Văn hóa ứng xử của người Việt
Chapters
-
0:00
Lời nhà xuất bản Văn hóa ứng xử của người Việt được hình thành trong quá trình giao tiếp qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, mang bản sắc riêng của con người Việt Nam. Giao tiếp ứng xử tạo nên các mối quan hệ đẹp có văn hóa, có đạo đức…
-
5:00Chapter 2: lòng mình một khái niệm cá nhân. 299s · Speaker 2
lòng mình một khái niệm cá nhân. Cộng đồng đã gán cho cá nhân ấy nhiều phẩm chất, tất cả sự khéo léo, sức mạnh và trí khôn. Chính những phẩm chất này đã làm cho cá nhân và tập thể vững mạnh hơn. Đề cao cá nhân chính là để khiếp lệ mình vì m…
-
10:00Chapter 3: nhưng nó chỉ thật sự có ảnh hưởng ở thời Lý, Trần. 300s · Speaker 1
nhưng nó chỉ thật sự có ảnh hưởng ở thời Lý, Trần. Về cơ bản, giáo lý của Đạo Phật không mấy đối kháng với các tính ngưỡng dân gian. Tuy nhiên, người Việt tiếp thu tôn giáo này theo một cách riêng, đó là tiếp thu ở khía cạnh triết lý nhiều …
-
15:00Chapter 4: chắn hơn, chỉ trông cậy vào con cháu để lưu truyền nòi giống và tiếp nối sự nghiệp của tổ tông. 300s · Speaker 2
chắn hơn, chỉ trông cậy vào con cháu để lưu truyền nòi giống và tiếp nối sự nghiệp của tổ tông. Người ta đã có quan niệm ấy thì sở dĩ làm điều thiện ở đời, sở dĩ có lúc hy sinh không phải cốt cầu vinh nhục ở lai sinh, như gia tô giáo, cũng …
-
20:00Chapter 5: ỉ rất vô hình, nhưng lại rất cụ thể. 299s · Speaker 1
ỉ rất vô hình, nhưng lại rất cụ thể. Ông sẽ theo dõi tất cả những ý nghĩ, những hành động của con người để đánh giá những điều hay điều dở. Hay ông sẽ thưởng, thưởng trước mắt hoặc thưởng về sau, giờ ông sẽ phạt cùng với thời gian như thế. …
-
25:00Chapter 6: là niềm vinh dữ nhất. 299s · Speaker 1
là niềm vinh dữ nhất. Chê gia đình nào vô phúc là một chê trách nặng nề. Một chàng trai, cô gái nào có những biểu hiện không lành mạnh trong cuộc sống, thường bị đánh giá là con nhà vô phúc. Phúc gắn liền với đạo nghĩa. Vô phúc có nghĩa là …
-
30:00Chapter 7: thì phải có Đức. 299s · Speaker 2
thì phải có Đức. Đức là một sự bảo đảm để cho người làm giàu chân chính. Bên cạnh đó là cách đặt tên người hay cách trang trí nhà cửa đều có những liên quan đến chữ Phúc, Đức. Ở đây, vai trò của cộng đồng rất lớn, cộng đồng bồi đắp, gây niề…
-
35:00Chapter 8: khi người dân phải chịu chết đói chết rết thì thiên hạ làm sao không tác loạn. 298s · Speaker 1
khi người dân phải chịu chết đói chết rết thì thiên hạ làm sao không tác loạn. Lúc ấy, ý nghĩa thâm thúy của mấy chữ hiếu, để, nằm mối quan hệ rừng cột của nho giáo làm sao có thể ngấm vào ý thức của người dân. Người Việt có câu tục ngữ, có…
-
40:00Chapter 9: Ứng ứng xử của người Việt lại không hoàn toàn vậy. 299s · Speaker 1
