21 | STT.ai

0:00

S… Speaker 2 (21)

فصل چهارم موسیقی در شعر صفحه

0:05

S… Speaker 2 (21)

دیویست و سی تا دیویست و سی و نو موسیقی معنوی

0:09

S… Speaker 2 (21)

انوری عبیوردی قطعه دارد خطاب به یک

0:13

S… Speaker 2 (21)

زردشتی به نام اسفندیار و طبق عادت دران

0:18

S… Speaker 2 (21)

طلب باده کرده است خاج اسفندیار می دانی

0:22

S… Speaker 2 (21)

که به رنجمز چرخ روی این تن

0:25

S… Speaker 2 (21)

من نه سهرابم و ولی با من رستمی می کند

0:30

S… Speaker 2 (21)

مه بهمن خرد زال را بپرسیدم حالتم

0:34

S… Speaker 2 (21)

را چه حیلت است و چه فند گفت افراسیاب

0:39

S… Speaker 2 (21)

وقت شوی گر به دست آوری از آن دو

0:43

S… Speaker 2 (21)

سه من باده ای چون دم سیاوشان سرخ

0:47

S… Speaker 2 (21)

نتیره چون چه بیجن گر فرستی توی فریدونم

0:53

S… Speaker 2 (21)

ورنه روزی نوزوب الله من همچه

0:57

S… Speaker 2 (21)

زهاگ ناگهان پیچم مارهای حجات

1:01

S… Speaker 1 (21)

برگردن

1:03

S… Speaker 2 (21)

پاورقی مفلس کیمیا فروش صفحه پنجا

1:07

S… Speaker 2 (21)

با کمی دقت متوجه نوعی تناسب می شویم که

1:11

S… Speaker 2 (21)

تا کنون از آن سخنی نگفتیم تناسب معنایی میان

1:15

S… Speaker 2 (21)

کلمات روین تن، سهراب، رستم،

1:20

S… Speaker 2 (21)

بهمن، زال، افراسیاب، سیاوشان،

1:25

S… Speaker 2 (21)

بیجن، فریدون، زحاک و مار

1:29

S… Speaker 2 (21)

که همه اناسوری از یک حوضه اساطیری هستند آن هم

1:33

S… Speaker 2 (21)

اساطیر محبوب و دلخواه زردشتیان به

1:37

S… Speaker 2 (21)

این نوع تناسب که ندر لفظ بلکه در معنی شعر روخ میدهد

1:42

S… Speaker 2 (21)

موسیقی معنوی میگویند

1:44

S… Speaker 2 (21)

موسیقی معنوی نوعی پیوند ویجه بین

1:48

S… Speaker 2 (21)

واجگان شعر ایجاد می کند که درک آن برای

1:52

S… Speaker 2 (21)

خاننده شعر لذت بخش است.

1:55

S… Speaker 2 (21)

نوع ساده این موسیقی همان حضور قابل

1:59

S… Speaker 2 (21)

توجه کلماتی است که در یک حوضه معنائی هند و

2:03

S… Speaker 2 (21)

قدمای ما به آن مراعات نظیر می گفتند و نمونهای

2:08

S… Speaker 2 (21)

نظیر این بیت از مسکین اسفحانی را مثال می

2:12

S… Speaker 2 (21)

زدند که در آن

2:13

S… Speaker 2 (21)

دامن و گریبان در یک مصرا آمده است دلم

2:17

S… Speaker 2 (21)

از مدرسه و صحبت شیخ است ملول ای خوشا دامن

2:22

S… Speaker 2 (21)

سهرا و گریبان چاکی

2:25

S… Speaker 2 (21)

پابرقی فنون بلاغت و صناعات عدبی صفحه

2:29

S… Speaker 2 (21)

258 مرحوم جلال الدین همای در

2:33

S… Speaker 2 (21)

توضیح این صنعت به نکته مهمی اشاره می کند.

