20 | STT.ai

0:00

S… Speaker 1 (20)

فصل چهارم موسیقی در شعر صفحه

0:04

S… Speaker 1 (20)

223 تا 229

0:08

S… Speaker 1 (20)

موسیقی داخلی موسیقی بیرونی یعنی وزن

0:13

S… Speaker 1 (20)

حاصل تناسب میان هجاها بود و موسیقی کناری

0:17

S… Speaker 1 (20)

یعنی قافیه و ردیف حاصل تناسب میان سامتها

0:21

S… Speaker 1 (20)

و مساوتهای آخر مسراها ولی تناسب در جای

0:25

S… Speaker 1 (20)

دیگر هم میتوان رخ نماید در هماوایی میان کلمات

0:29

S… Speaker 1 (20)

مثلا در این بیت از جامعی میان تاک

0:33

S… Speaker 1 (20)

نشان و تاک نشان نوعی تناسب یا

0:37

S… Speaker 1 (20)

مشابهت است.

0:38

S… Speaker 1 (20)

بودمان روز من از تایفه دردکشان که

0:42

S… Speaker 1 (20)

نه از تاک نشان بود و نه از تاک نشان.

0:47

S… Speaker 1 (20)

پاورغی سیری در شعر فارسی صفحه 367

0:52

S… Speaker 1 (20)

این هماوایی ممکن است کامل باشد همانند بیت بالا

0:56

S… Speaker 1 (20)

و ممکن است نباشد همانند زهره و زهره

1:01

S… Speaker 1 (20)

در این بیت مولانا که سامتهایشان یکسان است ولی

1:06

S… Speaker 1 (20)

در اولین مساوت اختلاف دارند دیده سیر است مرا جان

1:10

S… Speaker 1 (20)

دلیر است مرا زهره شیر است مرا زهره تابنده

1:15

S… Speaker 1 (20)

شدم

1:15

S… Speaker 1 (20)

پاوراری، چشمه روشن، صرفه 212.

1:19

S… Speaker 1 (20)

همچنان هماوایی می تواند با تکرار بیش از حد

1:23

S… Speaker 1 (20)

معمول یک سامت یا مساوت در بخشی از شعر رخ

1:28

S… Speaker 1 (20)

نماید که به آن واج آرایی هم می گویند.

1:31

S… Speaker 1 (20)

پاوراری

1:33

S… Speaker 1 (20)

حافظ نامه جلد دوم صفحه 760.

1:36

S… Speaker 1 (20)

مثل تکرار سامت میم در این بیت بیدل.

1:40

S… Speaker 1 (20)

بیا ای جام و مینای ترب نخش کف پایت.

1:44

S… Speaker 1 (20)

خرام موج می مخمور ترز آمدنهایت.

1:49

S… Speaker 1 (20)

پاورقی غزلیات بیدل صفحه 204.

1:52

S… Speaker 1 (20)

یا تکرار صدای سین در مصرای اول این بیت

1:56

S… Speaker 1 (20)

نصر الله مردانی.

1:59

S… Speaker 1 (20)

صدای سم سمند سپید می آید یلی که

2:03

S… Speaker 1 (20)

سینه زلمت دریده می آید پاورقی خوننامه

2:07

S… Speaker 1 (20)

خاک صفحه یازده و یا تکرار مسوط

2:12

S… Speaker 1 (20)

بلند آ در این بیت از حافظ براستان جانان

2:16

S… Speaker 1 (20)

گرسر توان نهادن گلبانگ سربلندی بر

2:20

S… Speaker 1 (20)

آسمان توان زد

2:23

S… Speaker 1 (20)

پاورقی دیوان حافظ غزل 154

2:27

S… Speaker 1 (20)

نوعی دیگر تناسب آبایی هم داریم و آن رابطه

2:32

S… Speaker 1 (20)

میان صوت و معنای کلمات است که به آن نام

2:36

S… Speaker 1 (20)

آبایی گفتند.

2:37

S… Speaker 1 (20)

پاورقی تقیه وحیدیان کامیار در قلم

2:41

S… Speaker 1 (20)

رو به زبان و عدویات فارسی صفحه 59

2:45

S… Speaker 1 (20)

نام بعضی از اشیا و مظاهر طبیعت مستقیمن از

2:49

S… Speaker 1 (20)

صدای آنها اختباس شده است مثل خشخش، جیک

2:54

S… Speaker 1 (20)

جیک و میو میو

2:56

S… Speaker 1 (20)

اینها از آنجا که مستقیمن و به طور طبیعی بر مفاهمشان

3:00

S… Speaker 1 (20)

دلالت می کنند بر الفاظ قراردادی ترجیح دارند.

