interview
Oct 02, 2026 16:12
· 49:11
· German
· Whisper Turbo
· 8 דוברים
תעתיק זה פג היום.
שדרוג לאחסון קבוע →
מציג בלבד
0:00
S…
Speaker 1 (interview)
Okay.
0:00
S…
Speaker 1 (interview)
Also
0:14
S…
Speaker 2 (interview)
mein Thema ist ja unser Ernährungssystem,
0:17
S…
Speaker 2 (interview)
wo man es nachhaltiger gestalten kann.
0:18
S…
Speaker 2 (interview)
Und ich habe insgesamt zehn Fragen für Sie.
0:21
S…
Speaker 2 (interview)
Okay.
0:23
S…
Speaker 2 (interview)
Und ich würde die einfach abarbeiten.
0:24
S…
Speaker 2 (interview)
Bitte, gerne.
0:25
S…
Speaker 2 (interview)
Perfekt.
0:26
S…
Speaker 2 (interview)
Also die erste ist eher so eine Einstiegsfrage,
0:29
S…
Speaker 2 (interview)
weil sie sich ja schon,
0:30
S…
Speaker 2 (interview)
oder du dich,
0:31
S…
Speaker 2 (interview)
seit vielen Jahren schon mit dem Feld zwischen Landwirtschaft und
0:35
S…
Speaker 2 (interview)
Mensch und Umwelt befasst.
0:37
S…
Speaker 2 (interview)
Und die Frage ist,
0:38
S…
Speaker 2 (interview)
wie du dazu gekommen bist.
0:39
S…
Speaker 3 (interview)
Wie ich dazu gekommen bin?
0:41
S…
Speaker 4 (interview)
Puh.
0:42
S…
Speaker 5 (interview)
Naja,
0:42
S…
Speaker 3 (interview)
ich komme aus der Ökologie,
0:44
S…
Speaker 3 (interview)
also ich habe Ökologie studiert,
0:48
S…
Speaker 3 (interview)
also von meiner Ausbildung her.
0:50
S…
Speaker 3 (interview)
Wir haben lange gesucht und waren recht unzufrieden,
0:52
S…
Speaker 3 (interview)
also nicht durch die Bank,
0:54
S…
Speaker 3 (interview)
aber ich war dann schon sehr unzufrieden ab einem gewissen Punkt.
0:57
S…
Speaker 3 (interview)
Die Ökologie ist eine Naturwissenschaft und die kümmert sich hauptsächlich um
1:01
S…
Speaker 3 (interview)
Ökosysteme,
1:04
S…
Speaker 3 (interview)
um Forschungsgegenstände,
1:07
S…
Speaker 3 (interview)
die möglichst weit weg von den Menschen sind.
1:09
S…
Speaker 3 (interview)
Das war Anfang der 90er Jahre und da war schon klar,
1:13
S…
Speaker 3 (interview)
Umweltkrisen und Klimakrise war damals schon.
1:17
S…
Speaker 3 (interview)
gut genug bekannt,
1:18
S…
Speaker 3 (interview)
dass klar war,
1:20
S…
Speaker 3 (interview)
naja, dieser Fokus auf das rein Naturwissenschaftliche ist zu wenig.
1:24
S…
Speaker 3 (interview)
Und dann habe ich viel anderes gesucht,
1:26
S…
Speaker 3 (interview)
bin zuerst in die Soziologie und Politikwissenschaft gegangen,
1:29
S…
Speaker 3 (interview)
doch war ich zu...
1:31
S…
Speaker 3 (interview)
Ja, war gut,
1:32
S…
Speaker 3 (interview)
war gutes Training,
1:33
S…
Speaker 3 (interview)
aber ich habe gesehen, nein,
1:34
S…
Speaker 3 (interview)
ist auch wieder nicht genau dort.
1:35
S…
Speaker 3 (interview)
Was ich machen will,
1:36
S…
Speaker 3 (interview)
ist eigentlich dazwischen.
1:36
S…
Speaker 3 (interview)
Und dann habe ich dieses Institut,
1:39
S…
Speaker 3 (interview)
wo ich jetzt hier bin,
1:40
S…
Speaker 3 (interview)
kennengelernt.
1:41
S…
Speaker 3 (interview)
Dann habe ich meine Masterarbeit geschrieben zu einem Thema Landnutzung,
1:44
S…
Speaker 5 (interview)
wo man sagt,
1:45
S…
Speaker 3 (interview)
Thema Landnutzung ist,
1:46
S…
Speaker 3 (interview)
damals wurde es relativ unbekannt,
1:48
S…
Speaker 3 (interview)
was das überhaupt ist,
1:49
S…
Speaker 3 (interview)
wieso man darüber arbeiten kann.
1:50
S…
Speaker 3 (interview)
Das hat sich schon geändert.
1:52
S…
Speaker 3 (interview)
Und ich sage,
1:53
S…
Speaker 3 (interview)
inzwischen,
1:54
S…
Speaker 3 (interview)
ich habe dann vorher viel zu Indikatoren gearbeitet,
1:55
S…
Speaker 3 (interview)
sehr viel zu Kohlenstoff.
1:57
S…
Speaker 3 (interview)
Kohlenstofffragen, also Klimafragen eigentlich im weiteren Sinne.
2:00
S…
Speaker 3 (interview)
Und bin dann natürlich auch da und
2:04
S…
Speaker 3 (interview)
dort auf das Ernährungssystem gestoßen,
2:06
S…
Speaker 3 (interview)
nämlich über wie nutzen wir das Land und eine der wichtigsten Dinge,
2:10
S…
Speaker 3 (interview)
die wir heute im Landwald so machen,
2:11
S…
Speaker 3 (interview)
ist Nahrungsmittel produzieren.