Ứng ứng xử của người Việt lại không hoàn toàn vậy. Trong dân gian có câu. Cây khô không lọc. Người độc không con. Chữ độc này có thể hiểu là cô độc, nhưng lại còn có nghĩa là độc ác nữa. Xét theo quan niệm nho giáo, không con là bất hiếu đố…
-
45:00Chapter 10: Trong lịch sử trước đây, cùng với cuộc cách mạng ấy, người phụ nữ bị tước toàn bộ quyền con người. 300s · Speaker 1
Trong lịch sử trước đây, cùng với cuộc cách mạng ấy, người phụ nữ bị tước toàn bộ quyền con người. Nhìn vào bề nổi xã hội phong kiến Việt Nam thì đúng như vậy, người phụ nữ không có quyền hạn gì hơn là sự phục tùng. Do ảnh hưởng của nho giá…
-
50:00Chapter 11: đồng được đặt ra thật chặt chẽ, nhiều khi đến mức khắc khe đối với phụ nữ. 299s · Speaker 1
đồng được đặt ra thật chặt chẽ, nhiều khi đến mức khắc khe đối với phụ nữ. Song trong thực tế, rất may quan hệ tình cảm và cách ứng xử của vợ chồng người Việt không hoàn toàn chỉ dựa theo cái chân lý khắc khe của giáo lý mà còn dựa trên tìn…
-
55:00Chapter 12: Tục ngữ Việt Nam có nhiều câu nói về sự bình đẳng của phụ nữ như chồng cày vợ cấy con trâu đi bừa, lệnh ông không bằng công bà, v . 62s · Speaker 2
Tục ngữ Việt Nam có nhiều câu nói về sự bình đẳng của phụ nữ như chồng cày vợ cấy con trâu đi bừa, lệnh ông không bằng công bà, v .v. Do đó có quan niệm cho rằng không cần phải đặt ra vấn đề giải phóng phụ nữ vì phụ nữ đã bình đẳng trong la…
-
56:02Chapter 13: Cách nói ấy linh động, biện chứng nhiều khi là cách nhìn nhận nhân tình thế thái, có thể hiểu cách này hoặc cách khác tùy theo hoàn cảnh. 300s · Speaker 1
Cách nói ấy linh động, biện chứng nhiều khi là cách nhìn nhận nhân tình thế thái, có thể hiểu cách này hoặc cách khác tùy theo hoàn cảnh. Cách nói ấy lại xuất phát từ cách nhìn nhận rất rõ ràng, rất thực tế sự việc do điều kiện, hoàn cảnh t…
-
1:01:03Chapter 14: Bởi vậy, chưa ở đâu như ở Việt Nam, biết bao người anh thu xếp cho người em một mối tình mà anh đã ấp ủ từ lâu. 300s · Speaker 1
Bởi vậy, chưa ở đâu như ở Việt Nam, biết bao người anh thu xếp cho người em một mối tình mà anh đã ấp ủ từ lâu. Chỉ có ở cộng đồng người Việt mới thấy cảnh anh bắt em hư nằm trước bàn thờ. Anh đốt hương lên khấn vong hồn cha mẹ rồi cầm roi …
-
1:06:03
dung hòa và lọc lấy những điểm thích nghi với sự tồn tại của dân tộc. Bởi vậy, chả người Việt Nam nào thấy chứa mắt khi ở đền Ngọc Sơn thờ luôn cả nho, Phật, Lão. Bên cạnh bông sen tượng trưng cho đạo Phật là đạo nho, đạo lão với thái cực, …
-
1:11:03Chapter 16: người dân phải sáng quần đến đầu gối để lội nước nên họ thường mặc thêm áo kép ngoài áo nâu. 271s · Speaker 1
người dân phải sáng quần đến đầu gối để lội nước nên họ thường mặc thêm áo kép ngoài áo nâu. Khi mưa thì trùng thêm ra bên ngoài áo tơi bằng lá gồi hoặc áo buồn bằng cỏ lát. Đàn bà con gái ở thôn quê thường mặc yếm, mặc áo và thêm chiếc áo …
-
