03
May 08, 2026 13:33
· 31:22
· FA
· Whisper Turbo
· 4 speakers
Ovaj transkript istječe za 28 -Dani.
Nadogradnja za trajno pohranjivanje →
Prikazuje samo
0:00
S…
Speaker 1 (03)
صفحه 35 تا 50 فصل
0:04
S…
Speaker 2 (03)
دوم خیال و صورتهای آن خیال
0:08
S…
Speaker 2 (03)
چیست؟ اگر بگویم ماه جسمی کراویست
0:13
S…
Speaker 2 (03)
که به دور زمین میچرخد و آسمان فضاییست
0:17
S…
Speaker 2 (03)
که زمین را احاته کرده است، راست گفته ایم.
0:21
S…
Speaker 2 (03)
حقیقتی علمی و قابل اثبات را ترح کرده ایم و
0:25
S…
Speaker 2 (03)
با جرعت می توانیم از آن دفاع کنیم منطقه کلام ما
0:30
S…
Speaker 2 (03)
همان منطقه عادیست و ما نیز از این جمله ها فقط
0:34
S…
Speaker 2 (03)
یک منظور داریم و بست بیان ساده و بی
0:38
S…
Speaker 2 (03)
پیرایه یک حقیقت اما اگر بگوییم مزرع
0:42
S…
Speaker 2 (03)
سبز فلک دیدم و داس مه نو دیگر
0:46
S…
Speaker 2 (03)
دریافت ما از محیط به نوع دیگریست
0:50
S…
Speaker 2 (03)
یک حقیقت علمی را نگفته ایم بلکه شباهتی
0:54
S…
Speaker 2 (03)
را که بین ماه نو و داس و در این حال آسمان
0:59
S…
Speaker 2 (03)
و مزرعه حس کرده ایم اینیت بخشیده
1:04
S…
Speaker 2 (03)
ایم این جمله آمیخته با خیال است یعنی در
1:08
S…
Speaker 2 (03)
آن چیزی گفته شده است فراتر از واقعیت علمی
1:12
S…
Speaker 2 (03)
و به همین لحاظ تفاوت مهمی با جمله های نخوست
1:17
S…
Speaker 1 (03)
دارد
1:18
S…
Speaker 2 (03)
دو جمله اول از کشف یک رابطه جمال شناسانه
1:23
S…
Speaker 2 (03)
بین داس و ماه و آسمان و
1:27
S…
Speaker 2 (03)
مزرعه خبر نمی دهند و البته تأثیر آنها
1:31
S…
Speaker 2 (03)
نیز در حد آگاهی بخشیست و بعد از آن
1:35
S…
Speaker 2 (03)
با مخاطب کاری ندارند.
1:37
S…
Speaker 2 (03)
ولی کار گوینده در جمله اخیر فراتر
1:42
S…
Speaker 2 (03)
از یک گزارش است.
1:43
S…
Speaker 2 (03)
او می خواهد تخیل مخاطب را هم
1:47
S…
Speaker 2 (03)
به کار بیندازد و او را وادار کند که این چیزها
1:52
S…
Speaker 2 (03)
را به شکل ویجهی بنگرد و حتی گاهی به
1:56
S…
Speaker 2 (03)
پذیرش سخن دیگر هم وادار شد.
1:59
S…
Speaker 2 (03)
حال آن سخن دیگر چه می تواند باشد؟
2:03
S…
Speaker 2 (03)
خوب است همین عبارت را پی بگیریم که بیتی
2:07
S…
Speaker 1 (03)
از حافظ است.
2:14
S…
Speaker 2 (03)
یادم از کشته خیش آمد و هنگام درو
2:18
S…
Speaker 2 (03)
پاورقی دیوان حافظ غذر
2:22
S…
Speaker 2 (03)
407 شاعر با دیدن مزرعی آسمان
2:26
S…
Speaker 2 (03)
به یاد آورده است که روزی باید مزرعی خیش
2:31
S…
Speaker 2 (03)
رو هم درو کند اما واقعا او زارع بوده
2:35
S…
Speaker 2 (03)
و مزرعی داشته است نه اینجا با
2:39
S…
Speaker 2 (03)
یک خیال دیگر رو برویم
2:42
S…
Speaker 2 (03)
مزرعه همان زندگی شاعر است که بلاخره
2:46
S…
Speaker 2 (03)
روزی درو خواهد شد.
2:48
S…
Speaker 2 (03)
اگر همین معنی بدون این تخیل زیبا بیان
2:52
S…
Speaker 2 (03)
می شد مثلا باید چنین می بود.
2:55
S…
Speaker 2 (03)
من نگرانم از این که هنگام نتیجه گیری معلوم
2:59
S…
Speaker 2 (03)
شود کاری درخوری نکرده هم.
3:02
S…
Speaker 2 (03)
تفاوت بین این دستخن را خود مناهزه
3:06
S…
Speaker 1 (03)
می کنید.
3:07
S…
Speaker 2 (03)
بیشتر این تفاوت ناشی از تخیلی است که شاعر
3:11
S…
Speaker 1 (03)
در کار آورده است.
3:12
S…
Speaker 2 (03)
خیال حاصل یک نگاه متفاوت به
3:16
S…
Speaker 2 (03)
پدیده های هستی است و به همین سبب در ایجاد
3:21
S…
Speaker 2 (03)
بیان شاعرانه بسیار معثر است.