2:13
S…
Speaker 3 (interview)
Und dann war irgendwann auch klar,
2:16
S…
Speaker 3 (interview)
naja, nur auf die Produktionsseite,
2:18
S…
Speaker 3 (interview)
also nur auf das Ökosystem zu schauen,
2:20
S…
Speaker 3 (interview)
ist...
2:21
S…
Speaker 3 (interview)
Beim Ernährungssystem,
2:22
S…
Speaker 3 (interview)
ich würde sagen bei fast allem,
2:24
S…
Speaker 3 (interview)
aber gerade beim Ernährungssystem ist dieser Frappant zu
2:29
S…
Speaker 3 (interview)
kurz geraten.
2:30
S…
Speaker 3 (interview)
Wir wissen auch schon seit länger,
2:33
S…
Speaker 3 (interview)
von mir aus seit den 90er Jahren,
2:35
S…
Speaker 3 (interview)
oder nicht so wichtig wie lange,
2:38
S…
Speaker 3 (interview)
dass das Ernährungsproblem,
2:39
S…
Speaker 3 (interview)
das wir auf der Welt haben,
2:41
S…
Speaker 3 (interview)
und das Ernährungsproblem haben wir ja schon,
2:45
S…
Speaker 3 (interview)
Ewig will ich jetzt nicht sagen,
2:46
S…
Speaker 5 (interview)
aber schon sehr, sehr lange.
2:47
S…
Speaker 3 (interview)
Und es ist ja auch so interessant,
2:49
S…
Speaker 3 (interview)
dass es auch schon besser wird in relativen Zahlen,
2:52
S…
Speaker 3 (interview)
aber in absoluten Zahlen ist ungefähr eine knappe Milliarde Menschen immer quasi
2:56
S…
Speaker 3 (interview)
unterhalb der Subsistenzgrenze eigentlich.
2:59
S…
Speaker 3 (interview)
Und das bessert sich kaum.
3:00
S…
Speaker 3 (interview)
Und man weiß eben,
3:02
S…
Speaker 3 (interview)
auch durch unsere Forschung dann später,
3:03
S…
Speaker 3 (interview)
aber damals hat man schon geahnt,
3:05
S…
Speaker 3 (interview)
das ist nicht,
3:06
S…
Speaker 3 (interview)
weil zu wenig Nahrungsmittel produziert werden,
3:08
S…
Speaker 3 (interview)
sondern das ist,
3:09
S…
Speaker 3 (interview)
weil die,
3:10
S…
Speaker 3 (interview)
das nennt sich inzwischen Access,
3:12
S…
Speaker 3 (interview)
weil dieser Zugang zu Nahrungsmitteln eigentlich suboptimal ist.
3:16
S…
Speaker 3 (interview)
Und auch wenn genug produziert werden kann,
3:19
S…
Speaker 3 (interview)
heißt das noch lange nicht,
3:20
S…
Speaker 3 (interview)
dass alle genug zu essen haben.
3:21
S…
Speaker 3 (interview)
Und dann wurden wir,
3:23
S…
Speaker 3 (interview)
wir haben viel gearbeitet zu Kohlstoffkreislaufen,
3:26
S…
Speaker 3 (interview)
Bioenergie.
3:28
S…
Speaker 3 (interview)
Da gab es extreme Vorstellungen,
3:31
S…
Speaker 3 (interview)
wie viel Bioenergie wir als quasi nachhaltiges Energiesystem aus der Natur
3:35
S…
Speaker 3 (interview)
gewinnen können.
3:36
S…
Speaker 3 (interview)
Und unser Gefühl,
3:37
S…
Speaker 3 (interview)
nicht nur Gefühl,
3:38
S…
Speaker 5 (interview)
aber wenn man so will,
3:40
S…
Speaker 3 (interview)
wir haben es nie gerechnet,
3:41
S…
Speaker 3 (interview)
aber unser Gefühl war,
3:42
S…
Speaker 3 (interview)
naja,
3:43
S…
Speaker 3 (interview)
jetzt hat man am Land Ernährungssysteme und die sind prekär und dann kommen
3:47
S…
Speaker 3 (interview)
Leute daher und wollen dort noch Energie machen.
3:49
S…
Speaker 3 (interview)
Das kann sich ja nicht ausgehen.
3:51
S…
Speaker 3 (interview)
Und dann ist die wissenschaftliche Frage dazu,
3:54
S…
Speaker 3 (interview)
naja, unter welchen Bedingungen geht es sich aus?
3:56
S…
Speaker 3 (interview)
Dann haben wir ein Projekt finanziert gekriegt zu dieser Frage.
4:00
S…
Speaker 3 (interview)
Was ist denn eigentlich eine nachhaltige Ernährung aus dieser Seite?
4:04
S…
Speaker 3 (interview)
Und wir haben damals gesagt,
4:05
S…
Speaker 3 (interview)
naja, es ist als solches zu kurz gegriffen,
4:07
S…
Speaker 3 (interview)
weil es zu breit ist und zu schwammig.
4:10
S…
Speaker 3 (interview)
Und wir wollten uns genau dann anschauen,
4:11
S…
Speaker 3 (interview)
was ist dieses Zusammenspiel von,
4:14
S…
Speaker 3 (interview)
was können wir produzieren,
4:17
S…
Speaker 3 (interview)
wie viel davon wird konsumiert,
4:20
S…
Speaker 3 (interview)
was ist eine gute Versorgungslage in der Gesellschaft,
4:23
S…
Speaker 3 (interview)
wie viel Bioenergie können wir dann am Ende produzieren.
4:27
S…
Speaker 3 (interview)
Das war so mein Einstieg,
4:28
S…
Speaker 3 (interview)
der kommt eigentlich eher aus der Bioenergiefrage und nicht so sehr aus der
4:32
S…
Speaker 3 (interview)
Lebensmittelernährungswissenschaftlichen Frage
4:36
S…
Speaker 3 (interview)
heraus.
