02 | STT.ai

0:00

S… Speaker 1 (02)

صفحه 23 تا 34 فصل اول

0:04

S… Speaker 1 (02)

شعر چیست؟ در میان تعریف

0:08

S… Speaker 1 (02)

ها شعر پدیده ایست که غالب افراد جامعه

0:12

S… Speaker 1 (02)

بشری با آن سرکار دارند و هر یک از این افراد

0:17

S… Speaker 1 (02)

بنابرای سطح فهم خود و انتظاری که از شعر

0:21

S… Speaker 1 (02)

دارد می تواند تعریفی برایش داشته باشد.

0:26

S… Speaker 1 (02)

بنابراین نمیتوان به طور مطلق تعریفی

0:30

S… Speaker 1 (02)

ارائه کرد و گفت که شعر همینست و جز این

0:34

S… Speaker 2 (02)

نیست.

0:35

S… Speaker 1 (02)

هستند کسانی که میپندارند آنچه اصالت دارد

0:39

S… Speaker 1 (02)

تعریف آنهاست و اگر یک اثر با تعریفی

0:43

S… Speaker 1 (02)

که آنان یافتند همخانی نداشته باشد به

0:47

S… Speaker 1 (02)

این نتیجه قطعی میرسند که آن اثر شعر

0:51

S… Speaker 2 (02)

نیست.

0:52

S… Speaker 1 (02)

ولی باید پذیرفت

0:54

S… Speaker 1 (02)

که شعر بودن یا شعر نبودن آثار عدبی وابسته

0:59

S… Speaker 1 (02)

به دیدگاه ما نیست آثار درخشان وجود خود

1:03

S… Speaker 1 (02)

را ثابت و حضور خیش را بر فرهنگ ما تحمیل

1:08

S… Speaker 1 (02)

کردند لجاجت در مرز بندی فقط

1:12

S… Speaker 1 (02)

ما را از زیبایی هایشان محروم خواهد کرد و بست

1:16

S… Speaker 1 (02)

کسانی که می کوشند شعر بودن یا نبودن همه

1:20

S… Speaker 1 (02)

اثار عدبی را با تعریف برساخته خود

1:24

S… Speaker 1 (02)

مشخص کنند به پروکریت آن شخصیت

1:29

S… Speaker 1 (02)

اساتیری یونان قدیم شباهت دارند که مسافران

1:33

S… Speaker 1 (02)

را بر تخت خواب مهمان خانهش می خواباند و می کوشید

1:38

S… Speaker 1 (02)

قد آنان را با تخت تنظیم کند.

1:41

S… Speaker 1 (02)

یعنی بدولند ها را سر می برید و کوتاخ

1:46

S… Speaker 1 (02)

قدان را به اندازه مطلوب می کشید.

1:49

S… Speaker 1 (02)

اینان نیز آثار عدبی را مسلم می کنند

1:53

S… Speaker 1 (02)

تا با تعریف دست ساختشان برابر شود.

1:57

S… Speaker 1 (02)

ولی ما در این حال نیازمند شناخت شعر هستیم.

2:02

S… Speaker 1 (02)

و این ایجاب می کند که بدانیم برای عرضیابی

2:07

S… Speaker 1 (02)

های ما به سراغ کدام دسته از آثار عدبی برابیم

2:11

S… Speaker 1 (02)

و آنها را با چه معیاری بسنجیم پس اگر تعریفی

2:15

S… Speaker 1 (02)

مطلب هم نمی توانیم یافت باید حد اقل

2:19

S… Speaker 1 (02)

تصبیری روشن از شعر در پیش چشم داشته باشیم

2:23

S… Speaker 1 (02)

این ما را ناگذیر می کند که نظری بیاندازیم

2:27

S… Speaker 1 (02)

بر مهمترین تعریف هایی که در زبان فارسی

2:31

S… Speaker 1 (02)

برای شعر ارائه شده است از میان ادبای

2:35

S… Speaker 1 (02)

قدیم بیشترین شهرت را شمس قیس رازی

2:40

S… Speaker 1 (02)