3:05

S… Speaker 1 (20)

زیرا دلالت آنها بر مفاهمشان بیواسته صورت

3:09

S… Speaker 1 (20)

می گیرد.

3:09

S… Speaker 1 (20)

مثلا در صدای گربه واجه های صدا و

3:14

S… Speaker 1 (20)

گربه قراردادی است.

3:15

S… Speaker 1 (20)

اما میو میو که معادل آنست واجه

3:20

S… Speaker 1 (20)

طبیعی است و در حقیقت خود صدای گربه است.

3:24

S… Speaker 1 (20)

شاعر می تواند به یاری نام آواها مفاهم

3:28

S… Speaker 1 (20)

را تا حدود بیواسته و مستقیمن ابلاغ کند و

3:32

S… Speaker 1 (20)

در این صورت زبان شعر فراتر از وسیلهی برای

3:37

S… Speaker 1 (20)

ابلاغ مفاهم و زیبایی های طبیعت است و حکم

3:41

S… Speaker 1 (20)

خود طبیعت را پیدا می کند پاورقی همانجا مجموعه

3:46

S… Speaker 1 (20)

این نوع تناسب های آوایی را موسیقی داخلی نامیدند

3:50

S… Speaker 1 (20)

به عبارت دیگر موسیقی داخلی هر نوع تناسب

3:54

S… Speaker 1 (20)

است که بین سامت ها و مساوت های کلام روخ دهد.

3:59

S… Speaker 1 (20)

ما شکل های ساده ای از این نوع موسیقی را در تکرار

4:03

S… Speaker 1 (20)

سامت ها و مساوت ها دیدیم.

4:05

S… Speaker 1 (20)

شاعران بسیاری هستند که فقط به همین تکرار بسنده

4:10

S… Speaker 1 (20)

می کنند و از شکلهای پیشرفته تر این موسیقی غافلند.

4:14

S… Speaker 1 (20)

به واقع آنچه در موسیقی شعر اهمیتی واقع

4:18

S… Speaker 1 (20)

دارد خوشاهنگی آواهاست نه فقط تکرار

4:23

S… Speaker 1 (20)

سادهشان.

4:23

S… Speaker 1 (20)

گایی حتی تکرار یک سامت یا مسوت ایجاد

4:28

S… Speaker 1 (20)

تنافر حروف می کند یعنی باعث دوشواری خاندن

4:32

S… Speaker 1 (20)

شعر می شود.

4:33

S… Speaker 1 (20)

در مصره دوم این بیت از یوسف علی میرشکاک سامت

4:37

S… Speaker 1 (20)

سین تکرار شده است ولی این تکرار بیشتر دوشواری

4:42

S… Speaker 1 (20)

آفریده است تا زیبایی آفتاب دین احمد جانشین

4:47

S… Speaker 1 (20)

بوتراب بر سر حق صدر سبز سایگستر

4:52

S… Speaker 1 (20)

مرده است پاورقی ماه و کتان

4:56

S… Speaker 1 (20)

صفحه سیزدم یا در مصره اول این بیت خاق

5:00

S… Speaker 1 (20)

یعنی واجه ها به تنهایی خوشاهنگند و براحتی تلفز

5:04

S… Speaker 1 (20)

می شود ولی در ترکیب جمله با هم ناسازگاری دارد

5:08

S… Speaker 1 (20)

چون گذشته از همجواری که و گه

5:12

S… Speaker 1 (20)

که تلفزشان را دشبار کرده است گناگونی مخرج

5:17

S… Speaker 1 (20)

سوت در سامت ها نیز مصراء را از خوشاهنگی

5:21

S… Speaker 1 (20)

انداخته است از بسی پر ملک گسترده زیر

5:25

S… Speaker 1 (20)

پای هاج

5:26

S… Speaker 1 (20)

حاج زیر پای فرش سندس الوان دیده اند.

5:30

S… Speaker 1 (20)

پاورقی موسیقی شعر صفحه 438.

