)

در اینجا صفت از یک خانواده است و مصوف

21:53

S… Speaker 1 (10)

از خانواده دیگر و همنشینی آنها زیبایی خاصی

21:57

S… Speaker 1 (10)

به سخن بخشیده است که خالی از خیال هم نیست میتوان

22:01

S… Speaker 1 (10)

موارد دیگر از این هنرمندی را در شعر دیگران هم

22:05

S… Speaker 1 (10)

ذکر کرد نظیر

22:07

S… Speaker 1 (10)

پیچک خودمانی در شعر سلمان هراتی چراوهای

22:11

S… Speaker 1 (10)

مشوش در شعر فروغ فرخزاد گنجشک بی

22:15

S… Speaker 1 (10)

تدبیر در شعر فرشتی ساری و وحشت معلق

22:20

S… Speaker 1 (10)

در شعر منوچهر آتشی همچنان که ما اضافه

22:24

S… Speaker 1 (10)

های تشبیهی را به عنوان تشبیه فشرده مطرک کردیم

22:28

S… Speaker 1 (10)

شاید بتوانیم این کاربورد هنرمندانی صفت در

22:32

S… Speaker 1 (10)

جای غیر معمول را نوعی مجاز

22:35

S… Speaker 1 (10)

یا شخصیت بخشی فشرده بدانیم که عرضش آن نیز بیشتر

22:40

S… Speaker 1 (10)

به واسطی ایجاز و اختصارش است به هر حال این

22:44

S… Speaker 1 (10)

ابزاری نیرومند است برای ایجاد تمایز در سخن

22:48

S… Speaker 1 (10)

و شاعرانی همچون فروغ فرخصاد با گستردگی

22:52

S… Speaker 1 (10)

تمام از آن بهره گرفتند

10

Yhteenveto

Kysy tekoälyltä tästä transcriptistä