دارد با کتاب معروف المعجم فی معایر

2:44

S… Speaker 1 (02)

اشعار الاجم خیش این کتاب به واقع مهمترین

2:49

S… Speaker 1 (02)

آینامی شاعری در پیشینه شعر سنتی

2:53

S… Speaker 1 (02)

ماست و دیگر ادبا هم کمتر از مدار

2:57

S… Speaker 1 (02)

آن خارج شدند شمس قیس میگوید شعر

3:01

S… Speaker 1 (02)

سخنیست اندیشیله، مرتب، معنوی،

3:06

S… Speaker 1 (02)

موزون، متکرر، مساوی،

3:10

S… Speaker 1 (02)

حروف آخرین آن به یک دیگر ماننده پابرقی

3:15

S… Speaker 1 (02)

منتخب المعجم فی معایر اشعار الاجم صفحه

3:19

S… Speaker 1 (02)

پنجاه اما حکما و اهل منطق در تعریفایشان

3:24

S… Speaker 1 (02)

به یک انصر دیگر هم اشاره کردند یعنی

3:28

S… Speaker 1 (02)

خیال در باره خیال و ویجگی های آن بعدن

3:33

S… Speaker 1 (02)

سخن خواهیم گفت

3:34

S… Speaker 1 (02)

و حال فقط تعریف ابن سینا را به عنوان

3:38

S… Speaker 1 (02)

شاخسترین فرد این گروه نقل می کنید.

3:42

S… Speaker 1 (02)

شعر کلامیست مخیل ترکیب شده

3:46

S… Speaker 1 (02)

از اقوالی دارای ایقاعاتی که در وزن متفق

3:51

S… Speaker 1 (02)

و متصاوی و متکرر باشند و حروف

3:55

S… Speaker 1 (02)

خواتیم آن مشابه باشند.

3:58

S… Speaker 1 (02)

پاورقی

3:59

S… Speaker 1 (02)

موسیقی شعر صفحه 351 نقل

4:04

S… Speaker 1 (02)

از کتاب شفای ابن سینا.

4:06

S… Speaker 1 (02)

گویا در نزد حکمای ما برخلاف ادبا

4:10

S… Speaker 1 (02)

خیال مهمتر از وزن و قافی دانسته می شده

4:14

S… Speaker 1 (02)

است. بگونه ای که وزن را هم صرفن به خاطر خیال

4:18

S… Speaker 1 (02)

انگیزیش مورد نظر داشتند.

4:21

S… Speaker 1 (02)

خاج نسیر در اساس الاقتباس می گوید نظر منطقی

4:25

S… Speaker 1 (02)

خاص است به تخیل.

4:27

S… Speaker 1 (02)

و وزن را از آن جهت اعتبار کند که به وجهی اقتضای

4:32

S… Speaker 1 (02)

تخیل کند.

4:33

S… Speaker 1 (02)

پس شعر در عرف منطقی کلام مخیل است

4:37

S… Speaker 1 (02)

و در عرف متاخران کلام موزون مقفی.

4:41

S… Speaker 1 (02)

البته نباید فراموش کرد که ابن سینا و

4:45

S… Speaker 1 (02)

دیگر حکمای ما در این نظریات خود به دیدگاه فلاسفه

4:50

S… Speaker 1 (02)

یونان و ببیجه ارستو نظر داشتند.

4:54

S… Speaker 1 (02)

ارستو بنای شعر را برخیال می داند و

4:58

S… Speaker 1 (02)

البته بین تعریفی که

5:00

S… Speaker 1 (02)

او از خیال دارد و تعریف امروزین منتقدان ما تفاوتی

5:05

S… Speaker 1 (02)

هست.

5:05

S… Speaker 1 (02)

در میان اهل عدب امروز هم در تعریف شعر

5:09

S… Speaker 2 (02)

اختلاف است.

5:10

S… Speaker 1 (02)

ادهی به همان تعریفهایی که بالا معتقد هستند

5:14

S… Speaker 1 (02)

و ادهی نیز دیدگاه های دیگری مطرح کرده اند.