4:37
S…
Speaker 2 (interview)
Sehr interessant.
4:38
S…
Speaker 2 (interview)
Also ich werde dann eh noch genauer auf die Landnutzung und
4:43
S…
Speaker 2 (interview)
der gleiche eingehen.
4:44
S…
Speaker 2 (interview)
Aber als erstes wird ja oft in Bezug auf den
4:49
S…
Speaker 2 (interview)
ökologischen Fußabdruck von Nahrungsmitteln,
4:53
S…
Speaker 2 (interview)
also die Ökobilanzierung verwendet
4:57
S…
Speaker 2 (interview)
dieser Überbegriff,
4:58
S…
Speaker 2 (interview)
wie man halt...
5:00
S…
Speaker 2 (interview)
das als zentrales Standardinstrument beweisen kann zur Bewertung.
5:04
S…
Speaker 2 (interview)
Und wo sehen Sie die methodischen Grenzen?
5:08
S…
Speaker 3 (interview)
Also prinzipiell ist die LCA schon,
5:12
S…
Speaker 3 (interview)
also die Ökobilanz,
5:14
S…
Speaker 3 (interview)
wir sagen dazu LCA,
5:15
S…
Speaker 6 (interview)
Life Cycle Assessment,
5:16
S…
Speaker 3 (interview)
das ist nicht hundertprozentig genau das gleiche,
5:20
S…
Speaker 3 (interview)
aber wenn wir mal bei Ökobilanz als Überbegriff bleiben,
5:22
S…
Speaker 3 (interview)
da gibt es unterschiedliche Ansätze.
5:24
S…
Speaker 3 (interview)
Prinzipiell ist sie schon richtig.
5:27
S…
Speaker 3 (interview)
Aber die Ökobilanz hat ein ganz großes Problem.
5:30
S…
Speaker 3 (interview)
Eine Ökobilanz funktioniert,
5:31
S…
Speaker 3 (interview)
indem sie,
5:33
S…
Speaker 3 (interview)
oder sagen wir so,
5:34
S…
Speaker 3 (interview)
aus ihrer Genese heraus,
5:35
S…
Speaker 3 (interview)
ist sie ein vergleichendes Instrument,
5:37
S…
Speaker 3 (interview)
wo man zwei sogenannte funktionale Einheiten miteinander vergleicht.
5:41
S…
Speaker 3 (interview)
Also nicht notwendigerweise zwei Lebensmittel,
5:45
S…
Speaker 3 (interview)
sondern eigentlich die funktionale Einheit ist eigentlich...
5:48
S…
Speaker 3 (interview)
breiter normal definiert,
5:51
S…
Speaker 3 (interview)
da geht es quasi darum,
5:51
S…
Speaker 3 (interview)
zwei Ernährungseinheiten,
5:54
S…
Speaker 3 (interview)
die möglichst gleichwertig sind,
5:55
S…
Speaker 3 (interview)
aber die dann mit unterschiedlichen Produkten und mit unterschiedlichen Prozessen hergestellt
5:59
S…
Speaker 3 (interview)
werden.
6:00
S…
Speaker 3 (interview)
Und ganz lange,
6:03
S…
Speaker 3 (interview)
und das ist eine Diskussion,
6:04
S…
Speaker 3 (interview)
die geht in diesem Haus hier schon zurück bis in die 90er Jahre,
6:07
S…
Speaker 3 (interview)
diese produktbasierten Betrachtungen sind sehr wichtig,
6:11
S…
Speaker 3 (interview)
die sind auch zentral,
6:12
S…
Speaker 3 (interview)
die greifen aber dann zu kurz,
6:14
S…
Speaker 3 (interview)
wenn man ein Gesamtsystem verstehen will.
6:16
S…
Speaker 3 (interview)
Weil in einem Gesamtsystem gibt es immer
6:19
S…
Speaker 3 (interview)
Tausende von Produkten,
6:20
S…
Speaker 3 (interview)
die sehr viel sind.
6:22
S…
Speaker 3 (interview)
Und dann gibt es das ganz große Problem der Kuppelproduktion.
6:26
S…
Speaker 3 (interview)
Das nennen wir jetzt schon relativ wissenschaftlich.
6:28
S…
Speaker 3 (interview)
Das heißt, meistens ist es so,
6:30
S…
Speaker 3 (interview)
wenn man etwas produziert,
6:31
S…
Speaker 3 (interview)
fallen Reststoffe an und mit diesen Reststoffen produziert man was anderes.
6:35
S…
Speaker 3 (interview)
Oder man produziert nicht ein Ding.
6:38
S…
Speaker 3 (interview)
Zum Beispiel Brot wird aus Weizen gemacht.
6:41
S…
Speaker 3 (interview)
Das ist relativ einfach,
6:42
S…
Speaker 3 (interview)
weil da ist recht viel mehr als Weizen nicht drin.
6:44
S…
Speaker 3 (interview)
Aber es werden dann ja auch andere Sachen produziert,
6:46
S…
Speaker 3 (interview)
so etwas wie ein Marsriegel oder so ein Eiweißriegel.
6:49
S…
Speaker 3 (interview)
Da sind ja extrem viele Substanzen drinnen,
6:52
S…
Speaker 3 (interview)
die quasi so zusammengebracht werden.
6:54
S…
Speaker 3 (interview)
Und es wird dann schwierig,
6:55
S…
Speaker 3 (interview)
das Einzelne auseinanderzuholen.
6:57
S…
Speaker 3 (interview)
Und wir haben dann hier im Haus,
6:59
S…
Speaker 3 (interview)
und das war noch bevor ich an dieses Institut gekommen bin,
7:01
S…
Speaker 3 (interview)
gab es die Entwicklung einer alternativen Methode,
7:05
S…
Speaker 3 (interview)
das ist die Materialflussanalyse.