2:37

S… Speaker 2 (21)

جمع ما بین اشیاء متناسب را وقتی

2:41

S… Speaker 2 (21)

جزو صنعت بدی می توان شمرد که گوینده یا نویسنده

2:46

S… Speaker 2 (21)

ما بین چند کلمه و چند چیز مخیر

2:50

S… Speaker 2 (21)

و مختار باشد و از میان آنها

2:53

S… Speaker 2 (21)

آن را اختیار کند که با کلمات دیگر متناسب باشد

2:57

S… Speaker 2 (21)

مثلا در همین بیت ممکن بود که به جای دامن بگوید

3:02

S… Speaker 1 (21)

ای خوشا

3:04

S… Speaker 2 (21)

ساحت سحرا ولی کن امدن دامن را

3:08

S… Speaker 2 (21)

اختیار کرده است تا با گریبان تناسب داشته باشد.

3:12

S… Speaker 2 (21)

پاورقی پاورقی همانجا صفحه 259

3:17

S… Speaker 2 (21)

جدا از مراعات نظیر یک شکل پنهانتر

3:21

S… Speaker 2 (21)

و هنرمندانه تر موسیقی معنوی هم داریم که

3:25

S… Speaker 2 (21)

قدما آن رانیز شناخته و ایهام و تناسب نامیده

3:30

S… Speaker 1 (21)

بودند.

3:31

S… Speaker 1 (21)

در اینجا

3:32

S… Speaker 2 (21)

کلمات در معنای ظاهری تناسبی با هم ندارند ولی

3:36

S… Speaker 2 (21)

بقتی معنای دومی را که در یکی از آنها متصور است

3:40

S… Speaker 2 (21)

در نظر بگیریم تناسبی آشکار می شود این

3:44

S… Speaker 2 (21)

بیت واقف لاهوری را ببینید واقف زمشق

3:48

S… Speaker 2 (21)

شعر سیه گشت نامم دارم از اهل بیت امید

3:53

S… Speaker 2 (21)

شفاعتی پاورقی

3:55

S… Speaker 2 (21)

معخض مکتوبی برای این بیت در دستس نگارنده

4:00

S… Speaker 2 (21)

نیست. اینجا جدا از مراعات نظیر میان مشق و

4:04

S… Speaker 2 (21)

نامه یا اهل بیت و شفاعت تناسبی

4:08

S… Speaker 2 (21)

پنهان میان بیت و شعر هم وجود دارد.

4:12

S… Speaker 2 (21)

با این دریافت دومرهدهی خاننده ابتدا متوجه

4:16

S… Speaker 2 (21)

ارتباط های ظاهری کلمات در معانی عادیشان می

4:21

S… Speaker 2 (21)

شود و سپس ارتباط های مخفی را در می آبد.

4:25

S… Speaker 2 (21)

و طبعا لذت بیشتری از شعر میبرد این پاره از

4:29

S… Speaker 2 (21)

شعر حسن حسینی را که برای عبالفضل عباس

4:33

S… Speaker 2 (21)

علیه مسلام سرود شده است ببینید بگونه ماه

4:37

S… Speaker 2 (21)

نامد زبانزد آسمان ها بود و پیمان

4:41

S… Speaker 2 (21)

برادریت با جبل نور چون آیه

4:46

S… Speaker 2 (21)

های جهاد محکم

4:48

S… Speaker 2 (21)

پاورقی گنجشک و جبرایل صفحه سی و

4:53

S… Speaker 2 (21)

هفت خاننده شعر ابتدا گونه را به معنای

4:57

S… Speaker 2 (21)

مانند دریافت می کند

5:00

S… Speaker 1 (21)

زبان زد را به معنای سخن مشهور.

5:02

S… Speaker 1 (21)

با این وضع معنای شعر روشن می شود.