5:19

S… Speaker 1 (02)

در این میان تعریف هایی که آقای دکتر محمد رزا

5:23

S… Speaker 1 (02)

شفیعی کتکنی عنوان کرده است جامعه تر

5:27

S… Speaker 1 (02)

و دقیق تر به نظر می آید ایشان در کتاب ادوار

5:32

S… Speaker 1 (02)

شعر فارسی شعر را چونین تعریف می کند شعر

5:36

S… Speaker 1 (02)

گره خوردگی آتفه و تخیل است که در زبانی

5:41

S… Speaker 1 (02)

آهنگین شکل گرفته باشد پا برقی

5:45

S… Speaker 1 (02)

ادوار شعر فارسی صفحه 93 با

5:49

S… Speaker 1 (02)

این تعریف اناسور سازنده شعر، آتفه،

5:54

S… Speaker 1 (02)

خیال، زبان

5:57

S… Speaker 1 (02)

آهنگ و شکل هستند و کلام برای

6:01

S… Speaker 1 (02)

شعر بودن باید از همه اینها برخوردار باشد.

6:05

S… Speaker 1 (02)

این تعریف ساده و کار بردیست یعنی با

6:09

S… Speaker 1 (02)

آن براحتی میتوان اناسر شعر را شناخت و

6:14

S… Speaker 1 (02)

آثار شعری را محق زد.

6:16

S… Speaker 1 (02)

کافیست ببینیم یک اثر دارنده این اناسر هست

6:20

S… Speaker 2 (02)

یا نه.

6:21

S… Speaker 1 (02)

و برخورداریش از هر یک در چه حد است اما

6:25

S… Speaker 1 (02)

این تعریف جامع نیست یعنی بسیار شعرها می

6:29

S… Speaker 1 (02)

توانیاف که عملا با آن همخانی ندارد مثلا

6:33

S… Speaker 1 (02)

آثاری که فاقد خیال هستند

6:37

S… Speaker 1 (02)

ولی حضور خیش را به عنوان شعر تسبیت

6:41

S… Speaker 2 (02)

کردند.

6:42

S… Speaker 1 (02)

دکتر شفیعی در کتاب موسیقی شعر که آخرین

6:46

S… Speaker 1 (02)

نظریات ایشان را در خود دارد شاید بنابر همان

6:50

S… Speaker 1 (02)

ملاحظه به دیدگاه دیگری میرسد و میگوید شعر

6:55

S… Speaker 1 (02)

حادثه ایست که در زبان روی میدهد و در حقیقت گوینده

7:00

S… Speaker 1 (02)

شعر با شعر خود عملی در زبان انجام

7:04

S… Speaker 1 (02)

میدهد که خاننده

7:06

S… Speaker 1 (02)

میان زبان شعری او و زبان روزمره و عادی

7:10

S… Speaker 1 (02)

تمایزی احساس می کند.

7:13

S… Speaker 1 (02)

پاورقی.

7:14

S… Speaker 1 (02)

موسیقی شعر صفحه 3.

7:16

S… Speaker 1 (02)

این شاید کلی ترین و جامع ترین تعریفی

7:21

S… Speaker 1 (02)

باشد که می توان برای شعر عنوان کرد.

7:24

S… Speaker 1 (02)

چون در این که شعر پدیده ایست زبانی و در

7:28

S… Speaker 1 (02)

آن با زبانی متمایز روبرویم کسی شکی ندارد.

7:33

S… Speaker 1 (02)

و هر شعری دارای این ویجگی خواهد بود.

7:36

S… Speaker 1 (02)

ولی همین کلی بودن و فراگیری این تعریف کار

7:41

S… Speaker 1 (02)

بردش را دشوار می کند.

7:42

S… Speaker 1 (02)

در اینجا نوع آن حادثه و ویجگی

7:46

S… Speaker 1 (02)

های آن مطرح نمی شود تا بتوان با معیاری مشخص

7:51

S… Speaker 1 (02)

میزان شعر بودن هر سخنی را دریافت.

7:54

S… Speaker 1 (02)

در واقع عبارت بالا یک تعریف به معنای

7:58

S… Speaker 1 (02)

واقعی آن نیست و البته نمی تواند باشد.