3:24
S…
Speaker 2 (03)
چون همین که پای تخیل به میان آید لاجرم
3:28
S…
Speaker 2 (03)
بیان از حالت عادی و اوتوماتیکی بیرون خواهد
3:33
S…
Speaker 2 (03)
آمد و این یعنی ورود به دنیای شعر اما
3:37
S…
Speaker 2 (03)
نقش خیال فقط به ایجاد تمایز محدود نمی شود بلکه
3:42
S…
Speaker 2 (03)
با این وسیله تأثیر کلام گوینده نیز ابزایش
3:47
S…
Speaker 3 (03)
می آبد
3:48
S…
Speaker 2 (03)
وقتی کلیم حمدانی در مسرا اول
3:52
S…
Speaker 2 (03)
بیت با بیانی ساده می گوید در نظرها اعتبار
3:56
S…
Speaker 2 (03)
کس به قدر نفعه است شاید ما توجهی
4:01
S…
Speaker 2 (03)
ویجه به این سخن نکنیم ولی آنگاه که او با
4:05
S…
Speaker 2 (03)
کمک مسرا دوم رنگی از خیال به گفته اش
4:09
S…
Speaker 2 (03)
می زند ناخداگاه تسلیم می شویم
4:14
S…
Speaker 2 (03)
در نظرها اعتبار کس به قدر نفع اوست
4:18
S…
Speaker 2 (03)
عزت هر نخ در بوستان به مقدار
4:22
S…
Speaker 2 (03)
برست پاورقی دیوان کلیم حمدانی
4:26
S…
Speaker 2 (03)
صفحه 73 صورتهای خیال
4:31
S…
Speaker 2 (03)
تخیل یک قابلیت وسیع و گسترده
4:35
S…
Speaker 2 (03)
است و به شکلهای گناگون در کلام رخ می نماید.
4:39
S…
Speaker 2 (03)
اهل عدب این اشکال را در شاخه های مختلفی
4:43
S…
Speaker 2 (03)
گنجانده و جدا جدا بررسی کرده اند.
4:46
S…
Speaker 2 (03)
البته قدم های ما در این تقسیم بندی ها و جدول سازی
4:51
S…
Speaker 2 (03)
ها زیاد روی کرده و به جای بحث در عرضش
4:55
S…
Speaker 2 (03)
هنری صورت های خیال بیشتر توان
4:59
S…
Speaker 1 (03)
خود را
5:00
S…
Speaker 1 (03)
سرف ایجاد شاخه ها و استلاحاتی کرده
5:04
S…
Speaker 1 (03)
اند که گاه هیچ فایده هنری ندارد.
5:08
S…
Speaker 1 (03)
ما این تقسیم بندی ها را تا حدی که
5:12
S…
Speaker 1 (03)
به ارزیابی هنری صورت های خیال کمک می کند مطرح
5:17
S…
Speaker 1 (03)
می کنیم و از تشبیح شروع خواهیم کرد که مادر
5:21
S…
Speaker 1 (03)
بسیاری از صورت های خیال است.
5:24
S…
Speaker 1 (03)
تشبیح منوچهری دامغانی دران قصیده معروف
5:28
S…
Speaker 4 (03)
خیش می گوید
5:30
S…
Speaker 1 (03)
سر از البورز برزد قرس خرشید چخون
5:34
S…
Speaker 1 (03)
و آلوده دزدی سرز معمن بکردار چراغ
5:38
S…
Speaker 1 (03)
نیم مرده که هر ساعت فزون گرددش
5:42
S…
Speaker 2 (03)
روغن پا برقی
5:46
S…
Speaker 1 (03)
گذینه اشعار منوچهری دامغانی صفحه
5:50
S…
Speaker 1 (03)
71 و 72 در بیت اول شاعر
5:55
S…
Speaker 1 (03)
خرشید هنگام طلوع را همانند دوزدی
5:59
S…
Speaker 1 (03)
خونالو دانسته است که سر از کمینگاه بیرون می آورد.
6:04
S…
Speaker 1 (03)
در بیت دوم نیز همان خرشید طلوع کننده را
6:08
S…
Speaker 1 (03)
با چراق نیم خاموش که تازه دران نفت
6:12
S…
Speaker 1 (03)
ریخته اند و شعله اش هر لحظه
6:15
S…
Speaker 1 (03)
در حال افضایش هست همانند دانسته هست به
6:19
S…
Speaker 1 (03)
این کار تشبیح میگویم پس برای تشبیح
6:23
S…
Speaker 1 (03)
میتوان این تعریف را برایش نقل کرد تشبیح
6:28
S…
Speaker 1 (03)
یاداوری همانندی و شباهتیست که
6:32
S…
Speaker 1 (03)
از جهتی یا جهاتی میان دو چیز مختلف وجود
6:37
S…
Speaker 2 (03)
دارد پاورقی صبر خیال در شعر
6:41
S…
Speaker 1 (03)
فارسی صفحه 53
6:44
S…
Speaker 1 (03)
ارکان تشبیه در هر تشبیهی
6:48
S…
Speaker 2 (03)
حداقل دو رکت داریم.
6:50
S…
Speaker 1 (03)
دو چیز که یکی به دیگری مانند شده است.
6:54
S…
Speaker 1 (03)
اینها را به ترتیب مشبه و مشبهان به
6:58
S…
Speaker 3 (03)
نامیدند.
