Soo bandhigida oo keliya
0:04
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Hoe oud was u tijdens de Duitse bezetting of wat weet u over het
0:08
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
leven van jongeren die toen tussen de 10 en de 16 jaar waren?
0:11
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Toen de oorlog uitbrak.
0:14
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Toen was ik 10 jaar.
0:18
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
En wat weet u nog specifiek
0:22
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
over de Duitse bezetting toen de Duitsers hier aankwamen?
0:26
S… Speaker 3 (Nieuwe opname 22)
Ja,
0:27
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
ik moest dan naar school.
0:31
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En de straten waren allemaal mensen.
0:34
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
En het is oorlog.
0:36
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En toen, ja,
0:36
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
oorlog,
0:37
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
wat was oorlog?
0:38
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Mijn ma kwam boven.
0:42
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Je mocht niet naar school gaan,
0:44
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
want de oorlog is uitgebroken.
0:46
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
0:47
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
wat was dat?
0:49
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Wij waren kinderen,
0:51
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
wat was dat?
0:52
S… Speaker 5 (Nieuwe opname 22)
Ja,
0:53
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
dus niet naar school.
0:55
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
0:56
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
toen kwamen de Duitsers binnen.
1:00
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
De Duitsers.
1:01
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Met grijze kostuums.
1:02
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En we hadden schrik.
1:04
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Schrik.
1:05
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
1:07
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
je zei 10 jaar.
1:08
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Het was een
1:12
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
oorlog.
1:12
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
U hebt u dus vaak onveilig
1:16
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
gevoeld toen de Duitsers hier waren?
1:18
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
Ja, schrik.
1:19
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Die kwamen hier voorbij.
1:22
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En er was dan stappen,
1:24
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
stappen.
1:25
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Met die zware laarsen.
1:27
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En lawaai.
1:29
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Toen kwamen de auto's en daar zaten de
1:33
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Duitsers binnen.
1:34
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Wat is dan de oorlog?
1:39
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Toen kwamen de mensen door,
1:43
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
die gingen vluchten met kruiwagens.
1:47
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En op die kruiwagens kleren.
1:52
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En met mij,
1:54
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
haar omen,
1:57
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
die waren hier.
1:58
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En die gingen bij de pastoor vragen.
2:01
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Wat is er gebeurd?
2:02
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Wat moeten we doen?
2:03
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Niks,
2:05
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
zei de pastoor.
2:05
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Hier blijven en heel rustig zijn.
2:08
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
2:10
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
toen is hier alles.
2:12
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Maar wij woonden daar tegen de straat.
2:15
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En daar kwamen de Duitsers door.
2:18
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Schrik,
2:19
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
ja.
2:22
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Het was ververschoten.
2:24
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat was het.
2:28
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
Hoe zag een gewone dag
2:32
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
eruit voor u tijdens de Duitse bezetting in Bellen?
2:36
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
Hoe zag een normale dag eruit?
2:38
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
2:39
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
we gingen dan eens kijken en onze
2:43
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
ouders zeiden neer op straat lopen.
2:46
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Binnen blijven,
2:47
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
je moet neer op straat komen.
2:49
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja.
2:51
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Daar kwamen de Duitsers voorbij.
2:53
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Die lagen daar in Oetsloven,
2:56
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
aan de kapel.
2:57
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Oetsloven,
2:58
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
ja.
2:59
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
De Duitsers kwamen hier voorbij.
3:04
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En ja,
3:06
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
die hadden dan die grijze kostums.
3:09
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat was zo tristig voor ons.
3:13
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Ja, prakelijk.
3:14
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja.
3:16
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat was niet schoon.
3:18
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
En ging u wel nog naar school?
3:20
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
Of sommige dagen?
3:22
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Sommige dagen thuis gebleven.
3:24
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat is zeker een dikke week dat we niet naar school
3:28
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
geweest waren.
3:29
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Was dat in het begin dan?
3:31
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
In het begin van de oorlog?
3:34
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Dat je niet naar school ging?
3:36
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Of in de loop van toen?
3:38
S… Speaker 7 (Nieuwe opname 22)
Na een week denk ik.
3:40
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Een week zal het geweest zijn.
3:46
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Welke veranderen?
3:47
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dan kwamen de vlegers over.
3:49
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
De Duitse vlegers.
3:51
S… Speaker 8 (Nieuwe opname 22)
Heel laag.
3:52
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Zo over de huizen.
3:54
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En de vleger,
3:56
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
dat maakte lawaai.
3:57
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat hadden we nooit gezien.
3:59
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Schrik natuurlijk.
4:01
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat was het.