8:02

S… Speaker 1 (02)

چنان که خود ایشان در ادامه می نویسد چون رستاخیز

8:07

S… Speaker 1 (02)

کلمه ها یا صورت تشخص یافتن آنها

8:11

S… Speaker 1 (02)

در زبان می تواند هم علل و هم صور بسیاری

8:16

S… Speaker 1 (02)

داشته باشد پس شعر هم می تواند تعریف

8:20

S… Speaker 1 (02)

متعدد از چشمنداز های متعدد داشته

8:24

S… Speaker 1 (02)

باشد.

8:25

S… Speaker 1 (02)

باورقی موسیقی شعر صفحه شش ما

8:30

S… Speaker 1 (02)

در مباحث خیش بر این دیدگاه نظر خواهیم داشت

8:34

S… Speaker 1 (02)

هرچند بنابر مقتضیات این کتاب

8:37

S… Speaker 1 (02)

خواهیم کوشید اناسور سازنده شعر را با

8:42

S… Speaker 1 (02)

کمک تعریف اول ایشان معرفی کنیم و به این ترتیب

8:46

S… Speaker 1 (02)

بیجگی های حادثه ای را که در زبان روخ می دهد

8:50

S… Speaker 1 (02)

و اناسور را که در ایجاد آن سحب دارند دریابیم

8:55

S… Speaker 1 (02)

از بیان عادی تا بیان شاعرانه گفتیم

8:59

S… Speaker 1 (02)

که ما نمی توانیم و نمی خواهیم تعریف مطلق و ثابتی

9:03

S… Speaker 1 (02)

برای شعر ارائه کنیم

9:06

S… Speaker 1 (02)

چون صاحب واقعی شعر جامعه بشری است با

9:10

S… Speaker 1 (02)

پسندهای گناگون و باورهای متفاوت اما می

9:14

S… Speaker 1 (02)

توان آن چرا در همه تلقی ها مشترک است مبنای

9:19

S… Speaker 1 (02)

بحث دانست

9:20

S… Speaker 1 (02)

به هر حال همه پذیرفتند که شعر پدیده

9:25

S… Speaker 1 (02)

زبانیست یعنی اثریست که از واجه ها و ساختار

9:29

S… Speaker 1 (02)

نهوی آنها ساخته شده است.

9:31

S… Speaker 1 (02)

این رانیز همه قبول دارند که بیان شعری از

9:36

S… Speaker 1 (02)

بیان عادی متفاوت و متمایز است.

9:40

S… Speaker 1 (02)

بیان عادی در تنقیه ما همان بیان علمی

9:45

S… Speaker 1 (02)

است که از هر گونه تمایوزی نسبت به هنجار طبیعی گفتار

9:49

S… Speaker 1 (02)

جامعه بیبهره باشد.

9:52

S… Speaker 1 (02)

واجه نس را به این دلیل به کار نبردیم

9:56

S… Speaker 1 (02)

که ممکن است یک اثر منصور نیز دادیم.

10:00

S… Speaker 1 (02)

برای بیان شعری باشد.

10:01

S… Speaker 1 (02)

در واقع نصر در برابر نزم قرار می گیرد.

10:05

S… Speaker 1 (02)

نه شعر.

10:06

S… Speaker 1 (02)

اما این تمایز در کجاست؟ این جای

10:11

S… Speaker 1 (02)

بحث دارد.

10:12

S… Speaker 1 (02)

اده ای تمایز شعر نسبت به بیان عادی

10:16

S… Speaker 1 (02)

را در خیال آمیزیان می دانند.

10:18

S… Speaker 1 (02)

اده ای دیگر در وزن و قافیه و دیگر

10:23

S… Speaker 1 (02)

تناسب ها و اده ای نیز فقط در درونمایه

10:27

S… Speaker 1 (02)

معنوی.

10:28

S… Speaker 1 (02)

کسانی هم هستند که مجموعه همه اینها را در نظر

10:32

S… Speaker 1 (02)

دارد.