7:07
S…
Speaker 3 (interview)
Oder auf Englisch sagen wir die Economy Wide
7:11
S…
Speaker 3 (interview)
Material Flow Analysis.
7:12
S…
Speaker 3 (interview)
Da betrachtet man quasi eine Systemeinheit,
7:16
S…
Speaker 3 (interview)
eine Gesellschaft,
7:17
S…
Speaker 3 (interview)
die sind meistens so als begonnen Nationalstaaten.
7:20
S…
Speaker 3 (interview)
Und dann schaut man sich nicht an,
7:21
S…
Speaker 3 (interview)
was produzieren diese Nationalstaaten alle Produkte und quasi
7:26
S…
Speaker 3 (interview)
in alle Details der Produkte,
7:27
S…
Speaker 3 (interview)
sondern man schaut auf einer höheren Flughöhe und man versucht aber dann die
7:31
S…
Speaker 3 (interview)
gesamte Produktion zu erfassen.
7:33
S…
Speaker 3 (interview)
Wie viel wird im Inland geerntet,
7:35
S…
Speaker 3 (interview)
wie viel wird importiert,
7:37
S…
Speaker 3 (interview)
was wird draus gemacht,
7:38
S…
Speaker 7 (interview)
was wird exportiert.
7:39
S…
Speaker 3 (interview)
So funktioniert bei der EU auch der ökologische Fußabdruck.
7:42
S…
Speaker 3 (interview)
Also diese Grundidee funktioniert genauso.
7:44
S…
Speaker 3 (interview)
Darüber habe ich meine Dissertation damals geschrieben,
7:47
S…
Speaker 3 (interview)
wieso das gut und teilweise nicht so gut ist.
7:50
S…
Speaker 3 (interview)
Und um die Frage
7:54
S…
Speaker 3 (interview)
zu beantworten,
7:54
S…
Speaker 3 (interview)
die LCA ist jetzt nicht schlecht und nicht gut als solches,
7:59
S…
Speaker 3 (interview)
sondern sie ist ein analytisches Tool,
8:01
S…
Speaker 3 (interview)
wo man gewisse Dinge gut kann.
8:03
S…
Speaker 3 (interview)
Nämlich Produkte vergleichen,
8:05
S…
Speaker 3 (interview)
Prozesse verstehen,
8:06
S…
Speaker 3 (interview)
verstehen, wo passieren große Probleme.
8:08
S…
Speaker 3 (interview)
Sie ist nicht gut in so gesamtsystemischen Betrachtungen,
8:13
S…
Speaker 3 (interview)
weil sie dieses Problem hat,
8:15
S…
Speaker 8 (interview)
der Kuppelproduktion,
8:16
S…
Speaker 3 (interview)
der viel zu vielen Produkte.
8:18
S…
Speaker 3 (interview)
Und das gehen wir von der anderen Seite her an.
8:21
S…
Speaker 3 (interview)
Wo man auch sagen muss,
8:23
S…
Speaker 3 (interview)
diese MFA,
8:23
S…
Speaker 3 (interview)
also wie kann man wie weit Material Flow Analysis,
8:26
S…
Speaker 3 (interview)
die ist auch nicht gut oder schlecht.
8:28
S…
Speaker 3 (interview)
Die beantwortet im Wesen Verwandte oder andere Fragen.
8:32
S…
Speaker 3 (interview)
Das sind andere Forschungsfragen.
8:33
S…
Speaker 3 (interview)
Und ihr habt das wahrscheinlich schon gelernt.
8:36
S…
Speaker 3 (interview)
In der Forschung geht es immer darum,
8:38
S…
Speaker 3 (interview)
die richtige Forschungsfrage zu entwickeln.
8:41
S…
Speaker 3 (interview)
Und das ist nicht,
8:42
S…
Speaker 3 (interview)
natürlich ist das auch der Anfang der Forschung.
8:46
S…
Speaker 3 (interview)
Aber das begleitet einen durch die Forschung hindurch,
8:48
S…
Speaker 3 (interview)
diese Forschungsfragen zu schärfen und diesen Abgleich zwischen Methode und
8:52
S…
Speaker 3 (interview)
Frage wirklich robust hinzukriegen.
8:55
S…
Speaker 2 (interview)
Also Sie sagen,
8:57
S…
Speaker 2 (interview)
dass diese Ökobilanzierung gut dafür ist,
9:00
S…
Speaker 2 (interview)
verschiedene Sachen zu vergleichen und auf das Einzelne zu
9:05
S…
Speaker 2 (interview)
fokussieren?
9:05
S…
Speaker 2 (interview)
Ja, genau. Das große Bild kann man damit schon zeichnen,
9:09
S…
Speaker 3 (interview)
aber damit kriegt man einfach die Probleme der Doppelzählung oder der Unterauffassung
9:13
S…
Speaker 3 (interview)
und damit ist es schwierig,
9:16
S…
Speaker 3 (interview)
das über eine Ökobilanzierung quasi vollständig zu erfassen.
9:20
S…
Speaker 3 (interview)
Aber, und das ist vielleicht ein methodisches Aber,
9:23
S…
Speaker 3 (interview)
das aber nicht unerheblich ist,
9:25
S…
Speaker 3 (interview)
das, was wir machen,
9:26
S…
Speaker 3 (interview)
ist auch eine Ökobilanzierung.
9:28
S…
Speaker 3 (interview)
Wenn man so will, das kann man verstehen als eine Familie von Methoden.
9:30
S…
Speaker 3 (interview)
Und das, was wir hier machen,
9:32
S…
Speaker 3 (interview)
gehört in diese Familie,
9:34
S…
Speaker 3 (interview)
aber geht das von der anderen Seite an.