5:06

S… Speaker 1 (21)

سپس اگر در پی کشف لایه های زیرین و پنهان

5:10

S… Speaker 1 (21)

تناسب ها باشد در می آبد که گونه در معنای

5:14

S… Speaker 1 (21)

دوم خود بخشی از چهره می تواند

5:18

S… Speaker 1 (21)

با زبان تناسب داشته باشد و محکم زمن این

5:22

S… Speaker 1 (21)

که به پیمان برمی گردد با کاربوردی که در علم تفسیر قرآن

5:26

S… Speaker 1 (21)

نیز دارد یعنی آیات محکم و متشابه که با واجه

5:30

S… Speaker 1 (21)

آیه تناسب دارد موسیقی معنوی می تواند با استفاده

5:35

S… Speaker 1 (21)

از کلمات متزاد نیز ایجاد شود چون کلمات متزاد

5:39

S… Speaker 1 (21)

هم در یک حوضه معنایی هند و کاربوردشان در کنار

5:43

S… Speaker 1 (21)

هم

5:44

S… Speaker 1 (21)

ایجاد تناسب می کند چنان که در این بیت از سائب روشن

5:48

S… Speaker 1 (21)

و تیره چون این حالتی دارد لازم عهد جوانی است

5:53

S… Speaker 1 (21)

سیهکاری ها روشن است این سخن از تیرگی

5:57

S… Speaker 1 (21)

آب بحار پاورری دیوان سائب تبریزی صفحه

6:02

S… Speaker 1 (21)

2255 این ایحام و تناسب

6:06

S… Speaker 1 (21)

از مراعات نظیرهای ساده بسیار جرفتر

6:10

S… Speaker 1 (21)

و هنرمندانه تر است ولی دامنه محدودی دارد چون

6:14

S… Speaker 1 (21)

بنای آن برد و معنایی بودن واجگان است و می دانیم

6:19

S… Speaker 1 (21)

که این واجه ها

6:20

S… Speaker 1 (21)

هرچند بسیار ولی بلاخره پایان پذیرند.

6:23

S… Speaker 1 (21)

این محدودیت براحتی می تواند شاعران را به

6:28

S… Speaker 1 (21)

تقلید و تکرار تشویق کند که چونین هم کرده

6:32

S… Speaker 1 (21)

است. رقبت ویجهی هم که در عدبای رسمی و انجمنی

6:36

S… Speaker 1 (21)

به این نوع موسیقی داشته اند مزید علت شده است و

6:40

S… Speaker 1 (21)

چونین است که ما در شعر گزشتگان خیش چند واجه

6:44

S… Speaker 1 (21)

خاص دوپهلو داریم که مرتب تکرار شدند.

6:49

S… Speaker 1 (21)

و حتی کم کم چونین به نظر آمده است که آنها را

6:53

S… Speaker 1 (21)

نمی توان بدون رعایت همین موسیقی به کار برد مثل کلمه

6:57

S… Speaker 1 (21)

شیرین در دو معنی مذه شیرینی و نام معشوق

7:02

S… Speaker 1 (21)

خسرو و فرهاد که در این بیتها حضورش را می بینیم

7:06

S… Speaker 1 (21)

حکایت لب شیرین کلام فرهاد است شکنج

7:10

S… Speaker 1 (21)

طره لیلی مقام مجنون است حافظ

7:15

S… Speaker 1 (21)

پاورقی دیوان حافظ غزل پنجاه و چار

7:19

S… Speaker 1 (21)

آواز تیشه امشب از بیستون نیامد گویا

7:24

S… Speaker 1 (21)

به خواب شیرین فرهاد رفته باشد خوشگو

7:28

S… Speaker 1 (21)

پاورقی این بیت منصوب به حزین لاحیجیست

7:32

S… Speaker 1 (21)

ولی از اون نیست و به اشتباه وارد غزل ایوای

7:37

S… Speaker 1 (21)

بر اسیری که زیاد رفته باشده این شاعر شده

7:41

S… Speaker 1 (21)

است. بیت به احتمال زیاد از بندر ابن داس

7:46

S… Speaker 2 (21)

خوشگوه است.

7:47

S… Speaker 1 (21)

رجوع کنید به شاعری در حجوم منتقدان صفحه 105.

7:53

S… Speaker 1 (21)

بیستتون کندن فرهاد نکاریست شگفت.

7:57

S… Speaker 1 (21)

شور شیرین به سر هر که فتت کوهکن است.