10:33

S… Speaker 1 (02)

به هر حال اینقدر می توان گفت که شعر

10:37

S… Speaker 1 (02)

دارای بیانیست دیگرگونه

10:40

S… Speaker 1 (02)

و بلکه برتر نسبت به سخن عادی حال

10:44

S… Speaker 1 (02)

این که برتری شعر در کجاست و چگونه و

10:48

S… Speaker 1 (02)

چرا ایجاد می شود موضوع سخن ماست برای

10:52

S… Speaker 1 (02)

شناخت آن بیان برتر ابتدا لازم

10:56

S… Speaker 1 (02)

است بیان عادی را بشناسید انسان ها بنابرای نیاز

11:01

S… Speaker 1 (02)

خیش صورت های مختلفی از بیان را برمی گذینند

11:05

S… Speaker 1 (02)

و این خاصیت زبان است

11:07

S… Speaker 1 (02)

که برای انتقال یک مفهوم غالبا میتوان بیش

11:12

S… Speaker 1 (02)

از یک شکل بیانی داشت مثلا از مرگ یک

11:16

S… Speaker 1 (02)

انسان میتوان به این صورتهای گناگون خبر داد

11:34

S… Speaker 1 (02)

7.

11:35

S… Speaker 1 (02)

روحش در

11:39

S… Speaker 1 (02)

جوار حق مسکن گذید.

11:41

S… Speaker 1 (02)

8.

11:42

S… Speaker 1 (02)

ما را تنها گذاشت.

11:44

S… Speaker 2 (02)

9.

11:45

S… Speaker 1 (02)

دلدار رفت و دیده به حیرت دوچار ماند.

11:49

S… Speaker 1 (02)

و اگر شخص متوفا فردی ناپسندیده

11:54

S… Speaker 1 (02)

بوده و مرگش موجبات خورسندی دیگران را فراهم

11:58

S… Speaker 1 (02)

آورده باشد ممکن است بیان به این سوی بگراید.

12:02

S… Speaker 1 (02)

ده به درک واسل شد.

12:05

S… Speaker 1 (02)

یازده به دوزخ متصل شد.

12:08

S… Speaker 1 (02)

دوازده سقط شد.

12:11

S… Speaker 1 (02)

سیزده شرش کم شد.

12:14

S… Speaker 1 (02)

چهارده از مرگ به یک تپانچه

12:18

S… Speaker 1 (02)

به خاک افتاد.

12:20

S… Speaker 1 (02)

پاورقی تپانچه به معنای

12:24

S… Speaker 1 (02)

سیلی.

12:25

S… Speaker 1 (02)

این چهارده عبارت همه از واقعیت واحدی

12:29

S… Speaker 1 (02)

خبر میدند.

12:31

S… Speaker 1 (02)

ولی بار آتفیشان یکسان نیست و هرچه از

12:35

S… Speaker 1 (02)

جمله اول به سوی جمله نهوم میردیم این حالت

12:39

S… Speaker 1 (02)

آتفی بیشتر حس میشود چنان که در آن یکی

12:43

S… Speaker 1 (02)

به مصراء شعری از عبدالقادر بیدل رسیده

12:48

S… Speaker 1 (02)

ایم

12:48

S… Speaker 1 (02)

از سوی دیگر عبارت های ده هم تا چارده هم

12:52

S… Speaker 1 (02)

برعکس خورسندی گوینده از مرگ کسی را

12:56

S… Speaker 1 (02)

می رسانند و البته آخرین آنها مصراییست

13:01

S… Speaker 1 (02)

از انوری عبیوردی درباری جوهر.

13:05

S… Speaker 1 (02)

خادم مخصوص سلطان سنجر سلجوی که گویا

13:10

S… Speaker 1 (02)

شاعر از مرگ او خورسند بوده است ملاحظه

13:14

S… Speaker 1 (02)

می کنید که ما برای بازگو کردن یک پدیده مثل

13:18

S… Speaker 1 (02)

مرگ می توانیم صورت های بیانی گناگونی داشته

13:22

S… Speaker 1 (02)

باشیم بعضی از این صورت ها کاملا معمولی و عادی

13:26

S… Speaker 1 (02)

هستند و بیش از یک آگاهی رسانی ساده و در

13:30

S… Speaker 1 (02)

حد دقل ممکن کاری نمی کنند ولی برخی دیگر

13:35

S… Speaker 1 (02)

وزیفهی مهمتر دارند و کم و بیش از حالت

13:39

S… Speaker 1 (02)

روحی و آتفی گوینده حکایت می کند.