4:04
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Heel schrik.
4:06
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dan schrijven de vlegers in de straat.
4:10
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Van alles zo.
4:11
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dan leek je dan buit.
4:14
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dan,
4:15
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
kijk,
4:15
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
daar is een vlieger.
4:16
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat waren de Duitse vliegers.
4:19
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Welke?
4:23
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dan kwam daar een vecht,
4:25
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
een luchtgevecht.
4:27
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat was ook niet schoon.
4:29
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En een oom van mijn ma,
4:32
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
die ging juist buiten.
4:34
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En voor hem vloog een kogel.
4:37
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
4:38
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
in de grond.
4:39
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Hij stond hier voor hem.
4:44
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat was ernstig.
4:45
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Mama,
4:46
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
ze gaat nog een vraag stellen.
4:48
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Welke veranderingen merkte u
4:52
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
toen de Duitse bezetting begon?
4:55
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
De veranderingen in het leven worden.
5:00
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Wat veranderde vanuit het dagelijkse leven
5:04
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
wat anders was?
5:06
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja.
5:07
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ik
5:12
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
was 17 jaar.
5:13
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ik weet er zoveel meer van.
5:16
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ik weet dat we zegels kregen.
5:18
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En met die zegels konden we eten krijgen.
5:28
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
En ging u nog vaak naar buiten met uw vrienden of naar de chiro
5:32
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
of naar de scouts als u daarbij was?
5:34
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Bestond dat nog in de oorlog?
5:36
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Het sociaal leven,
5:37
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
had je nog naar kameraten gehunk?
5:39
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
De eerste dagen niet meer.
5:43
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
We bleven binnen.
5:46
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Maar die verenigingen?
5:49
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat heeft toch wel...
5:50
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Ik denk niet dat dat toen bestond.
5:52
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Rond de maand geduurd dat we moesten binnen blijven.
6:00
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Toen is het dan een beetje rustiger geworden.
6:04
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Maar daar op het kasteel,
6:06
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
daar waren Duitsers.
6:08
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Die grote winning daar in
6:12
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Utersloven,
6:13
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
allemaal Duitsers.
6:14
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En die kwamen dan hier voorbij,
6:17
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
geroepen.
6:18
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dat was dan lawaai en schrik.
6:22
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
We leefden echt met schrik.
6:26
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
En was er een avondklok?
6:28
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Was er een avondklok?
6:30
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat weet ik niet meer.
6:32
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
In de steden misschien.
6:33
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
In de steden was dat.
6:35
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Daar hoorden we van.
6:37
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
En kon u daarna wel terug,
6:40
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
na bijvoorbeeld een paar maanden,
6:41
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
naar buiten gaan en dan met uw kameraden
6:46
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
buiten spelen of niet?
6:49
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
De eerste dagen niet.
6:50
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Maar daarna?
6:52
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ze hielden ons maar binnen.
6:53
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En ze dachten,
6:55
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
het is toch gevaarlijk.
6:57
S… Speaker 3 (Nieuwe opname 22)
En daarna?
6:58
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Na de eerste weken of maanden?
7:02
S… Speaker 3 (Nieuwe opname 22)
Ja.
7:03
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Dat stonden we normaal jaren?
7:05
S… Speaker 3 (Nieuwe opname 22)
Het is toch wel 14
7:10
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
dagen en misschien langer geen school dat we thuis
7:14
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
bleven.
7:18
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dan moesten we naar de kerk gaan en bidden.
7:21
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Maar
7:25
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
ik denk dat dat toen niet veel was,
7:27
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
van zo bij elkaar komen.
7:29
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Zo wat meer op straat misschien,
7:32
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
wat spelen,
7:33
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
wat verenigingen en zo.
7:34
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Maar het ergste,
7:37
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
dat was de luchtgevechten.
7:39
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dan de vliegers die kwamen heel laag en dat was schieten.
7:43
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
7:44
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
dan mochten we niet buiten komen.
7:45
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat was te rustig.
7:48
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
7:49
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
dat was...
7:52
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Toch wel altijd een maand zo dat het heel onveilig was.
7:56
S… Speaker 5 (Nieuwe opname 22)
Was
8:04
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
er tijdens de bezetting voldoende voedsel voor gezinnen?
8:07
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
En hoe probeerden jullie aan voedsel te komen?
8:10
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Goed.
8:13
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Heb je het verstaan?
8:14
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Of het genoeg eten was.
8:17
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Eten?
8:18
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Eten,
8:19
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
ja. Ja,
8:20
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
we kregen bommen.
8:21
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En met dat eten konden we dan eten
8:25
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
krijgen.
8:26
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Brood.