5:35

S… Speaker 1 (20)

بنابراین می توان گفت موسیقی داخلی

5:39

S… Speaker 1 (20)

دو سطح دارد.

5:40

S… Speaker 1 (20)

یکی خوشاهنگی و سهولت تلفز شعر است و

5:45

S… Speaker 1 (20)

دیگری ایجاد تناسبی ویجه که با تکرار

5:49

S… Speaker 1 (20)

و یا چیدن حوشیارانه سامت ها و مساوت ها پدید

5:53

S… Speaker 1 (20)

می آید.

5:54

S… Speaker 1 (20)

این نوع موسیقی دامنه گسترده و مرزهای ناشناخته

5:58

S… Speaker 1 (20)

دارد و کمتر به قاعده و قانون در می آید.

6:02

S… Speaker 1 (20)

ادوای دیروز و امروز ما کوشیده هند شکلهای مختلف

6:06

S… Speaker 1 (20)

این تناسب ها را نشانده هند و دست بندی و نامگذاری

6:11

S… Speaker 1 (20)

کنند.

6:11

S… Speaker 1 (20)

ولی در ترسیم عباد هنری قضیه نمی توانستند

6:16

S… Speaker 1 (20)

کار زیادی بکنند و علت هم گستردگی دامنه

6:20

S… Speaker 1 (20)

این نوع تناسب است.

6:22

S… Speaker 1 (20)

بگونهی که غالبا از آن لذت می بریم.

6:25

S… Speaker 1 (20)

ولی شاید نتوانیم علنتش را به خوبی تفسیر

6:29

S… Speaker 1 (20)

و تبین کنیم.

6:30

S… Speaker 1 (20)

این تفسیر و تحلیل وقتی زریفتر و دشبارتر

6:34

S… Speaker 1 (20)

می شود که شاعر آگاهانه یا نا آگاهانه

6:38

S… Speaker 1 (20)

موسیقی داخلی را در راستای معنی شعر

6:43

S… Speaker 1 (20)

به کار برده باشد.

6:44

S… Speaker 1 (20)

چنان که در این بیت از مسعود سعد دیده می شود.

6:48

S… Speaker 1 (20)

نالمز دل چون نای من اندر حصار نای پستی

6:53

S… Speaker 1 (20)

گرفت همت من زین بلند جای پا برقی

6:58

S… Speaker 1 (20)

چشمه روشند صفحه 97 در مسرا نخست

7:03

S… Speaker 1 (20)

مساوت بلند آ پنج بار تکرار شده است و

7:07

S… Speaker 1 (20)

این مساوت ذاتن القا کنندی بلندی و رفعت

7:11

S… Speaker 1 (20)

است. در این مسرا از شعر آن روزهای فروغ فرخزاد

7:15

S… Speaker 1 (20)

نیز تکرار همین مساوت بلندی بام و بادبادک

7:20

S… Speaker 1 (20)

را تدایی می کند.

7:21

S… Speaker 1 (20)

آن بام های بادبادک های بازی گوش.

7:25

S… Speaker 1 (20)

پاورقی تولدی دیگر صفحه نه اینجا موسیقی

7:30

S… Speaker 1 (20)

داخلی نه یک تکرار ساده که کاری هنری برای

7:34

S… Speaker 1 (20)

تناسب بیشتر لفظ و معنی بیت هست این هم نمونه

7:38

S… Speaker 1 (20)

از فردوسی آنجا که سیمر یکی از پرهایش را به

7:42

S… Speaker 1 (20)

زال می دهد تا در وقت نیاز آتش بزند گرد

7:46

S… Speaker 1 (20)

هیچ سختی به روی آورند

7:49

S… Speaker 1 (20)

زنیک و زبت گفتگوی آورند در آتش

7:53

S… Speaker 1 (20)

درف کن یکی پر من ببینی همن در زمان فر

7:58

S… Speaker 1 (20)

من پاوره ری موسیقی در شعر صفحه 101

8:02

S… Speaker 1 (20)

براستی نمی توان بین تنفذ کلامات پر و

8:06

S… Speaker 1 (20)

فر با آن تشدید روی حروف ر و صدای

8:11

S… Speaker 1 (20)

پریدن سیمور رابطه یافت

8:14

S… Speaker 1 (20)

دیگر تکرار حرف یا حرکت درکار نیست بلکه این

8:18

S… Speaker 1 (20)

تناسب شکلی کاملا درونی و پنهانیافته است.