1:15:35Chapter 17: chê bai, bị tiến để đời mà còn bị cộng đồng cô lập nữa nếu cá nhân muốn tách ra hoặc đứng bên lề quy ước ấy. 300s · Speaker 2
chê bai, bị tiến để đời mà còn bị cộng đồng cô lập nữa nếu cá nhân muốn tách ra hoặc đứng bên lề quy ước ấy. Xưa, con người chỉ sống trong làng. Người ta lớn lên rồi chết đi cũng ở cái làng ấy. Cuộc sống tù túng, quẩn quanh khiến nhãn quan …
-
1:20:35Chapter 18: Trầu bọc khăn trắng đải người xinh xinh. 276s · Speaker 1
Trầu bọc khăn trắng đải người xinh xinh. Ăn cho nó thỏa tấm tình. Ăn cho nó hả sự mình sự ta. Bởi vậy, người con gái thường được cha mẹ dạy. Nhớ lời bác mẹ em răng. Làm thân con gái chớ ăn trầu người. Trầu cao còn được xem như một hình thức…
-
1:25:11
Nguyễn Nhược Pháp, Chùa Hương Ngày xưa, phụ nữ đi vung vẫy hai tay, đi chân chữ bác sẽ bị xem là một con người đỉnh đoạn, không biết thu vén cho gia đình. Đi kiểu như rắn lượng thường gợi cảm giác ham vui và đó là điều tối kỵ đối với phụ nữ…
-
1:30:14
Khi chào hỏi người già, sự kính cẩn bao giờ cũng gây được thiện cảm. Trước đây, khi đến thăm hỏi một gia đình nào, người Việt thường tìm hiểu tên húy của gia đình ấy để tránh nhắc đến khi nói chuyện. Khi người dưới vái lệ, người trên phải đ…
-
1:35:14Chapter 21: dư dật gì. 301s · Speaker 2
dư dật gì. Thứ hai, nét ăn, nét ở của con người trong gia đình sẽ đóng vai trò quan trọng, giữ cho sự yên ấm nhà cửa chứ không nhất thiết là do nguyên nhân về kinh tế quyết định. Nết ăn, nết ở đây chính là đạo đức, tình cảm và sự ứng xử khé…
-
1:40:16Chapter 22: Khi con còn nhỏ, cha mẹ là chỗ dựa nên mất cha mẹ là một tổng thất lớn lao. 303s · Speaker 1
Khi con còn nhỏ, cha mẹ là chỗ dựa nên mất cha mẹ là một tổng thất lớn lao. Còn cha góp đỏ như son. Mai kia cha chết góp con thâm xì. Con cái phải kính cẩn, vân lời cha mẹ, sớm hôn phải thăm hỏi, không làm trái ý, phiền lòng cha mẹ. Còn cha…
-
1:45:19Chapter 23: đời con khác nước. 302s · Speaker 1
đời con khác nước. Vai trò của cha mẹ đối với hạnh phúc của con cái không chỉ là sự tạo dựng cho con cái cơ sở vật chất của cuộc sống sau này mà vai trò đó còn phụ thuộc vào đạo đức, lối sống của họ. Nghĩ vụ của người cha là sống tốt để làm…
-
1:50:22Chapter 24: thiên, bà tổ cô này lại hay gắn vào bản mệnh của một đứa cháu nào đấy, có khi là cháu đến 4 năm đời sau. 301s · Speaker 1
thiên, bà tổ cô này lại hay gắn vào bản mệnh của một đứa cháu nào đấy, có khi là cháu đến 4 năm đời sau. Bài vị ngũ đại tổ cô thường được thờ ở một cái khám, cái tịnh, riêng, bên cạnh gia y thờ ông vải. Từ quan niệm sâu xa ấy, người dân Việ…
-
1:55:23
Khi các ngài ăn uống phải che màng để người ngoài không nhìn vào được. Trường hợp các gia đình khá giả, giang thờ được trang hoàng bằng hoành phi, câu đối. Hoành phi là tấm biển gỗ nằm ngang trên xà nhà chiếu xuống bàn thờ. Biển sơn song, k…