6:59
S…
Speaker 2 (03)
پاورقی دکتر میر جلال و دین
7:03
S…
Speaker 3 (03)
کزازی
7:04
S…
Speaker 1 (03)
به جای این دو واجه های ماننده و مانسته
7:09
S…
Speaker 1 (03)
را پیشنهاد کرده است که مناسب تر به نظر می رسند
7:13
S…
Speaker 1 (03)
به شرط این که کاربوردی آم بیابند رجوع
7:18
S…
Speaker 1 (03)
کنید به رخصار صبح صفحه 600
7:21
S…
Speaker 1 (03)
مثلا در بیت اول منوچهری خرشید مشبه
7:26
S…
Speaker 1 (03)
هست و دوزد خونالوده مشبهان به بدون
7:30
S…
Speaker 1 (03)
هر یک از اینها تشبیحی صورت نمی بندد چون گفته
7:35
S…
Speaker 1 (03)
ایم که تشبیح یاداوری همانندی دو چیز
7:39
S…
Speaker 1 (03)
مختلف هست به این درکن مجموعن طرفین
7:43
S…
Speaker 1 (03)
تشبیح هم می گویند اما می دانیم که دو چیز نمی
7:48
S…
Speaker 3 (03)
توانند اینن
7:49
S…
Speaker 1 (03)
و از همه جهات مثل هم باشند چون در آن صورت آن
7:53
S…
Speaker 1 (03)
دو یک چیز هستند لاجرم مشبه
7:57
S…
Speaker 1 (03)
و مشبهان به فقط در صفت یا صفات
8:03
S…
Speaker 1 (03)
خاصی با هم شباهت دارند به این صفت وچه
8:07
S…
Speaker 1 (03)
شبه می گویند مثلا در تشبیه اول وچه
8:12
S…
Speaker 1 (03)
شبه سرخی رنگ و آهستگی سربراوردن
8:17
S…
Speaker 1 (03)
است که هم در خرشید وجود دارد و هم در دوزد
8:21
S…
Speaker 1 (03)
خونالوده در بیت دوم علاوه بر رنگ
8:25
S…
Speaker 1 (03)
و آهستگی حرکت گرمای خرشید
8:29
S…
Speaker 1 (03)
و چراغ نیز
8:31
S…
Speaker 1 (03)
می تواند وچه شبه باشد وجود وچه
8:35
S…
Speaker 1 (03)
شبه بین طرفین تشبیه ضروری است چون
8:39
S…
Speaker 1 (03)
اگر آن دو هیچ شباهتی با هم نداشته باشند دلیلی
8:44
S…
Speaker 1 (03)
برای تشبیه باقی نمی ماند
8:46
S…
Speaker 1 (03)
در این حال انتظار می روید این بچه شبه از
8:51
S…
Speaker 1 (03)
ویجگی های بارز و مشخص طرفین تشبیح باشد
8:55
S…
Speaker 1 (03)
اگر بگوییم که خرشید مثل عبرست به اعتبار
8:59
S…
Speaker 1 (03)
این که هر دو در آسمانند و حرکت می کنند البته
9:04
S…
Speaker 1 (03)
تشبیح انجام داده ایم اما این زیبا و هنری نیست
9:08
S…
Speaker 1 (03)
چون ویجگی بارز خرشید
9:11
S…
Speaker 1 (03)
رنگ، گردی و گرمای آن است و
9:15
S…
Speaker 1 (03)
عبر از این جهات هیچ شباهتی با آن ندارد.
9:19
S…
Speaker 1 (03)
اما تشبیح عبر به فیل مثلا زیباست
9:24
S…
Speaker 1 (03)
چون بچه شبه می تواند رنگ، بزرگی و
9:29
S…
Speaker 2 (03)
حرکت باشد.
9:30
S…
Speaker 1 (03)
این هم مثالی از مهدی اخوانسالس برای این تشبیح.
9:35
S…
Speaker 1 (03)
عبرهایی که درنگی پویشان ماند با شتاب
9:39
S…
Speaker 1 (03)
پیلهای تشنه و بیتاب سوی آبشخور
9:44
S…
Speaker 2 (03)
دور و دیگری در راه پاورقی در
9:48
S…
Speaker 1 (03)
حیات کوچ پاییز در زندان بحش
9:52
S…
Speaker 1 (03)
دوزخ اما سرد صفیه 275
10:00
S…
Speaker 2 (03)
نکته هم نباید غافل شد و چشبه های بارز
10:04
S…
Speaker 2 (03)
و مشخص اندکند و اگر شاعران فقط به
10:08
S…
Speaker 2 (03)
همانها بسنده کنند به زودی در کشف تشبیح
10:12
S…
Speaker 2 (03)
های تازه به بنبست خواهند خورد.
10:16
S…
Speaker 2 (03)
بنابراین شاعر ناچار است در مواردی به
10:20
S…
Speaker 2 (03)
وجوه مشترک زعیفتر و مخفیتر اشاره
10:24
S…
Speaker 2 (03)
کند و این گونه تشبیح
10:26
S…
Speaker 2 (03)
گاهی از تشبیح های ساده و آم زیباتر
10:31
S…
Speaker 2 (03)
خواهد شد.
10:32
S…
Speaker 2 (03)
چون دقت نظر و حساسیت بیشتر شاعر را نشان
10:36
S…
Speaker 2 (03)
می داد پاورقی رجوع کنید به صور خیال
10:40
S…
Speaker 2 (03)
در شعر فارسی صفحه 56 و 57
10:45
S…
Speaker 2 (03)
مثلا خوابانی در جایی ماه نورا
10:49
S…
Speaker 2 (03)
که در شعر فارسی بیشتر به داس یا
10:53
S…
Speaker 2 (03)
نعل عصب تشبیح شده است به دوم ماهی تشبیح
10:58
S…
Speaker 1 (03)
می کند
10:58
S…
Speaker 2 (03)
و این بچه شبه هرچند بسیار بارز نیست از
11:03
S…
Speaker 2 (03)
این خبر می دهد که شاعر به تشبیه های رایج بسنده