9:36
S…
Speaker 3 (interview)
Und wir verwenden in unseren Berechnungen dann,
9:39
S…
Speaker 3 (interview)
wir machen zwar keine LCA,
9:41
S…
Speaker 3 (interview)
aber wir verwenden sehr häufig LCA -Methoden und
9:46
S…
Speaker 3 (interview)
Daten.
9:47
S…
Speaker 3 (interview)
Und quasi Faktoren.
9:49
S…
Speaker 3 (interview)
LCA's,
9:50
S…
Speaker 3 (interview)
Datenbanken,
9:50
S…
Speaker 3 (interview)
sind ja Faktorensammlungen.
9:52
S…
Speaker 3 (interview)
Das heißt, wenn ich ein Brot produzieren will,
9:54
S…
Speaker 3 (interview)
wie viel Getreide brauche ich,
9:57
S…
Speaker 3 (interview)
wie viel Wasser brauche ich,
9:58
S…
Speaker 3 (interview)
wie viel Energie brauche ich für den Prozess.
10:00
S…
Speaker 3 (interview)
und einen anderen Prozess bis hin zu wie viel Transport fällt
10:04
S…
Speaker 3 (interview)
mir dazwischen an.
10:07
S…
Speaker 2 (interview)
Und Sie haben jetzt zum Beispiel auch den CO2 -Fußabdruck erwähnt.
10:11
S…
Speaker 2 (interview)
Der ist ja in der öffentlichen Debatte sehr im Fokus.
10:14
S…
Speaker 2 (interview)
Aber sehen Sie auch gewisse Fehlsteuerungen,
10:18
S…
Speaker 2 (interview)
wenn man sich sehr auf den CO2 -Fußabdruck fokussiert und zum Beispiel Indikatoren
10:22
S…
Speaker 2 (interview)
wie Flächen oder Wasserbedarf nachlässigt werden?
10:25
S…
Speaker 5 (interview)
Nein, natürlich.
10:25
S…
Speaker 3 (interview)
Aber wie gesagt,
10:26
S…
Speaker 3 (interview)
das ist etwas,
10:27
S…
Speaker 3 (interview)
das ist aus der Wissenschaft heraus betrachtet eigentlich trivial.
10:30
S…
Speaker 3 (interview)
Aber natürlich in dieser...
10:34
S…
Speaker 3 (interview)
Fokussierung, wenn es dann um Entscheidungsträger,
10:37
S…
Speaker 3 (interview)
Entscheidungsträger,
10:38
S…
Speaker 3 (interview)
also Decision Making oder so geht,
10:39
S…
Speaker 3 (interview)
ist es natürlich schon schwierig,
10:41
S…
Speaker 3 (interview)
weil wir wissen,
10:42
S…
Speaker 5 (interview)
und ich würde sagen,
10:43
S…
Speaker 3 (interview)
das ist unangezweifelt,
10:46
S…
Speaker 3 (interview)
die Welt ist ja multidimensional und wir machen ja mit
10:50
S…
Speaker 3 (interview)
Indikatoren,
10:51
S…
Speaker 3 (interview)
jetzt hole ich ein bisschen aus,
10:52
S…
Speaker 3 (interview)
was sind Indikatoren?
10:53
S…
Speaker 3 (interview)
Das sind ja Denkmodelle,
10:55
S…
Speaker 3 (interview)
die quasi versuchen,
10:56
S…
Speaker 3 (interview)
die komplexe Realität runterzubrechen auf relevante Einheiten.
11:01
S…
Speaker 3 (interview)
Und wenn ich dann bei den relevanten Einheiten halt nur eine habe,
11:05
S…
Speaker 3 (interview)
nämlich Kohlenstoff,
11:05
S…
Speaker 3 (interview)
dann greift das natürlich prinzipiell mal zu kurz,
11:09
S…
Speaker 4 (interview)
kann man sagen.
11:10
S…
Speaker 5 (interview)
Jetzt kann man trotzdem sagen,
11:11
S…
Speaker 3 (interview)
da und dort für die Frage,
11:12
S…
Speaker 3 (interview)
ist es schon okay?
11:13
S…
Speaker 3 (interview)
Weil wenn ich um Klimawandel rede,
11:14
S…
Speaker 3 (interview)
muss ich auch am Thema bleiben können und nicht gleichzeitig über Ernährungssicherheit
11:19
S…
Speaker 3 (interview)
und über Wasserverfügbarkeit und über weiß der Teufel was sozusagen gleichzeitig
11:23
S…
Speaker 6 (interview)
nachdenken.
11:24
S…
Speaker 3 (interview)
Und wir haben immer das Grundproblem,
11:27
S…
Speaker 3 (interview)
wir haben es mit einer sehr komplexen,
11:29
S…
Speaker 3 (interview)
multidimensionalen Welt zu tun.
11:31
S…
Speaker 3 (interview)
Und die müssen wir klug runterbrechen.
11:33
S…
Speaker 3 (interview)
Und auf alle Fälle,
11:34
S…
Speaker 3 (interview)
ich würde sagen, ich wüsste niemanden,
11:36
S…
Speaker 3 (interview)
der sagt, der CO2 -Fußabdruck reicht uns aus.
11:40
S…
Speaker 3 (interview)
Man kann manchmal sagen,
11:43
S…
Speaker 3 (interview)
für die Betrachtung reicht uns der CO2 -Fußabdruck.
11:46
S…
Speaker 3 (interview)
Aber dann ist es eben diese enge Betrachtung und darüber über das andere ist
11:51
S…
Speaker 3 (interview)
es auch erlaubt,
11:52
S…
Speaker 3 (interview)
nicht zu sprechen.