-
2:00:24Chapter 26: dưỡng dục, con cháu mới có ngày hôm nay. 275s · Speaker 1
dưỡng dục, con cháu mới có ngày hôm nay. Trong các đám cưới, người Việt nào cũng phải làm nhiệm vụ với tổ tiên. Có ba lễ mà gia đình nào cũng phải tuân theo, lễ ở nhà trưởng tộc của bố vợ, lễ ở từ đường nhà cậu của vợ và một lễ ở nhà. Khi đ…
-
2:05:00Chapter 27: luôn luôn phải gìn giữ. 299s · Speaker 2
luôn luôn phải gìn giữ. Không được phép làm điều gì điếm nhục Gia Phong. Làm nhục Gia Phong là phạm vào Gia Pháp sẽ bị trừng phạt nặng, thậm chí có thể bị xóa tên, không được công nhận là người trong gia đình hay trong họ tộc nữa. Thời nhà …
-
2:10:00
Đó là những tập tục được in sâu trong đầu óc mọi thành viên. Ai đi trái quy tắc ấy nhất định sẽ bị trừng phạt. Ở mức cao hơn, những tập tục, quy tắc, lề thói này được làng xã ghi chép thành văn bản. Đó là những bản thúc ước. Thúc ước ở làng…
-
2:15:01Chapter 29: có chỗ ngồi đình trung, có cổ ăn phần biếu. 300s · Speaker 2
có chỗ ngồi đình trung, có cổ ăn phần biếu. Dù cổ có sơ sài nhưng được ngồi ăn vẫn được coi trọng hơn mâm cao cổ đầy ở gia đình, một miếng giữa làng bằng một sàn xóa bếp. Qua đấy có thể thấy người việc trọng cái danh, vị thế trong cộng đồng…
-
2:20:02Chapter 30: tục ngữ có những câu như phương châm, đòi hỏi của cộng đồng với các thương gia. 300s · Speaker 2
tục ngữ có những câu như phương châm, đòi hỏi của cộng đồng với các thương gia. Ví dụ, đi chơi tùy trốn, bán vốn tùy nơi hoặc không ngoan chẳng lọ thật thà, lường thân tráo đấu chẳng qua đông đầy. Và ăn một miếng, tiếng để đời để khuyên nhữ…
-
2:25:03Chapter 31: có thể nhận thấy trừ một vài nước ở những hòn đảo xa xôi, không hề có dân tộc nào không bị lệ thuộc vào một dân tộc khác trong một thời gian. 302s · Speaker 1
có thể nhận thấy trừ một vài nước ở những hòn đảo xa xôi, không hề có dân tộc nào không bị lệ thuộc vào một dân tộc khác trong một thời gian. Dân tộc Việt cũng không ngoại lệ. Nhưng dân tộc Việt vẫn đứng vững, vẫn giữ được bản sắc dân tộc. …
-
2:30:05
nhà vua vẫn tiếp xứ tàu rất thân mật với thái độ điềm tĩnh, cao cường. Hôm y lên đường, Trần Quang Khải vẫn là một bài thơ rất tình cảm để tiễn biệt. Tiễn ông về riêng những bân khuân. Ngựa xăm xăm trên đường về quê hương nhà vua. Nỗi lòng …
-
2:35:00Chapter 33: Tóm lại, cách ứng xử ngoại giao của người Việt rất mềm mại, linh hoạt nhưng vẫn không kém phần sắc xảo, thâm trầm. 177s · Speaker 4
Tóm lại, cách ứng xử ngoại giao của người Việt rất mềm mại, linh hoạt nhưng vẫn không kém phần sắc xảo, thâm trầm. Sự ứng xử năng động, thông minh ấy chính là sự biểu hiện của tài trí dân tộc Việt. Bản lĩnh văn hóa và nhân cách Việt Nam đem…
-
2:37:57Chapter 34: cha, con, anh, em, vợ, chồng theo trật tự trên dưới, theo quan niệm giữa xử và sự. 300s · Speaker 3