11:07
S…
Speaker 2 (03)
نکرده و دقت نظری ویجه داشته است صبح
11:11
S…
Speaker 2 (03)
برامد ز کوه چون مه نخشب
11:16
S…
Speaker 2 (03)
ز چاه ماه برامد به صبح
11:20
S…
Speaker 2 (03)
چون دوم ماهیز آب پاورقی دیوان
11:24
S…
Speaker 2 (03)
خاقانی شروانی صفحه چهل و یک پس عجیب
11:29
S…
Speaker 2 (03)
نیست اگر گفته شود لطف تشبیه غرابت
11:33
S…
Speaker 2 (03)
آنست و دوریش از ابتزال حصول آن هم
11:37
S…
Speaker 2 (03)
به دینگونه دست می داد که وچه شبه امری
11:41
S…
Speaker 2 (03)
باشد که زود به خاطر نرسد پاورقی شعر
11:46
S…
Speaker 1 (03)
بی دروغ
11:47
S…
Speaker 2 (03)
شعر بی نقاب صفحه 65 هرچند وجود
11:51
S…
Speaker 2 (03)
وچه شبه بین طرفین تشبیح ضروری است ذکرش
11:56
S…
Speaker 2 (03)
همواره لزومی ندارد یعنی شاعر می تواند درک آن
12:00
S…
Speaker 2 (03)
را به خاننده بگذارد و به این ترتیب او را نیز در شعر
12:05
S…
Speaker 2 (03)
سهیم کند مثلا در آن دو بیت منوچهری چندین
12:09
S…
Speaker 2 (03)
وچه شباهت وجود دارد ولی شاعر ذکرشان
12:13
S…
Speaker 2 (03)
را ضروری ندانسته است
12:15
S…
Speaker 2 (03)
شاید چون طرف این به اندازه کافی گویا هستند
12:19
S…
Speaker 2 (03)
گاهی نیز برعکس یاد کرد وچه شبه
12:24
S…
Speaker 2 (03)
لازم می افتد و آن جاییست که وچه شبه کمرنگ
12:28
S…
Speaker 2 (03)
است یا شاعر از لحاظ معنای شعرش به
12:32
S…
Speaker 2 (03)
آن نیاز دارد
12:34
S…
Speaker 2 (03)
مثلا اگر سهیل محمودی در این بیت مصرا اول
12:38
S…
Speaker 2 (03)
را نمی گفت شاید خاننده به این وچه خاص شباهت
12:43
S…
Speaker 2 (03)
هدایت نمی شد خیش را لای عبر می پیچید
12:47
S…
Speaker 2 (03)
آسمان
12:49
S…
Speaker 2 (03)
مثل یک معمه بود، پاورقی، فصلی از
12:53
S…
Speaker 2 (03)
آشغانه ها صفحه 88.
12:55
S…
Speaker 2 (03)
حتی ممکن است مشبه و مشبهان به واقعا
13:00
S…
Speaker 2 (03)
شباهتی آشغار با هم نداشته باشند و شاعر بخواهد
13:05
S…
Speaker 2 (03)
به منظور خاصی آنها را شبیه هم تلقی کند.
13:09
S…
Speaker 2 (03)
در اینجا آن دو چیز فقط در خیال شاعر
13:13
S…
Speaker 2 (03)
با هم شباهت دارند نه در واقعیت گاه در تشبیه
13:18
S…
Speaker 2 (03)
ها در کنار مشبه مشبهان به و بچه
13:22
S…
Speaker 2 (03)
شبه به چیزی دیگر هم بر می خوریم واجگانی که
13:26
S…
Speaker 2 (03)
بر همانندی طرف این تشبیه دلالت می کنند از
13:30
S…
Speaker 2 (03)
قبیل مثل، مانند، بسان،
13:34
S…
Speaker 2 (03)
رنگ و همچون
13:37
S…
Speaker 2 (03)
قدمای ما اینها را عدات تشبیه نامیده و
13:41
S…
Speaker 2 (03)
رکن چهارم تشبیه شمردند به نظر میرسد
13:45
S…
Speaker 2 (03)
چون این کاری درست نباشد چون این واجه ها و نزایر
13:49
S…
Speaker 2 (03)
آنها فقط ابزارهای زبانی هستند
13:54
S…
Speaker 2 (03)
برای بیان شباحت و در اصل تشبیه سهمی
13:58
S…
Speaker 2 (03)
ندارند به عبارت دیگر کشف و خلاقیت
14:02
S…
Speaker 2 (03)
هنری شاعر
14:04
S…
Speaker 2 (03)
حول محور ترفین و وچه شبه میچرخد و
14:08
S…
Speaker 2 (03)
عدات تشبیه کاری بیش از کمک به بیان این کشف
14:13
S…
Speaker 1 (03)
نمی کند.
14:13
S…
Speaker 2 (03)
پس قائل شدن فقط سر رکن مشبه، مشبهان
14:18
S…
Speaker 2 (03)
به و وچه شبه برای تشبیه درستر به نظر
14:22
S…
Speaker 2 (03)
میرسد.
14:23
S…
Speaker 2 (03)
پا ورقی نگارنده در جایی ندیده است که عدات تشبیح
14:28
S…
Speaker 2 (03)
را جز ارکان حساب نکرده باشند و برای تشبیح
14:32
S…
Speaker 2 (03)
فقط سر رکت قائل شده باشند ولی گویا حقیقت همین
14:37
S…
Speaker 2 (03)
است و باید آن را با همه غرابتش پذیرفت اما این عدات
14:41
S…
Speaker 2 (03)
تشبیح بهتر است در شعر سکشبد یا نه اینجا
14:45
S…
Speaker 2 (03)
بحثی نظیر و چشبه به میان می آید نمی توان
14:50
S…
Speaker 2 (03)
حکم کلی سادر کرد ولی
14:53
S…
Speaker 2 (03)
غالباً حض و عدات تشبیه قاطعیت بیشتری
14:57
S…
Speaker 1 (03)
به آن می دهد.