8:26
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Waar moest je dat halen?
8:28
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Want dat weet ik eigenlijk ook.
8:29
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Wat moest je dan eten halen met die bonen?
8:32
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Gewoon in de winkels.
8:33
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Waar je anders ging.
8:34
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ik denk dat.
8:35
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
In de gemeente hier.
8:38
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Ja.
8:39
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Maar dat kun je er nog bij zetten.
8:41
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Dat hier boerderij was.
8:43
S… Speaker 3 (Nieuwe opname 22)
Hier was boerderij.
8:43
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Dan had je dan wat meer eten zo.
8:45
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
8:48
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
en onze ouders die bakten brood.
8:50
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En ja.
8:53
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
Dus jullie hadden wel genoeg
8:57
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
eten.
8:58
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Genoeg eten.
8:59
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Heb je altijd genoeg eten gehad?
9:02
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Met honger moeten komen of zo?
9:03
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja, we hadden dan varkens en koeien.
9:06
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Het was boerderij hier.
9:08
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Maar het was voor
9:13
S… Speaker 8 (Nieuwe opname 22)
zullen mensen niet.
9:14
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Maar ik denk dat er kangeren in de school die wel
9:18
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
honger hadden of eten te koud.
9:20
S… Speaker 3 (Nieuwe opname 22)
Ja,
9:21
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
ja. Voor sommige
9:26
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
kinderen was het heel erg.
9:27
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
De papa's die waren weg.
9:31
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Vluchten.
9:34
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
De kinderen,
9:35
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
ja.
9:35
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Hielpen die gezinnen elkaar dan?
9:38
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Of was het ieder voor zich?
9:40
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Dat je naar uw gezin keek of wij genoeg eten hebben en niet
9:44
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
per se dan uw buren gingen helpen als je wist,
9:47
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
die hebben niet genoeg eten?
9:48
S… Speaker 3 (Nieuwe opname 22)
Ja,
9:49
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
de geburen kwamen voor
9:53
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
graantjes bij de boerenmensen.
9:57
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dat werd dan gemalen.
10:00
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dan hadden de mensen daarvoor.
10:02
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dan bakten ze zelf hun brood.
10:05
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Was
10:09
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
het toen ook iets dat ze kunnen halen?
10:11
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Halen we de mensen met elkaar?
10:14
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Ja.
10:15
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
En daarvoor had ik genoeg gehad.
10:17
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
10:18
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
dan kwamen de geboren.
10:20
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Hier waren er veel boeren in deze
10:24
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
straat.
10:25
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Er was een boeren.
10:26
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dan kwamen ze eten vragen.
10:30
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dan kregen ze zo zakjes met
10:35
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
meel,
10:37
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
moet ik wel zeggen.
10:39
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dan konden die zelf brood
10:43
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
bakken.
10:43
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dan ging dat gewoon.
10:47
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
En ik hoorde toch soms,
10:49
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
mama, zondag komt er toch soms familie,
10:52
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
ook kaarten en zo eten.
10:54
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Ja.
10:55
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
familie en zelfs kameraden van die familie.
10:59
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Die kwamen mee.
11:00
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Dat heet dan taart gebakken.
11:04
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Mijn ma die
11:09
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
bakte altijd met taart.
11:12
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Met appelschijfjes en
11:17
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
zo van alles.
11:18
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat was
11:24
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
het ja.
11:24
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En je had dan kippen.
11:31
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Tuinen.
11:32
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Legumen had.
11:34
S… Speaker 8 (Nieuwe opname 22)
Aardappelen.
11:36
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dan gingen ze rond voor aardappelen.
11:40
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
De mensen die geen tuin hadden.
11:42
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dan
11:48
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
is er een tijd geweest dat de Duitsers kwamen
11:53
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
voor eieren.
11:54
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En ze dachten,
11:55
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
heb jij kippen?
11:57
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja.
11:57
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Een paar rijtjes.
12:02
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Die zullen het ook niet bereid gehad hebben dan ook.
12:06
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Soms nog andere zaken ook,
12:09
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
waar die komen opeisen.
12:11
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Wat ik toch moeilijk in zijn leven horen vertellen.
12:14
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Dat die dan heen komen,
12:16
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
de Duitsers,
12:16
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
dat die dan zijn.
12:17
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Je moet altijd even zijn afstand.
12:21
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Ja,
12:22
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
ze moeten fietsen.
12:24
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Fietsen.
12:25
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En
12:30
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
voor hun paard,
12:32
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
voor hun paarden ook zeker.
12:34
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat kan.
12:35
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Dat is dan niks.