8:01

S… Speaker 1 (21)

همای شیرازی، پاورقی، فنون بلاغت

8:05

S… Speaker 1 (21)

و صناعات عدبی، صفحه 258.

8:08

S… Speaker 1 (21)

شاعر البته از معنای دوم شور هم کار کشیده

8:13

S… Speaker 1 (21)

و ان را با شیرین ارتباط داده است.

8:16

S… Speaker 1 (21)

می توان با تیشهی آزاد شد و چه شیرین

8:20

S… Speaker 1 (21)

می شود فرهاد شد.

8:23

S… Speaker 1 (21)

احمد عزیزی پابرقی شرجی آواز

8:27

S… Speaker 2 (21)

صفحه هفته

8:29

S… Speaker 1 (21)

بنابراین عجیب نیست اگر کسانی از تکرار ملال آور یک

8:33

S… Speaker 1 (21)

مجموعه محدود تناسب های معنوی به تنگ آمده

8:37

S… Speaker 1 (21)

و خیش را به تمامی از این نوع موسیقی راحت کنند

8:41

S… Speaker 1 (21)

که شاعرانی چونین کرده و گرد همه این تناسب

8:45

S… Speaker 1 (21)

ها قلم کشیدند ولی این عمل کرده افراتی

8:50

S… Speaker 1 (21)

هم نوعی محرومیت خودخواسته از قابلیتیست

8:54

S… Speaker 1 (21)

که در زبان وجود دارد و می تواند

8:57

S… Speaker 1 (21)

در خدمت شاعر باشد

9:00

S… Speaker 1 (21)

اگر خلاقیت و درک زرایف هنری در کار

9:04

S… Speaker 1 (21)

باشد ایهام و تناسب یاریگر خوبیست برای

9:08

S… Speaker 1 (21)

استحکام و چند بعدی شدن شعر با

9:12

S… Speaker 1 (21)

قدری کند و کاب و جستجو میتوان واجه هایی را یافت

9:16

S… Speaker 1 (21)

که قابلیت ایجاد ایهام دارند ولی هنوز به کشف

9:21

S… Speaker 1 (21)

یا فرسایش نرسیدند این هم نمونه ای از

9:25

S… Speaker 1 (21)

حسن حسینی که در آن تناسبی بین

9:29

S… Speaker 1 (21)

اینی و دیدن وجود دارد به اعتبار معنی

9:33

S… Speaker 1 (21)

زمنی این که در عربی چشم است از آن روز

9:38

S… Speaker 1 (21)

بر چشمهای قبیله خفتن حرام

9:42

S… Speaker 1 (21)

و دیدن امیق دیدن واجب اینی

9:47

S… Speaker 1 (21)

شد

9:48

S… Speaker 1 (21)

پاورقی گنجشک و جبرائیل صفحه هفتاد به

9:52

S… Speaker 1 (21)

هر حال به نظر میرسد که استفادی شاعران سنتی ما

9:56

S… Speaker 1 (21)

از موسیقی معنوی بسیار آشکار

10:00

S… Speaker 1 (21)

و در شعر بعضی مقلدین زننده بوده

10:04

S… Speaker 1 (21)

است.

10:04

S… Speaker 1 (21)

همانگونه که در موسیقی بیرونی شاعران امروز از

10:08

S… Speaker 1 (21)

وزنهای پرتحرک و بسیار خیزاوی دور

10:12

S… Speaker 1 (21)

شده و به سوی وزنهای نسبتن سنگین رفتند

10:16

S… Speaker 1 (21)

در اینجا نیز میتوان تناسبهایی را که بسیار

10:20

S… Speaker 1 (21)

به چشم میزنند به کنار نهاد و به تناسبهای ملایمتر

10:25

S… Speaker 1 (21)

و مخفیتر توجه کرد.