15:00
S…
Speaker 2 (03)
جو کنید به سوره جنگ هفتم مقاله
15:04
S…
Speaker 2 (03)
نقدی بر کتاب قیام نور از قیصر امینپور
15:08
S…
Speaker 2 (03)
سعدی می گوید منان مرگ سخندانم
15:12
S…
Speaker 2 (03)
که در خاکم روت سورت
15:14
S…
Speaker 2 (03)
هنوز آواز می آید به معنی از گلستانم
15:19
S…
Speaker 2 (03)
پاوری کلیات سعدی قزلیات صفحه
15:23
S…
Speaker 2 (03)
سی سد و سی و سه در متر همین گونه آمده و
15:27
S…
Speaker 2 (03)
نسخه بدل آن صورت مشهورتره هنوز
15:32
S…
Speaker 2 (03)
آواز می آید که سعدی در گلستانم است
15:36
S…
Speaker 2 (03)
شاعر خیش را به مرغی سخندان تشبیح می
15:40
S…
Speaker 2 (03)
کند اما با حضر عداد اگر مثلا گفته بود چنان
15:45
S…
Speaker 2 (03)
مرغ سخندانم که در خاکم رود صورت
15:49
S…
Speaker 2 (03)
قطعا تشبیهش آن زیبایی را نداشت تشبیه
15:53
S…
Speaker 2 (03)
فشرده تشبیه می تواند باز هم خلاصه تر شود
15:57
S…
Speaker 2 (03)
آنگاه که شاعر آن را از شکل جمله بدر آورده
16:01
S…
Speaker 2 (03)
و به صورت یک اضافه تشبیهی بیان می کند سلمان
16:06
S…
Speaker 2 (03)
هراتی در شعری تشبیه آسمان از لحاظ
16:10
S…
Speaker 2 (03)
رنگ به شمدی سرمعی شباهت
16:14
S…
Speaker 2 (03)
دارد را به صورت اضافه تشبیهی
16:18
S…
Speaker 2 (03)
شمد سرمئی آسمان بیان کرده
16:22
S…
Speaker 2 (03)
است و نور از لحاظ باریکی به نخش
16:26
S…
Speaker 2 (03)
باحد دارد را به صورت نخ نور.
16:29
S…
Speaker 2 (03)
کنار شب می ایستم.
16:32
S…
Speaker 2 (03)
چشم به شمد سرمئی آسمان
16:36
S…
Speaker 1 (03)
می اندازم.
16:37
S…
Speaker 2 (03)
ستاره ها با نخ نور گلدوزی
16:42
S…
Speaker 2 (03)
شده اند و من می شنوم زمزمه
16:46
S…
Speaker 2 (03)
درختان را.
16:47
S…
Speaker 2 (03)
محمد رزا عبد الملکیان نیز در این پاره از
16:51
S…
Speaker 2 (03)
یک شعرش قلب را به نارنجک تشبیه
16:56
S…
Speaker 2 (03)
کرده است ولی در قالب یک تشبیه فشرده مظلوم
17:00
S…
Speaker 2 (03)
کوچک من هر روز نارنجک قلبش
17:05
S…
Speaker 2 (03)
را از خانه به مدرسه می برد پاورقی
17:09
S…
Speaker 2 (03)
شعر امروز صفحه 494
17:14
S…
Speaker 2 (03)
این استفاده خوبی است از قابلیت ترکیب سازی
17:19
S…
Speaker 2 (03)
که در زبان فارسی وجود دارد.
17:21
S…
Speaker 2 (03)
فشرد سازی تشبیح به این گونه هم به ایجاز
17:25
S…
Speaker 2 (03)
و اختصار شعر کمک می کند و هم قاطعیت
17:29
S…
Speaker 2 (03)
خوبی به تشبیح می دهد.
17:32
S…
Speaker 2 (03)
ولی البته این زیان را نیز می تواند داشته
17:36
S…
Speaker 2 (03)
باشد که وفور اضافه های تشبیحی در شعر
17:40
S…
Speaker 2 (03)
باعث تزاهم خیال شود به این موضوع در
17:44
S…
Speaker 2 (03)
صفحات بعد خواهیم پرداخت استعاره گفتیم که تشبیح
17:49
S…
Speaker 2 (03)
بیان همانندی بین دو چیز است اما گاهی
17:53
S…
Speaker 2 (03)
این بیان همانندی آنقدر در عدبیات یک
17:57
S…
Speaker 2 (03)
ملت تکرار می شود
17:59
S…
Speaker 2 (03)
که دیگر آمه مردم به آن تشبیح عادت می
18:03
S…
Speaker 2 (03)
کنند و کار به یک نواختی می کشد.
18:06
S…
Speaker 2 (03)
یکی از کارهای شاعران در این وضعیت برای پرهیز
18:10
S…
Speaker 2 (03)
از تکرار و یک نواختی این است که مشبه را
18:14
S…
Speaker 2 (03)
حضب کنند و فقط مشبهان به را بیاورند.
18:18
S…
Speaker 2 (03)
مثلا در دوره های نخستین عدبیات فارسی
18:22
S…
Speaker 2 (03)
تشبیح قد بلند به سرب بسیار رایج
18:26
S…
Speaker 1 (03)
بوده است.
18:28
S…
Speaker 2 (03)
رودکی در آن شعر معروفش می گوید میر سر
18:32
S…
Speaker 2 (03)
وست و بخارا بوستان سر سوی بوستان
18:37
S…
Speaker 2 (03)
آید همی پاورقی سیری در شعر فارسی
18:41
S…
Speaker 2 (03)
صفحه دیویست و چهارده
18:43
S…
Speaker 2 (03)
ولی این رابطه بر اثر تکرار آنقدر عادی شده
18:48
S…
Speaker 2 (03)
است که مثلا حافظ در قرن هشتم حس کرده است
18:52
S…
Speaker 2 (03)
همون کلمه سرو کافی است و نیازی به یاد
18:56
S…
Speaker 2 (03)
کرده مستقیم کسی که قامتش به سرو تشبیه
19:00
S…
Speaker 2 (03)
شده است نیست سرو چمان من چرا مید چمن
19:04
S…
Speaker 2 (03)
نمی کند همدم گل نمی شود یاد سمن
19:08
S…
Speaker 2 (03)
نمی کند
19:10
S…
Speaker 2 (03)
پاورقی دیوان حافظ غزل 192
19:14
S…
Speaker 2 (03)
به این کار استعاره می گویند.
19:17
S…
Speaker 2 (03)
یعنی قرار دادن واجه هایی به
19:21
S…
Speaker 2 (03)
جای واجه دیگر به شرط مشابهت بین آنها.