12:35
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Ik mag dat uithub je vertellen.
12:38
S… Speaker 8 (Nieuwe opname 22)
Ja,
12:38
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
paarden.
12:40
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Ja,
12:41
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
je had het voor een paarden bedoel ik hè?
12:43
S… Speaker 3 (Nieuwe opname 22)
Ja, ja.
12:44
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Dat denk ik ooit gehoord te hebben.
12:48
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
12:49
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
duin als je dat mag.
12:50
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja.
12:53
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Waren kleding,
12:56
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
schoenen en schoolmateriaal moeilijker te verkrijgen dan voor de oorlog?
13:01
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
kleiner en schuwen en zo,
13:04
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
of dat moeilijker te verkrijgen was.
13:06
S… Speaker 3 (Nieuwe opname 22)
Dat was.
13:06
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ik geloof zelfs dat je
13:11
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
moest bomen hebben voor schuwen.
13:13
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ik weet daar niet meer zoveel
13:18
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
van, maar...
13:19
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Je hebt door de commune gedaan,
13:21
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
hè? In 42.
13:23
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
13:24
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
en dat weet ik dat je zei dat je schuwen ook niet moest.
13:29
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Dus dat het toch schaarste was.
13:30
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
We moesten dus witte schoenen hebben als je
13:34
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
paarse deed.
13:35
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En mijn schoenen waren echt te klein.
13:37
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Dat zou ook geweest zijn dat er schaarste
13:41
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
was.
13:42
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En hier waren er nergens geen schoenen in
13:46
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Burgloon,
13:47
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
in Centroide,
13:49
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Hasselt.
13:51
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Daar kon ik de schoenen krijgen.
13:57
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dan nam je toch als je te klein was.
13:59
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Schoon was het niet.
14:03
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Moesten jongeren
14:07
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
hun ouders helpen met werken?
14:09
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
Bijvoorbeeld op de boerderij?
14:11
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Of de kanger,
14:14
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
de kinderen,
14:16
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
jongeren,
14:16
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
moesten helpen op de boerderij?
14:19
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
14:20
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
als het oost was,
14:22
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
dan helpen de jongens.
14:24
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Die helpen dan.
14:27
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dan moest het uitgedorsen worden.
14:29
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dat graan werd gemalen.
14:32
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dan kon je bij de wasmeelverkochten
14:38
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
en zo.
14:39
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Daar kon je meel krijgen.
14:41
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dan kon je zelf brood bakken.
14:44
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En mensen gingen rond voor de boterham.
14:48
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Want dat was
14:53
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
voor de arme mensen.
14:57
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Een bargeloon, die kwamen.
15:00
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Van het rusthuis.
15:01
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja, dat was het rusthuis.
15:03
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Maar dat was toen echt zo meer een arme huis.
15:06
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Gelijk nu,
15:08
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
dat is niet te vergelijken met de rusthuizen van nu.
15:11
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Nu is dat gewoon helemaal.
15:12
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
En vroeger was dat ook zo,
15:14
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
denk ik, dat de kinderen,
15:17
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
de ouders dan innamen.
15:20
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Maar dat waren dan mensen waar dat niet was,
15:22
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
die niemand hadden.
15:23
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Of allemaal,
15:23
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
de kinderen ook arm.
15:25
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
En die gingen daar.
15:28
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
We heiden dat,
15:29
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
het gasthuis.
15:30
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Het gasthuis.
15:33
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Nu is dat rust huis.
15:34
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Ja,
15:35
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
en die mensen kwamen echt rond voor boterhammen.
15:39
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Maar stel je dat eens voor.
15:41
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Ja,
15:41
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
die kwamen rond voor boterhammen.
15:44
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Of in de middagmaal.
15:46
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat was al
15:51
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
een oude vrouw.
15:52
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat was de moeder van hier onze gebuur.
15:56
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En die kwam dan rond voor een boterham.
15:59
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dat werd dan in het gashuis uitgedeeld,
16:03
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
onder de mensen.
16:05
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En
16:09
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
dat de jongeren helpen,
16:11
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
dat was later ook nog hoor,
16:15
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
denk ik, na de oorlog.
16:16
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Dat werd toen heel veel gedaan.
16:18
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
En hebt u zelf ook moeten helpen
16:22
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
dan, bij uw ouders?
16:23
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
We waren dat g -hall op zo,
16:25
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
op de boerderij.
16:27
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Weet je,
16:28
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
haal op op de boerderij.
16:30
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Wat je duidt op de boerderij.
16:32
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Wij hadden dan koeien,
16:34
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
koeienmelken.
16:36
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Wij hadden varkens.