11:53
S…
Speaker 5 (interview)
Es ist ja so,
11:54
S…
Speaker 3 (interview)
dass wenn ich hier auf der Erde Landnutzungsforschung mache,
11:57
S…
Speaker 3 (interview)
muss ich nicht gleichzeitig über Chemie nachdenken möglicherweise
12:01
S…
Speaker 3 (interview)
oder über Astrophysik.
12:02
S…
Speaker 3 (interview)
Das ist trotzdem ein spannendes Thema und fällt,
12:05
S…
Speaker 3 (interview)
aber für mich möglicherweise nicht so relevant.
12:11
S…
Speaker 3 (interview)
brutales Bild sozusagen,
12:12
S…
Speaker 3 (interview)
aber das ist eben diese Indikatorenwelt und das ist genau,
12:16
S…
Speaker 3 (interview)
wo wir oder wo ich auch herkomme an diesem Institut.
12:20
S…
Speaker 3 (interview)
Wir denken sehr oder wir versuchen sehr präzise
12:24
S…
Speaker 3 (interview)
darüber nachzudenken,
12:25
S…
Speaker 3 (interview)
was können Indikatoren,
12:27
S…
Speaker 3 (interview)
was können sie nicht,
12:28
S…
Speaker 3 (interview)
wie kann man die Flanken,
12:30
S…
Speaker 3 (interview)
die sie offen haben,
12:33
S…
Speaker 3 (interview)
schließen, welche alternativen Indikatoren braucht es,
12:36
S…
Speaker 3 (interview)
also wenn man so will,
12:37
S…
Speaker 3 (interview)
wir betreiben sehr viel Indikatorentheorie hier und Indikatorenentwicklung.
12:42
S…
Speaker 2 (interview)
Sehr interessant.
12:43
S…
Speaker 2 (interview)
Ganz am Anfang haben Sie erwähnt,
12:47
S…
Speaker 2 (interview)
dass es sehr viele Nahrungsmittel gibt,
12:50
S…
Speaker 2 (interview)
aber die nicht gut verteilt sind.
12:51
S…
Speaker 2 (interview)
Dazu hatte ich noch eine Frage,
12:54
S…
Speaker 2 (interview)
weil es oft von der konventionellen Landwirtschaft ausgeht,
12:58
S…
Speaker 2 (interview)
dass man sagt, die ist aus systematischer Sicht wichtig,
13:01
S…
Speaker 2 (interview)
da sie mehr Erträge produziert als z .B.
13:04
S…
Speaker 2 (interview)
biologischer Anbau.
13:06
S…
Speaker 2 (interview)
Und dadurch dann eben die hohe Effizienz und die Nahrungssicherheit besser
13:10
S…
Speaker 2 (interview)
ist, weil die dadurch eben besser generiert wird.
13:13
S…
Speaker 2 (interview)
Sind Sie dieser Meinung oder nicht?
13:15
S…
Speaker 3 (interview)
So ganz plakativ und so bedingungslos nein.
13:21
S…
Speaker 3 (interview)
Aber man darf die Leistungen der konventionellen Landwirtschaft als solches auch
13:25
S…
Speaker 3 (interview)
nicht so ganz wegreden.
13:26
S…
Speaker 3 (interview)
Das wäre zu trivial,
13:27
S…
Speaker 3 (interview)
das wäre zu simpel.
13:28
S…
Speaker 3 (interview)
Aber es ist schon so,
13:30
S…
Speaker 3 (interview)
diese Möglichkeit,
13:31
S…
Speaker 3 (interview)
höhere Erträge zu schaffen,
13:33
S…
Speaker 3 (interview)
per se,
13:34
S…
Speaker 3 (interview)
ist jetzt nicht die schlechteste.
13:36
S…
Speaker 3 (interview)
Auch wenn wir wissen,
13:37
S…
Speaker 3 (interview)
das kommt mit einem gewissen CO2 -Fußabdruck,
13:39
S…
Speaker 3 (interview)
das kommt mit einem gewissen Stickstoff -Fußabdruck,
13:42
S…
Speaker 5 (interview)
wenn man so will,
13:42
S…
Speaker 3 (interview)
über einen Begriff,
13:43
S…
Speaker 3 (interview)
der ist nicht etabliert.
13:44
S…
Speaker 3 (interview)
Aber wir brauchen,
13:45
S…
Speaker 3 (interview)
um diese Erträge gut zu steigern,
13:48
S…
Speaker 3 (interview)
brauchen wir Nährstoffmanagement und das betreibt hauptsächlich die
13:52
S…
Speaker 3 (interview)
konventionelle Landwirtschaft mit,
13:54
S…
Speaker 3 (interview)
wenn man so will böse gesagt,
13:56
S…
Speaker 3 (interview)
petrochemischen Stickstoff,
13:57
S…
Speaker 3 (interview)
also mit mineralischen Stickstoff,
14:00
S…
Speaker 3 (interview)
der mit sehr viel Energieaufwand und teilweise auch
14:04
S…
Speaker 3 (interview)
monopolisiert und mit wenig Standorten produziert wird und Zugang
14:08
S…
Speaker 3 (interview)
zu Dünger ist auch nicht überall der gleiche und Dünger ist teuer
14:12
S…
Speaker 3 (interview)
und da und dort subventioniert und woanders nicht.
14:16
S…
Speaker 3 (interview)
Aber jetzt nur so ganz a priori und so,
14:18
S…
Speaker 3 (interview)
das ist alles ein Blödsinn,
14:19
S…
Speaker 4 (interview)
kann man jetzt auch nicht sagen.
14:20
S…
Speaker 3 (interview)
Das System ist einfach viel komplexer.
14:22
S…
Speaker 3 (interview)
Und da stellt sich immer die Frage...
14:25
S…
Speaker 3 (interview)
Was wären denn Alternativen?