19:26
S…
Speaker 2 (03)
پاورقی استعاره در لغت یعنی آریت
19:30
S…
Speaker 2 (03)
گرفتن.
19:31
S…
Speaker 2 (03)
استعاره در واقع شکل تکامل یافته و
19:35
S…
Speaker 2 (03)
فشرده شده تشبیح است و در آن اینیت
19:39
S…
Speaker 2 (03)
مشبه و مشبهان به روشندتر حس می
19:43
S…
Speaker 2 (03)
شود بیشتر استعاره های هر زبان روزی
19:48
S…
Speaker 2 (03)
تشبیح بودند می گوییم بیشتر استعاره
19:52
S…
Speaker 2 (03)
ها نه همه ی آنها چون گاهی هم اتفاق می افتد
19:56
S…
Speaker 2 (03)
که شاعر بدون یک سابقه قبلی
20:00
S…
Speaker 1 (03)
در همان بار نخست مشبه را حض می کند و
20:04
S…
Speaker 1 (03)
استعار پدید می آورد.
20:06
S…
Speaker 1 (03)
قادر تهماسپی فرید می گوید
20:10
S…
Speaker 1 (03)
به یازده خممه می گرچه دست ما نرسید
20:15
S…
Speaker 1 (03)
بده پیاله که یک خم هنوز سربسته
20:19
S…
Speaker 1 (03)
است پاورقی اشق بیغروب صفه چهل
20:24
S…
Speaker 1 (03)
استعاره خم می برای احمه علیه مسلم
20:28
S…
Speaker 1 (03)
تازگی دارد ولی بیان شاعر بگونه ایست که
20:33
S…
Speaker 1 (03)
خاننده آن را در می آود این دریافت به کمک عدد
20:37
S…
Speaker 1 (03)
یازده است و این نکته که آخرین امام معصوم
20:41
S…
Speaker 1 (03)
هنوز در پرده غیبت به سر می برد
20:45
S…
Speaker 1 (03)
گاهی چون این استعاره های زیباتر از استعاره های مسبوق
20:50
S…
Speaker 1 (03)
به سابقند چون تازه هند و قبلن در
20:54
S…
Speaker 1 (03)
قالب تشبیه رمقشان گرفته نشده است
20:57
S…
Speaker 1 (03)
همینجا این را هم بگوییم استعاره هایی که از تشبیح
21:02
S…
Speaker 1 (03)
زاده شده اند نوعی کهنگی در ذات خیش دارند
21:06
S…
Speaker 1 (03)
چون پیش از آن شنونده آنها را در قالب تشبیح
21:11
S…
Speaker 1 (03)
دیده و لذت هنری برده است لذتی که
21:15
S…
Speaker 1 (03)
او از استعاره می برد نه از کشف یک شباهت بلکه
21:19
S…
Speaker 1 (03)
از شیبه خاص بیان آن است و البته اصالت
21:24
S…
Speaker 1 (03)
آن اولی را ندارد
21:26
S…
Speaker 1 (03)
از همین روی کار شاعر در استعار سخت می شود
21:30
S…
Speaker 1 (03)
او اگر بخواهد استعارش براحتی قابل
21:34
S…
Speaker 1 (03)
درک باشد ناچار است به تشبیحات عادیی
21:38
S…
Speaker 1 (03)
که خاننده با آنها آشناست متوسط شود و اگر
21:43
S…
Speaker 1 (03)
هم بخواهد خلاقیت بخرد تحت و کشف جدیدی
21:47
S…
Speaker 1 (03)
داشته باشد ممکن است استعاره برای همه قابل
21:51
S…
Speaker 1 (03)
درک نباشد
21:53
S…
Speaker 1 (03)
همین سبب شده است که شعر شاعران توانا و تصویرگری
21:58
S…
Speaker 1 (03)
چون خاقانی و نظامی در بعضی جاها مبهم
22:03
S…
Speaker 1 (03)
به نظر آید چون آنها از نظر زمانی در
22:07
S…
Speaker 1 (03)
دوره رواج و شیوع استعاره زندگی می کرده و
22:12
S…
Speaker 1 (03)
در این حال به استعاره های مکرر و فرسود
22:16
S…
Speaker 1 (03)
قانه نبودند این دو استعاره برای ماه
22:21
S…
Speaker 1 (03)
در شعر خوابانی را ببینید که اولی در قالب شاخ
22:25
S…
Speaker 1 (03)
گوز نست و دیگری در قالب عبروی زال زر
22:29
S…
Speaker 1 (03)
اینها طبعاً آن روشنی و سراحت
22:34
S…
Speaker 1 (03)
را ندارن که تشبیه ماه به دوم ماهی در
22:38
S…
Speaker 1 (03)
بیت که پیشتر دیدیم داشت
22:41
S…
Speaker 1 (03)
کرده در آن خورنفضا سید گوزنان چند
22:46
S…
Speaker 1 (03)
جا شاخ گوز اندر هوا آنک
22:50
S…
Speaker 1 (03)
نگونسار آمده اید همایون فرنگر
22:54
S…
Speaker 1 (03)
سی مرغ زرین پرنگر عبروی زال زرنگر
22:59
S…
Speaker 1 (03)
بالای که سار آمده پاوردی
23:03
S…
Speaker 1 (03)
دیوان خاوانی شروانی صفحه 388
23:08
S…
Speaker 1 (03)
مجاز این چند سطر شعر از
23:12
S…
Speaker 1 (03)
محمد رزا عبدالملکیان را ببینید هماسه
23:17
S…
Speaker 1 (03)
چارده ساله من با پای شوق رفته
23:21
S…
Speaker 1 (03)
بود و اینک با شانه های شهر برایم
23:26
S…
Speaker 1 (03)
بازش آورده بودند پا برقی ریشه
23:30
S…
Speaker 1 (03)
در عبر صفحه 83
23:33
S…
Speaker 1 (03)
در سطر ثوم نوع خاصی از تخیل دیده
23:37
S…
Speaker 1 (03)
می شود شاعر خواسته است شهید مورد نظر
23:41
S…
Speaker 1 (03)
را از انحصار یک کوچه یا محله بیرون بیاورد و
23:45
S…
Speaker 1 (03)
با این کار تعلق او را به همه شهر روشن
23:50
S…
Speaker 1 (03)
کند این زمینه معنوی او را به
23:54
S…
Speaker 1 (03)
سوی یک جای گذینی کشانده است یعنی گذاشتن