16:38
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dat mocht niet geweten worden
16:42
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
dat je een varkens slagde.
16:45
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Je mocht dat niet.
16:48
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Want dat moest je zeker,
16:50
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
dat moest je afstaan aan de Duitsers,
16:53
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
denk ik.
16:55
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Dat moest je dan in het geheim slachten,
16:57
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
of wat?
16:58
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Als je dat kon wegstoppen,
17:00
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
ja, dan ging het maar.
17:02
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Hebben ze uitgebreid dat je je geslacht
17:06
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
houdt?
17:07
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja, wij hadden een herenige buur.
17:10
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En die was dus slachter.
17:14
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En die kon dan valken slachten.
17:16
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
In zwart was dat.
17:18
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat mag niet geweten worden.
17:20
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Maar die vleesers,
17:24
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
die bestonden niet.
17:25
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dan had je...
17:27
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Een kuip.
17:28
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Een grote kuip.
17:30
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En daar werd vlees in gedaan.
17:32
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En dat ingewreven met zout.
17:35
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Voor te bewaren.
17:37
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat was...
17:39
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Pekelen denk ik dat dat is.
17:41
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Merkt
17:47
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
u verschillen tussen arme en rijke gezinnen?
17:49
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Tijdens oorlog.
17:52
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Hoe zij de bezetting doorkwamen?
17:53
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Zijn ergens verschil tussen rijke
17:58
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
mensen, hij en wel en arm?
18:03
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
18:04
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
misschien wel,
18:05
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
ja.
18:05
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Op het kasteel daar woonde een dokter.
18:09
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Maar die moesten het kasteel verlaten.
18:13
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Die heeft ergens in een gewoon huis mogen zitten.
18:17
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Want de Duitsers zaten daar op het kasteel.
18:20
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En
18:25
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
qua voedsel hadden de rijke gezinnen meer eten dan de armere
18:29
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
gezinnen.
18:30
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Kreeg die meer voedselbonnen en zo.
18:33
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Zouden die Meijer bonnen krijgen?
18:35
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Rekenmensen,
18:36
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
zouden die Meijer krijgen?
18:38
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Misschien wel.
18:38
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Wij kregen rontioenkaarten.
18:42
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
En met die kaarten konden we eten krijgen.
18:45
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Een beetje.
18:47
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Maar van de andere mensen?
18:50
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja.
18:51
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Weet je wat?
18:53
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Rekenmensen,
18:54
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
wat gebeurde?
18:55
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat wisten we niet.
19:00
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Het is wel zo,
19:01
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
kun je zeggen,
19:02
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
dat mensen die boerderij hadden,
19:05
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
die hadden het sowieso beter.
19:07
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Ja, ja.
19:07
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Veel voorzieningen hadden.
19:09
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
Daarom hadden eigenlijk ook mensen op het platteland het beter dan mensen in de stad
19:13
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
eigenlijk.
19:13
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
In de stad zal echt armoede geweest zijn.
19:17
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
En het
19:21
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
schoolleven,
19:22
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
als het terugbegon,
19:23
S… Speaker 6 (Nieuwe opname 22)
was dat dan normaal of waren daar veel veranderingen?
19:26
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja.
19:28
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
In de school.
19:30
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
Is er dan veel veranderd naar de oorlog?
19:33
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Toen was het nog zo 'n oorlog.
19:37
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dan moesten we aardappelen.
19:40
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Ja,
19:42
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
12 jaar.
19:43
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
We waren zo 11,
19:45
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
12 jaar.
19:46
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dan gingen we aardappelen schillen.
19:48
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Emmer.
19:49
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dat was dan voor arme mensen die kwamen soep
19:54
S… Speaker 1 (Nieuwe opname 22)
halen.
19:54
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
Dan kregen wij ook wel een
19:58
S… Speaker 2 (Nieuwe opname 22)
paar soep.
20:01
S… Speaker 4 (Nieuwe opname 22)
En bij de oorlog gedaan was?

Qoraalkan waxaa abuuray AI (u aqoonsiga hadalka otomaatiga ah). Waxay ku jiri kartaa khaladaad — xaqiijin ka dhanka ah audio asalka ah ee isticmaalka muhiimka ah. Xeerka AI

❤️ Jecel STT.ai? Ka warran saaxiibbadaa!
Qiyaas
Riix Summarize in ay soo saaraan AI faahfaahin ka mid ah qoraalkan.
La iskugu soo uruurinayo...
Su'aal AI Ku saabsan this transcript
Su'aal wax kasta oo ku saabsan qoraalkan - AI ka heli doonaa qaybaha la xiriira iyo jawaab.