10:28

S… Speaker 1 (21)

در این بیت از خالده فروغ تناسبی بین سپید

10:33

S… Speaker 1 (21)

و زال وجود دارد به اعتبار این که زال موسفید

10:37

S… Speaker 1 (21)

بوده است ولی آنقدر آشکار نیست که خود را به روخ خاننده

10:42

S… Speaker 1 (21)

بکشد تا رستمی عجیب تولد شود

10:46

S… Speaker 1 (21)

ز شرق بخت سپید و معنی زالی براورید

10:51

S… Speaker 1 (21)

پاورقی مجلع شعر شماری 14 آبان

10:56

S… Speaker 1 (21)

1373 ویژه نامی افغانستان

11:00

S… Speaker 1 (21)

صفحه 57 نام نگاشت در بحث

11:05

S… Speaker 1 (21)

موسیقی داخلی از تناسب آبایی و نخش

11:09

S… Speaker 1 (21)

احتمالی آن در افضایش تأثیر شعر سخن

11:14

S… Speaker 1 (21)

گفتیم.

11:14

S… Speaker 1 (21)

شبیه این تناسب در شکل نوشتاری شعر نیز می

11:18

S… Speaker 1 (21)

تواند پدید آید.

11:20

S… Speaker 1 (21)

که بدان نام نگاشت گفتند.

11:23

S… Speaker 1 (21)

بابرقی در کار برد این استلاح و مباحث مربوط به

11:27

S… Speaker 1 (21)

آن به کتاب در قلم روب زبان و عدبیات فارسی

11:31

S… Speaker 1 (21)

دکتر تقیه وحیدیان کامیار نظر داشته

11:36

S… Speaker 1 (21)

ایم. واقعیت این است که شکل نوشتاری بعضی کلمات

11:40

S… Speaker 1 (21)

می تواند تدایی کننده معانی آنها باشد و

11:44

S… Speaker 1 (21)

در نتیجه یاریگر شعر.

11:46

S… Speaker 1 (21)

دکتر وحیدیان می گوید در خط نستعلیق در

11:50

S… Speaker 1 (21)

واجه شمشیر به ویجه در هجای اول خود شمشیر

11:55

S… Speaker 1 (21)

دیده می شود و شاید حرف نون در واجه نان

11:59

S… Speaker 1 (21)

قرص نان را تدایی می کند و در واجه داس حرف

12:04

S… Speaker 1 (21)

سین به خط نستعلیق خود داس است.

12:07

S… Speaker 1 (21)

همچنین شیب ملایم سرسره نشاندهنده

12:12

S… Speaker 1 (21)

سرسره است.

12:15

S… Speaker 1 (21)

گستردگی را میرسانند و شکل واجه های متضاد

12:19

S… Speaker 1 (21)

آنها یعنی کوه و بالا بر ارتفاع

12:23

S… Speaker 1 (21)

دلالت دارد واجه گیسو بیش از واجه

12:27

S… Speaker 1 (21)

مو بر مفهومش دلالت دارد و حرف که در

12:32

S… Speaker 1 (21)

واجه های کمند و کمان شاید تناسبی

12:36

S… Speaker 1 (21)

با مفهوم آنها را برساند و واجه کج از

12:40

S… Speaker 1 (21)

کج کجتر است

12:43

S… Speaker 1 (21)

پاورقی همانجا صفحه 69.

12:46

S… Speaker 1 (21)

بهرگیری شاعران از این تناسب ها البته اگر

12:50

S… Speaker 1 (21)

به افراد نکشد می تواند به تجسسم بهتر

12:55

S… Speaker 1 (21)

مفاهم مورد نظرشان کمک کند.

12:57

S… Speaker 1 (21)

به ویجه در اصر حاضر که شعرها بیشتر به صورت

13:02

S… Speaker 1 (21)

نوشتاری ارائه می شود.

13:03

S… Speaker 1 (21)

در این پاره از یک شعر احمد شاملو شکل

13:07

S… Speaker 1 (21)

کلمی کج می تواند تدایی کننده قوس باشد.

13:12

S… Speaker 1 (21)

و شاعر گویا امدن آن را در آخر مصرا نهاده

13:16

S… Speaker 1 (21)

است تا توجه را بر آن متمرکز کند.