23:59
S…
Speaker 1 (03)
شهر به جای مردم شهر
24:02
S…
Speaker 1 (03)
به این کار مجاز می گوید برای شناختن
24:06
S…
Speaker 1 (03)
مجاز ابتدا باید حقیقت را بشناسیم حقیقت
24:11
S…
Speaker 1 (03)
یعنی استعمال کلمه در همون مفهومی که
24:15
S…
Speaker 1 (03)
واضع لغت آن را به کار برده بی هیچ تصرفی
24:19
S…
Speaker 1 (03)
در مورد استعمال آن
24:21
S…
Speaker 1 (03)
پاوروی صبر خیال در شعر فارسی صفحه
24:26
S…
Speaker 1 (03)
97 و به این ترتید مجاز استعمال
24:30
S…
Speaker 1 (03)
لفظ است در غیر معنی حبیقیان پاوروی
24:34
S…
Speaker 1 (03)
همانجا به عبارت ساده تر
24:38
S…
Speaker 1 (03)
هرگاه واجه ای را در معنا به جای واجه
24:43
S…
Speaker 1 (03)
دیگر بیاوریم مجاز به کار برده ایم
24:46
S…
Speaker 1 (03)
این هم نمونه دیگر از محمد علی بحملی که در آن
24:50
S…
Speaker 1 (03)
حیله و اعتماد به جای فرد حیلگر و
24:54
S…
Speaker 1 (03)
فرد اعتماد کننده به کار رفته است
25:11
S…
Speaker 1 (03)
ما گاه در گفتارهای عادی و روزانه خود
25:16
S…
Speaker 1 (03)
هم مجاز به کار میبریم مثلا جمله سرتان
25:20
S…
Speaker 1 (03)
سلامت باشد نوعی مجاز در خود دارد چون
25:24
S…
Speaker 1 (03)
معلوم است که منظور از سر خود شخص است
25:28
S…
Speaker 1 (03)
اما به این ترتیب ما در هر گونه جا به جایی واجگان
25:33
S…
Speaker 1 (03)
آزاد هستیم نه بلکه باید به این دواجه
25:37
S…
Speaker 1 (03)
که جایگزین هم شده اند رابطه باشد که این جا به
25:41
S…
Speaker 1 (03)
جایی را توجیح کند و خاننده را به معنی مورد نظر
25:45
S…
Speaker 1 (03)
شاعر رهنمون شود به این رابطه علاقه
25:49
S…
Speaker 1 (03)
مجاز می گویند و آن انواع متعددی
25:54
S…
Speaker 1 (03)
دارد مثلا می گوییم
25:56
S…
Speaker 1 (03)
کشم فلانی را دور دیدم و منظور این است که خود
26:00
S…
Speaker 1 (03)
او را دور دیدم گاهی برعکس کل را نام
26:04
S…
Speaker 1 (03)
میبریم و یک جوز را در نظر داریم به این ترتیب گاهی
26:09
S…
Speaker 1 (03)
ظرف و مظروف به جای هم به کار میروند و
26:13
S…
Speaker 1 (03)
گاهی صرف مجاورت دو چیز سبب کار برد
26:17
S…
Speaker 1 (03)
مجازی یکی به جای دیگری میشود
26:21
S…
Speaker 1 (03)
عدبای ما انواع علاقه های مجاز ها را
26:25
S…
Speaker 1 (03)
دست بندی و نامگذاری کردند.
26:28
S…
Speaker 1 (03)
ولی دامنه مجاز بسیار گسترده تر از این هاست و
26:32
S…
Speaker 1 (03)
این دست بندی نتنها کمکی به قدرت خلاقیت شاعران
26:37
S…
Speaker 1 (03)
در کشم مجاز های تازه نمی کند بلکه به
26:41
S…
Speaker 1 (03)
طور غیر مستقیم الغاکننده نوعی محدودیت
26:45
S…
Speaker 1 (03)
است گویا خلاقیت در همین چارچوب های شناخت
26:49
S…
Speaker 1 (03)
شده می تواند باشد و بس پاوردی برای
26:54
S…
Speaker 1 (03)
آشنایی با تخصیم بندی های موجود
26:57
S…
Speaker 1 (03)
می توانید به کتاب فنون بلاغت و صناعات عدبی
27:01
S…
Speaker 1 (03)
مرحوم جلال الدین همایی مراجعه کنید گذشته
27:06
S…
Speaker 1 (03)
از آن آشنایی با یک مجموعه علاقه های شناخته
27:10
S…
Speaker 1 (03)
شده مجاز به شاعر کمک نمی کند چون هر
27:14
S…
Speaker 1 (03)
مجاز با شرایط ویژه خود ایجاد می شود و نمی
27:18
S…
Speaker 1 (03)
توان برایش قاعده کلی تصور کرد مثلا وقتی می گوییم
27:23
S…
Speaker 1 (03)
نه جاریست نه
27:26
S…
Speaker 1 (03)
را مجازن به جای آب بکار برده این یعنی
27:30
S…
Speaker 1 (03)
زرف را به جای مظروف ولی با قیاس به این نمی
27:34
S…
Speaker 1 (03)
توان جای هر زرف و مظروفی را عوض کرد و مثلا گفت
27:39
S…
Speaker 1 (03)
خانه روان شد و مدعی شد که مراد از خانه ساحب
27:43
S…
Speaker 1 (03)
خانه است پا برقی
27:46
S…
Speaker 1 (03)
رجوع کنید به شاعری در حجوم منتقدان صفیه
27:50
S…
Speaker 1 (03)
38 و 39 چون این از که فقط بعضی مجاز ها
27:54
S…
Speaker 1 (03)
پذیرفتنی هند و ترتیب دادن فهرستی از علاقه های
27:59
S…
Speaker 1 (03)
شناخته شده مجاز هم نمی تواند همیشه راکشای
28:03
S…
Speaker 1 (03)
شاعران باشد مجاز قلم روی گسترده دارد و
28:07
S…
Speaker 1 (03)
بعض ترباری آن بسیار است اصلا استعاره
28:11
S…
Speaker 1 (03)
خود نوعی مجاز است
28:13
S…
Speaker 1 (03)
مجازی که علاقهش مشابهت است چون درانجا نیز
28:17
S…
Speaker 1 (03)
واجه ای از معنای اصلیش ادول می کند و به
28:21
S…
Speaker 1 (03)
جای واجه دیگر می آید.