8:22

S… Speaker 1 (20)

این هم نمونه دیگر نیلو فرانگی نتوان کرد

8:26

S… Speaker 1 (20)

وقتی که پیچ و تاب نباشد.

8:28

S… Speaker 1 (20)

حادی اسماییلی پاورری معخض مکتوبی

8:32

S… Speaker 1 (20)

برای این بیت در دسترس نگارنده نیست.

8:36

S… Speaker 1 (20)

مساوتهای بلند کلمه نیلو فرانگی به ترتیب

8:40

S… Speaker 2 (20)

ای

8:41

S… Speaker 1 (20)

او، آ و ای هستند.

8:45

S… Speaker 1 (20)

آیا این تنوع مساوتها و بازگشتشان به

8:49

S… Speaker 1 (20)

مساوت اولی نمیتواند پیچ و تاب را تدایی کند؟

8:53

S… Speaker 1 (20)

ولی اهمیت موسیقی داخلی در شعر تا چه مقدار

8:57

S… Speaker 1 (20)

است؟ میتوان گفت اگر این موسیقی در تکرار ساده کلمات

9:02

S… Speaker 1 (20)

یا الفاظ خلاصه شود یک آرائش کلامی است

9:06

S… Speaker 1 (20)

و زیبای آفرین ولی بیش از آن تحصیلی ندارد.

9:09

S… Speaker 1 (20)

حتی گاه این زیبایی سهل الوصول است و تسنویی

9:14

S… Speaker 1 (20)

چه بسیار شاعرانی که فریفته رعایت این تناسب

9:18

S… Speaker 1 (20)

ها شده و از دیگر اناسور سازندی شعر غافل

9:23

S… Speaker 1 (20)

ماندند اهلی شیرازی مصنویی پانصد بیتی دارد به

9:27

S… Speaker 1 (20)

نام سهر حلال که در همه عبیاتش جناس به کار

9:31

S… Speaker 1 (20)

برده یعنی دو کلمه آورده است با تلفزی واحد و

9:35

S… Speaker 1 (20)

معنایی متفاوت کاری که سخت مورد علاقه شاعران

9:39

S… Speaker 1 (20)

سند پرداز بوده است

9:42

S… Speaker 1 (20)

این همچند بیت از آن مصنوی که معلوم نیست با چه

9:46

S… Speaker 1 (20)

رنج و مشقتی سروده شده و در این حال به اندازه

9:50

S… Speaker 1 (20)

یک دو بیتی بابا تاهر هم در از آن رسوخ

9:54

S… Speaker 1 (20)

نکرده است ساقی از آن شیشه من سوردم

9:59

S… Speaker 1 (20)

در رگ و در ریشه من سوردم این

10:03

S… Speaker 1 (20)

همه آلم بر تو بیشکو شوکت خاک

10:07

S… Speaker 1 (20)

در تو بیشکو

10:10

S… Speaker 1 (20)

خاجه در ابریشم و ما در گلیم آقبت

10:14

S… Speaker 1 (20)

ای دل همه یک سر گلیم پاورقی فنون

10:18

S… Speaker 1 (20)

بلاغت و صناعات عدبی صفحه 81 تناسب

10:23

S… Speaker 1 (20)

لفظی منصور و منصور بیشکوه

10:27

S… Speaker 1 (20)

و بیشکوه و گلیم یعنی زیرانداز و

10:31

S… Speaker 1 (20)

گلیم یعنی گل هستیم منظور نظر است البته

10:35

S… Speaker 1 (20)

شعر یک سهر دیگر هم دارد

10:38

S… Speaker 1 (20)

یعنی همیه بیتهایش را با استفاده از شناوری هجاها

10:42

S… Speaker 1 (20)

میتوان به دو وزن متفاوت مفتعلن مفتعلن

10:47

S… Speaker 1 (20)

فائلات و فائلاتون فائلاتون فائلات خاند.

10:51

S… Speaker 1 (20)

این هنرمندی از آن جناسها سختر و

10:55

S… Speaker 1 (20)

در این حال بیهوده تر است.

10:57

S… Speaker 1 (20)

موسیقی داخلی آنگاه ارزش دارد که به خوشاهنگی

11:02

S… Speaker 1 (20)

و در این حال تناسب لفظ و معنی شعر کمک

11:06

S… Speaker 1 (20)

معثری کرده باشد.