13:20

S… Speaker 1 (21)

هنوز در فکر آن کلاقم در دره های یوش

13:24

S… Speaker 1 (21)

با قیچی سیاهش بر زردی برشته

13:28

S… Speaker 1 (21)

گندمزار با خشخشی مزعف از

13:32

S… Speaker 1 (21)

آسمان کاغذی مات قوسی برید کج.

13:38

S… Speaker 1 (21)

پاورغی دشنه دردیس صفیه 42 بعضی

13:42

S… Speaker 1 (21)

شاعران گذشته از توجه بر شکل کلمات کوشیده

13:46

S… Speaker 1 (21)

هند در شیوه نگارش شعر نیز چون این تناسبهایی

13:50

S… Speaker 1 (21)

را رعایت کنند تاهره سفارزاده که در سرودن

13:54

S… Speaker 1 (21)

چون این شعرهایی شهرت دارد در شعری آنجا که سخن

13:59

S… Speaker 1 (21)

از پلکان است شیوه نوشتن را به صورت پلکان

14:03

S… Speaker 1 (21)

در می آورد

14:04

S… Speaker 1 (21)

من به تو از طریق این پلکان مربوط

14:08

S… Speaker 1 (21)

می شوم پاورقی فصلنامه در

14:12

S… Speaker 1 (21)

دری شماره اول بهار 1376

14:17

S… Speaker 1 (21)

صفحه 32 و علی رزا قزوه

14:21

S… Speaker 1 (21)

در اینجا کوشیده است با زیر هم نوشتن چکه

14:25

S… Speaker 1 (21)

چکه و حروف کلمه باران چکیدن و باریدن

14:29

S… Speaker 1 (21)

را تصویر کند

14:31

S… Speaker 1 (21)

مردان واجه های معنس پرتاب می

14:35

S… Speaker 1 (21)

شوند پیر می شوند چکه چکه

14:40

S… Speaker 1 (21)

می شوند باران می شوند

14:45

S… Speaker 1 (21)

شبلی و آتش صفحه نوت علاقه شدید

14:50

S… Speaker 1 (21)

به این گونه تناسب ها بعضی شاعران از جمعه تاهره

14:54

S… Speaker 1 (21)

سفارزاده را ترغیب کرده است که در بعضی آثارشان

14:58

S… Speaker 1 (21)

این را نه به عنوان یک هنرمندی فرعی بلکه

15:03

S… Speaker 1 (21)

به صورت نقطه اتکای اصلی شعر بکار گیرند

15:07

S… Speaker 1 (21)

و نوعی شعر پدید آورند به نام شعر کانکریت

15:12

S… Speaker 1 (21)

تلاش اصلی و عمده

15:14

S… Speaker 1 (21)

در شعر کانکریت تمرکز بر تناسب بین شکل

15:18

S… Speaker 1 (21)

نوشتاری و محتوی شعر است ولی این خطر نیز

15:22

S… Speaker 1 (21)

همواره وجود دارد که توجه شدید بر یک جنبی خاص

15:27

S… Speaker 1 (21)

از قابلیت های بیانی رعایت دیگر اناسور

15:31

S… Speaker 1 (21)

شعر را در درجه دوم قرار دهد.

15:34

S… Speaker 1 (21)

هرچند بعضی از آنها مثل خیال استحقاق

15:39

S… Speaker 1 (21)

توجه بیشتری داشته باشد.

15:41

S… Speaker 1 (21)

واقعیت این است که نام نگاشت نه دامنه

15:45

S… Speaker 1 (21)

ی کاربود زیادی دارد و نه تأثیر آنچنانی که

15:50

S… Speaker 1 (21)

شاعر بخواهد آن را تنها وجه امتیاز شعر

15:54

S… Speaker 1 (21)

خیش بسازد.

15:55

S… Speaker 1 (21)

این فقط می تواند همانند تناسبهای لفظی و

15:59

S… Speaker 1 (21)

معنوی و در کنار دیگر اناسور شعر

16:03

S… Speaker 1 (21)

فقط یک قابلیت برای زیباتر کردن آن باشد

16:07

S… Speaker 1 (21)

و نه بیشتر.

21

Samenvatting

Vraag AI over dit Transcript