cha, con, anh, em, vợ, chồng theo trật tự trên dưới, theo quan niệm giữa xử và sự. Sách Đại học viết, cha con, anh em có phép tắc đầy đủ thì dân cũng no giữ phép tắc theo, trên tôn trọng người già thì dân giấy lên đức hiếu, trên kính mến đà…
-
2:42:58
nhiều quan hệ tập thể từ thời dân chủ nguyên thủy vẫn được bảo lưu trong các cộng đồng làng xóm Việt Nam và đó là những phong tục tốt đẹp của nông thôn ta. Nhiều hương ước ở các làng đều có những quy định cụ thể về việc tương trợ, giúp đỡ n…
-
2:47:58Chapter 36: che kính được mặt trời. 175s · Speaker 1
che kính được mặt trời. Cùng chung một quan niệm về duy nghiệp, ai gieo nhân nào thì hái quả ấy nên con người ta thường an ủi. Nếu đời trước chưa gieo để đời này hưởng thì đời này phải lo gieo đi hơn là ngồi quán trời hoặc trách người vì đi…
-
2:50:54Chapter 37: ra. Theo nho giáo, nó đã cố gắng đạt đến sự hài hòa xã hội thông qua việc hình thức hóa thành quy tắc ứng xử mọi mối quan hệ. 302s · Speaker 3
ra. Theo nho giáo, nó đã cố gắng đạt đến sự hài hòa xã hội thông qua việc hình thức hóa thành quy tắc ứng xử mọi mối quan hệ. Với nền tảng công xã, các quy tắc công xã ấy đã được vận dụng mềm dẻo, linh hoạt. Tất cả những đặc trưng này đã tạ…
-
2:55:56
chỉ làm ruộng là chủ yếu nên tâm thức tiểu nông phát triển. Đó là sự an phận thủ thường, ít chất phiêu lưu, chỉ lo dự trữ và ăn chắc mặt bền. Cuộc sống ấy có mặt tốt là cố kết mọi người nhưng mặt trái của nó là sức y rất lớn, không muốn có …
-
3:00:59Chapter 39: thậm chí nhiều người chỉ nhìn thấy mặt tiêu cực trong cách ứng xử theo nho giáo, cho đó là hũ lậu, không tự do. 301s · Speaker 1
thậm chí nhiều người chỉ nhìn thấy mặt tiêu cực trong cách ứng xử theo nho giáo, cho đó là hũ lậu, không tự do. Việc dỗ, tết đều làm qua loa, mối quan hệ họ hàng mất dần sự gắn bó. Tất cả những điều này chứng tỏ gia đình đã thành vấn đề bởi…
-
3:06:01Chapter 40: điều răng của tôn giáo. 300s · Speaker 1
điều răng của tôn giáo. Vô hình là những ý niệm ăn sâu trong tiềm thức, trong đời sống tâm linh, hướng con người làm những việc nhiều khi vô thức, như theo một thói quen tự ngàn xưa. Mục đích của nó nhằm điều chỉnh, hướng dẫn các thói quen,…
-
3:11:01Chapter 41: có lẽ nhưng phải có tình. 300s · Speaker 2
có lẽ nhưng phải có tình. Quả là thấu đáo và chặt chẽ. Từ xưa đến nay, chưa có một cách nhìn nhận nào có lý, có tình hơn cách đặt vấn đề về vai trò giáo dục gia đình của nho giáo. Tất nhiên, học thiết của nho giáo về gia đình nhằm củng cố c…
-
3:16:02
nhân, sẽ biết nhìn nhận rõ hơn vấn đề tình và nghĩa để suy nghĩ nhiều hơn tới vấn đề tích đức và dạy dỗ con cái theo những truyền thống ứng sự tốt đẹp xưa. Nói về sự giáo dục tính tự giác cho con người, không thể không nhắc tới vai trò của …