28:24
S…
Speaker 1 (03)
پاورقی به این که استعاره از انواع مجاز است
28:28
S…
Speaker 1 (03)
قدما هم گاه اشاره داشتند.
28:31
S…
Speaker 1 (03)
اگر یک شاخه بندی علمی بر اساس
28:35
S…
Speaker 1 (03)
تعریف استعاره و مجاز را رایت کنیم باید استعاره
28:39
S…
Speaker 1 (03)
را صورت خیالی مستقلی ندانیم و از
28:43
S…
Speaker 1 (03)
انواع مجاز به شما را بریم ولی ما در اناسور و اشکال
28:47
S…
Speaker 1 (03)
شعر ناچار هستیم تا حدی حوضی کاربورد
28:52
S…
Speaker 1 (03)
و زیبای شناسی را همدخالت دهیم استعاره به علت کاربورد
28:56
S…
Speaker 1 (03)
بسیار و در این حال رابطه خاصی
28:59
S…
Speaker 1 (03)
که با تشبیح دارد جدا بررسی می شود اما
29:04
S…
Speaker 1 (03)
نوع دیگری مجاز هم داریم و آن اصناد مجازی
29:08
S…
Speaker 1 (03)
یا مجاز عقلیست که عبارت است از اصناد
29:13
S…
Speaker 1 (03)
و نسبت چیزی به چیزی که از آن اومیست پاورقی
29:17
S…
Speaker 1 (03)
صور خیال در شعر فارسی صفحه 99 در
29:22
S…
Speaker 1 (03)
اینجا واجه به طور سریح جایگزین واجهی دیگر
29:26
S…
Speaker 1 (03)
نمی شود
29:27
S…
Speaker 1 (03)
ولی کار بردی میابد که ما به طور عقلی این جایگوزین
29:32
S…
Speaker 1 (03)
را حس میکنیم در این بیت از احمد عزیزی
29:36
S…
Speaker 1 (03)
غرس و لایروبی به مفهوم خوبی
29:40
S…
Speaker 1 (03)
و جان نسبت داده شدند در حالی که در
29:44
S…
Speaker 1 (03)
واقع به درخت و نهر اختصاص دارند
29:48
S…
Speaker 1 (03)
هیچ آیا غرس خوبی کرده ای؟ جان
29:53
S…
Speaker 1 (03)
خود را لایروبی کرده ای؟
29:55
S…
Speaker 1 (03)
پاورقی شعر امروز صفحه 164
29:59
S…
Speaker 1 (03)
یا در این پاره از یک شعر محمد حسین جعفریان
30:04
S…
Speaker 1 (03)
به احترام از جای برخواستن به
30:08
S…
Speaker 1 (03)
زمین نسبت داده شده است به اعتبار گرد و خاکی
30:12
S…
Speaker 1 (03)
که در اثر انفجار بلند می شود و
30:16
S…
Speaker 1 (03)
زمین با هر انفجار به احترام شهیدی از
30:21
S…
Speaker 1 (03)
جای برمی خیزد
30:23
S…
Speaker 1 (03)
پاورقی پنجره های روب دریا صفحه
30:27
S…
Speaker 1 (03)
26 اصناد مجازی در شعرهایی که ردیف های
30:31
S…
Speaker 1 (03)
فعلی دارند بسیار اتفاق می افتد پاورقی
30:36
S…
Speaker 1 (03)
منظور کاربورد فل در ردیف شعر است.
30:39
S…
Speaker 1 (03)
با ردیف در فصل موسیقی در شعر همین کتاب
30:43
S…
Speaker 1 (03)
آشنا خواهیم شد.
30:44
S…
Speaker 1 (03)
نظیر غزلی از بیدل که کلمی ریختند در
30:49
S…
Speaker 1 (03)
آن ردیف شده و شاعر ناگذیر بوده است آن را به
30:53
S…
Speaker 1 (03)
چیزهایی نسبت بدهد که عملا ریختنی نیستند.
30:57
S…
Speaker 1 (03)
آن که از بوی بهارش رنگ امکان ریختند
31:02
S…
Speaker 1 (03)
گرد راهش جوش سد آثار اعیان
31:06
S…
Speaker 1 (03)
ریختند تا دم کیفیت مجنون او آمد
31:10
S…
Speaker 1 (03)
بیاد سین چاکان ازل صبح از
31:14
S…
Speaker 1 (03)
گریبان ریختند پا برقی غزلیات
31:19
S…
Speaker 1 (03)
بیدل صفحه سی سد و نود
This transcript was generated by AI (automatic speech recognition). May contain errors — verify against the original audio for critical use. AI policy
Sažetak
Kliknite na Sažetak da biste generirali AI sažetak ovog transkripta.
Ukratko...
Pitaj AI o ovom transkriptu
Pitajte bilo šta o ovom transkriptu - AI će pronaći relevantne dijelove i odgovoriti.