11:07

S… Speaker 1 (20)

در این صورت می توان تأثیری جرف بر مخاطب

11:11

S… Speaker 1 (20)

بگذارد.

11:12

S… Speaker 1 (20)

مردم حتی در گفتارهای عادی و روزانه هم توجهی

11:17

S… Speaker 1 (20)

ناخداگاه به موسیقی داخلی دارند و رعایت آن را

11:21

S… Speaker 1 (20)

در زربلمسلها و تعبیرهایی که نمودار واقعی

11:25

S… Speaker 1 (20)

فرهنگ مردمند به خوبی می توان حس کرد.

11:28

S… Speaker 1 (20)

مثل جمع و جارو.

11:32

S… Speaker 1 (20)

خرد و خواب، خال خرسه و غیره.

11:36

S… Speaker 1 (20)

حتی شاید بیراه نباشد اگر بگوییم سلیغی مردم

11:41

S… Speaker 1 (20)

گاهی تغییر و تصرفی در آثار عدبی ما نیز

11:45

S… Speaker 1 (20)

روا داشته است.

11:46

S… Speaker 1 (20)

بیت آغازین مصنوی معنوی که امروز به

11:50

S… Speaker 1 (20)

صورت بشنو از نی چون حکایت می کند، از جدایی

11:55

S… Speaker 1 (20)

ها شکایت می کند، معروف است.

11:57

S… Speaker 1 (20)

در اصل چونین بود است.

12:00

S… Speaker 1 (20)

بشنو این نی چون شکایت می کند از جدایی ها

12:04

S… Speaker 1 (20)

حکایت می کند به احتمال زیاد ناسازگاری

12:08

S… Speaker 1 (20)

دو حرف نون کلمات این و نی و

12:12

S… Speaker 1 (20)

نیز نزدیکی سامدهای حلقی حی دوچشم

12:17

S… Speaker 1 (20)

و حی حسنی در جدایی ها و حکایت

12:21

S… Speaker 1 (20)

باعث شده است که مردم یا ناسخان مصنوی این

12:25

S… Speaker 1 (20)

شکل درست را به شکل نادرست

12:28

S… Speaker 1 (20)

ولی خوش آهنگی که گفتیم تغییردند به همین ترتیب میتوان

12:33

S… Speaker 1 (20)

حد زد که بیت من بی خود و تو بی خود ما

12:37

S… Speaker 1 (20)

را که برد خانه من چند تو را گفتم کم خور

12:41

S… Speaker 1 (20)

دو سه پیمانه

12:43

S… Speaker 1 (20)

پاورقی گذیده غزلیات شمس صفیه 465

12:48

S… Speaker 1 (20)

به سبب همان دوشباری تلفز ناشی از تقارن

12:52

S… Speaker 1 (20)

مساوتهای تا و دال در آغاز هر

12:56

S… Speaker 1 (20)

دو مصرا به شکل زیر در آمده شده است.

13:08

S… Speaker 1 (20)

شاید نتوان این فرضیات را به کرسی نشاند ولی به هر حال

13:12

S… Speaker 1 (20)

این صورت های نادرست ولی خوشاهنگ بهتر در

13:16

S… Speaker 1 (20)

از هان مردم فارسی زبان رسوب کرده است و

13:20

S… Speaker 1 (20)

در این میان موسیقی داخلی البته تأثیر

13:25

S… Speaker 1 (20)

غیر قابل انکار دارد

13:26

S… Speaker 1 (20)

پس بیراه نیست اگر بگویم خوش آبایی و

13:30

S… Speaker 1 (20)

سهولت تلفز شعر بسی جرفتر و مهمتر

13:35

S… Speaker 1 (20)

از تکرار سامت ها و مساوت هاست و البته شاعران

13:40

S… Speaker 1 (20)

و منتقدان هم کمتر به این دقیقه نظر داشتند.

13:44

S… Speaker 1 (20)

حتی می توان گفت که بین خوشاوایی شعر و قابلیت

13:49

S… Speaker 1 (20)

نفوز آن در حافظه مردم رابطه این مستقیم

13:53

S… Speaker 1 (20)

وجود دارد و البته این بحث نیازمند تحقیقیست

13:58

S… Speaker 1 (20)

گسترده

20

Crynodeb

Gofyn i AI Am Y Trawssgrifiad Yma