14:26
S…
Speaker 3 (interview)
Also man kann jetzt nicht so quasi ein System sagen,
14:29
S…
Speaker 3 (interview)
das ist schlecht.
14:30
S…
Speaker 3 (interview)
Das kann man trivial natürlich sagen,
14:33
S…
Speaker 3 (interview)
aber wissenschaftlich ist das nicht besonders lohnenswert.
14:36
S…
Speaker 3 (interview)
Wissenschaftlich lohnenswert ist,
14:38
S…
Speaker 3 (interview)
schlecht im Verhältnis zu was?
14:40
S…
Speaker 3 (interview)
Oder die wissenschaftliche offene Frage,
14:43
S…
Speaker 3 (interview)
wie gut ist die Leistungsfähigkeit,
14:45
S…
Speaker 3 (interview)
die Performance,
14:46
S…
Speaker 3 (interview)
wie immer wir das nennen,
14:47
S…
Speaker 3 (interview)
aus unterschiedlichen Perspektiven im Vergleich
14:52
S…
Speaker 3 (interview)
zu unterschiedlichen Möglichkeiten dasselbe zu produzieren.
14:55
S…
Speaker 3 (interview)
Oder dasselbe zu leisten. Und wir sehen halt immer wieder...
15:00
S…
Speaker 3 (interview)
Und das muss man schon auch sagen,
15:01
S…
Speaker 3 (interview)
die klassische konventionelle Landwirtschaft bringt
15:06
S…
Speaker 3 (interview)
halt schon auch sehr viele Probleme mit sich.
15:08
S…
Speaker 3 (interview)
Also man kann sich jetzt nicht von diesen Problemen freisprechen.
15:11
S…
Speaker 3 (interview)
Man braucht sehr viele Betriebsmittel,
15:13
S…
Speaker 3 (interview)
man greift relativ tief in den Boden ein.
15:16
S…
Speaker 3 (interview)
Wir wissen,
15:17
S…
Speaker 3 (interview)
die konventionelle Landwirtschaft ist einer der Haupttreiber von Biodiversitätsverlust
15:21
S…
Speaker 3 (interview)
global.
15:21
S…
Speaker 3 (interview)
Das ist ein Thema,
15:23
S…
Speaker 3 (interview)
über das viel weniger geredet wird als über den Klimawandel.
15:25
S…
Speaker 3 (interview)
Ist aber möglicherweise...
15:28
S…
Speaker 3 (interview)
von der gleichen Dimension der Bedrohung her.
15:31
S…
Speaker 3 (interview)
Und von dem Moment aus betrachtet kann man sagen,
15:34
S…
Speaker 3 (interview)
alternative Wege zur konventionellen Produktionsweise
15:38
S…
Speaker 3 (interview)
sind vielleicht nicht schlecht.
15:39
S…
Speaker 3 (interview)
Und das andere ist,
15:41
S…
Speaker 3 (interview)
dass man dann auch sagt,
15:42
S…
Speaker 3 (interview)
naja, was heißt denn genau konventionell?
15:44
S…
Speaker 3 (interview)
Es gibt ja auch unterschiedlichste Formen.
15:46
S…
Speaker 3 (interview)
Und da muss man sagen,
15:48
S…
Speaker 3 (interview)
hat sich halt schon,
15:49
S…
Speaker 3 (interview)
das ist jetzt nicht mein Feld,
15:51
S…
Speaker 3 (interview)
das ist ein bisschen für mich nicht mein Forschungsfeld,
15:53
S…
Speaker 3 (interview)
sondern so hören zu sagen,
15:54
S…
Speaker 3 (interview)
aber da hat sich so ein,
15:56
S…
Speaker 3 (interview)
in der Landnutzung,
15:58
S…
Speaker 3 (interview)
eine Art des konventionellen,
16:00
S…
Speaker 3 (interview)
sehr large scale,
16:01
S…
Speaker 3 (interview)
sehr groß,
16:02
S…
Speaker 3 (interview)
sehr große kommassierte Flächen,
16:03
S…
Speaker 3 (interview)
hochtechnologisiert durchgesetzt und man sagen muss,
16:06
S…
Speaker 3 (interview)
naja,
16:08
S…
Speaker 3 (interview)
Viele der Umweltprobleme sind auch skalenabhängig.
16:11
S…
Speaker 3 (interview)
Also wie groß ist das,
16:13
S…
Speaker 3 (interview)
was wir da umsetzen?
16:14
S…
Speaker 3 (interview)
Und da stoßen wir halt auch schon an die Grenzen.
16:17
S…
Speaker 3 (interview)
Und das ist von dem her betrachtet die Frage,
16:21
S…
Speaker 3 (interview)
was können wir besser tun?
16:22
S…
Speaker 3 (interview)
Ein Punkt,
16:24
S…
Speaker 3 (interview)
und an dem forschen wir sehr viel,
16:25
S…
Speaker 3 (interview)
ist ja quasi,
16:26
S…
Speaker 3 (interview)
welche Alternativen hat man?
16:28
S…
Speaker 3 (interview)
Und plakativ gesagt gibt es immer die Gegenüberstellung konventioneller Landbau,
16:32
S…
Speaker 3 (interview)
Biolandbau.
16:32
S…
Speaker 3 (interview)
Und da muss man sagen,
16:34
S…
Speaker 8 (interview)
das ist extrem schwierig.
16:35
S…
Speaker 3 (interview)
Das ist zweischneidig oder mehrschneidig.
16:39
S…
Speaker 3 (interview)
Einerseits braucht man im konventionellen Anbau sehr viel Betriebsmittel und haben sehr viele Emissionen
16:44
S…
Speaker 3 (interview)
im Rucksack,
16:46
S…
Speaker 3 (interview)
Düngerherstellung,
16:47
S…
Speaker 3 (interview)
Pestizidherstellung und so weiter.
16:49
S…
Speaker 3 (interview)
Allerdings braucht man bei gleicher Produktion viel weniger
16:53
S…
Speaker 3 (interview)
Fläche.
16:53
S…
Speaker 3 (interview)
Was gleichzeitig heißt,
16:56
S…
Speaker 3 (interview)
man kann Fläche theoretisch aus der Nutzung stellen.
17:00
S…
Speaker 3 (interview)
Dieser Effekt nennt sich in der internationalen
17:04
S…
Speaker 3 (interview)
Debatte, die ist ungefähr 20 Jahre alt,
17:05
S…
Speaker 3 (interview)
Landsbearing,
17:06
S…
Speaker 3 (interview)
also Land.
17:08
S…
Speaker 3 (interview)
Freikriegen, so geht es mal so.
17:10
S…
Speaker 3 (interview)
Biolandbau braucht viel,
17:13
S…
Speaker 3 (interview)
viel mehr Fläche und betreibt aber dafür viel weniger intensiven Landnutzung.
17:18
S…
Speaker 3 (interview)
Und jetzt ist es extrem schwer zu sagen,
17:20
S…
Speaker 3 (interview)
was ist besser.
17:21
S…
Speaker 3 (interview)
Wir wissen,
17:22
S…
Speaker 3 (interview)
Hardcore Ceteris Paribus,
17:25
S…
Speaker 3 (interview)
das ist ein wichtiger Begriff für uns,
17:26
S…
Speaker 3 (interview)
also wenn man alles andere gleich lässt,
17:28
S…
Speaker 3 (interview)
also wie viel konsumiert wird,
17:30
S…
Speaker 3 (interview)
wer diese Produktion bekommt und so weiter,
17:33
S…
Speaker 3 (interview)
wenn man das alles gleich lässt,
17:34
S…
Speaker 3 (interview)
steigt für den Kohlenstoff.
17:37
S…
Speaker 3 (interview)
der konventionelle Anbau besser aus.
17:39
S…
Speaker 3 (interview)
Weil er viel mehr Flächen schützen kann
17:43
S…
Speaker 3 (interview)
und auf diesen Flächen würde Wald wachsen.
17:45
S…
Speaker 3 (interview)
Und wenn irgendwo Wald nachwächst,
17:47
S…
Speaker 3 (interview)
können durch sehr starke Kohlenstoffsenken entstehen.
17:50
S…
Speaker 3 (interview)
Bei anderen Themen ist es ganz anders.
17:54
S…
Speaker 3 (interview)
In der Biodiversität ist es extrem schwierig sogar.
17:56
S…
Speaker 3 (interview)
Da gibt es manche,
17:57
S…
Speaker 5 (interview)
wenn man so will,
17:59
S…
Speaker 3 (interview)
Organismengruppen oder Einzelorganismen,
18:02
S…
Speaker 3 (interview)
für die ist Sparing besser.
18:05
S…
Speaker 5 (interview)
Und dann gibt es solche,
18:05
S…
Speaker 3 (interview)
für die ist das Gegenteil von dem,
18:07
S…
Speaker 3 (interview)
wie es genannt ist, Sharing,
18:08
S…
Speaker 3 (interview)
Landsharing.
18:09
S…
Speaker 3 (interview)
Das ist besser.
18:10
S…
Speaker 3 (interview)
Wir sind inzwischen auf dem Standpunkt,
18:12
S…
Speaker 3 (interview)
dass wir sagen, das ist ganz interessant,
18:14
S…
Speaker 3 (interview)
Landsparing,
18:15
S…
Speaker 3 (interview)
Landsharing.
18:15
S…
Speaker 3 (interview)
Aber eigentlich ist das die falsche Frage.
18:17
S…
Speaker 3 (interview)
Eigentlich ist das nicht die richtige Frage.
18:19
S…
Speaker 3 (interview)
Und jetzt nochmal zurück,
18:21
S…
Speaker 3 (interview)
konventioneller Biolandbau mit dieser Flächenbedarffrage
18:25
S…
Speaker 3 (interview)
dahinter.
18:26
S…
Speaker 3 (interview)
Naja,
18:27
S…
Speaker 3 (interview)
das ist nur die Produktionsseite betrachtet.
18:29
S…
Speaker 3 (interview)
Wir müssen die Konsumseite mit betrachten.
18:31
S…
Speaker 3 (interview)
Und die müssen wir in ihrer globalen Komplexität mit betrachten.
18:34
S…
Speaker 3 (interview)
Es ist nicht das Gleiche,
18:36
S…
Speaker 3 (interview)
ob wir in Afrika reden oder in Indien oder hier in Mitteleuropa
18:40
S…
Speaker 3 (interview)
oder überhaupt im mittleren Westen der USA.
18:42
S…
Speaker 3 (interview)
Und was wir essen und wie viel wir essen,
18:47
S…
Speaker 3 (interview)
ist nicht eine große Zahl,
18:49
S…
Speaker 3 (interview)
sondern es ist extrem heterogen.
18:51
S…
Speaker 3 (interview)
Und es wird wahrscheinlich eines deiner oder eurer Thema sein.
18:54
S…
Speaker 3 (interview)
Wie viel Fleisch wir essen,
18:56
S…
Speaker 3 (interview)
ist halt ein massiver...
18:58
S…
Speaker 3 (interview)
wie kann man sagen,
תעתיק זה נוצר על ידי AI (הכרה אוטומטית של דיבור). ייתכן שיש בו שגיאות אשר מאשרות את השמע המקורי לשימוש קריטי. מדיניות AI
תקציר
לחץ לסכם כדי ליצור סיכום AI של תעתיק זה.
מסכם...
שאל את אל על התעתיק הזה.
שאל כל דבר על התמליל הזה, הבינה המלאכותית תמצא חלקים רלוונטיים ותענה.