13:42

S… Speaker 1 (02)

در میان عبارتهای بالا جمعه اول فقط

13:47

S… Speaker 1 (02)

از واقعیت خبر می دهد و بیش از آن کاری نمی کند.

13:51

S… Speaker 1 (02)

یعنی با شنیدن آن نمی توان از خوبیت کسی

13:55

S… Speaker 1 (02)

که مرده است متلع شد.

13:57

S… Speaker 1 (02)

و حالت آتفی گوینده را دریافت دیگر عبارت

14:02

S… Speaker 1 (02)

ها کم و بیش از بیان متعرف و واقعی دورند

14:06

S… Speaker 1 (02)

این ها ممکن است کاملا مطابق با واقعیت

14:11

S… Speaker 1 (02)

بیرونی نباشد ولی از واقعیت های پنهان دیگری

14:15

S… Speaker 1 (02)

در عواطف و حالات درونی گوینده خبر

14:19

S… Speaker 1 (02)

می دهند وقتی گوینده می گوید کبوتر روحش

14:24

S… Speaker 1 (02)

به منکوت علا پرواز کرد

14:26

S… Speaker 1 (02)

او و شنونده سخنش می دانند که روح

14:31

S… Speaker 1 (02)

کبوتر به معنای لغویش نیست.

14:34

S… Speaker 1 (02)

گویا هر دو توافق کردند که این بیان

14:38

S… Speaker 1 (02)

را تذیرند و بلکه بیشتر از بیان معمولی

14:43

S… Speaker 1 (02)

بپسندند.

14:44

S… Speaker 1 (02)

در واقع از اینجا ما وارد قلم رو به بیان

14:48

S… Speaker 1 (02)

شاعرانه شده ایم.

14:50

S… Speaker 1 (02)

وقتی بیان به سمت شعر می گراید، نه تنها کار

14:54

S… Speaker 1 (02)

برد کلمات و شیوه نگاه گوینده به پیرامونمون

14:59

S… Speaker 1 (02)

تن.

15:00

S… Speaker 2 (02)

تغییر می کند که منطق سخن نیز دگرگون

15:04

S… Speaker 2 (02)

می شود و چه بسا سخنبر چیزهایی می گوید

15:08

S… Speaker 2 (02)

که با استدلال منطقی بیر قابل اثبات

15:12

S… Speaker 2 (02)

است ولی در این حال تأثیر خیش را می گذارد

15:16

S… Speaker 2 (02)

سنایی می گوید اول و آخر قرآن

15:20

S… Speaker 2 (02)

زچه با آمد و سیم

15:23

S… Speaker 2 (02)

یعنی اندر ره دین رهبر تو قرآن

15:27

S… Speaker 2 (02)

بس پاورقی سیری در شعر فارسی

15:32

S… Speaker 2 (02)

صفحه 289 قطعا این شاعر

15:36

S… Speaker 2 (02)

دانشمند بهتر از همه می دانسته است که این دلیل

15:40

S… Speaker 2 (02)

برای عقل پذیرفتنی نیست و کلمه بس

15:44

S… Speaker 2 (02)

فارسی نمی تواند ربطی به قرآن عربی داشته باشد

15:49

S… Speaker 2 (02)

نکته این است که شعر این منطق عقلی را بر

15:53

S… Speaker 2 (02)

نمی تابد بلکه تابع منطقی آتفی و احساسی

15:57

S… Speaker 2 (02)

است از بیان شاعرانه تا شعر تا

16:01

S… Speaker 2 (02)

کنون کم و بیش دانستیم که بیان شاعرانه چگونه چیزیست

16:06

S… Speaker 2 (02)

و نیز حس کردیم که در اینجا با کلامی متفاوت و

16:10

S… Speaker 2 (02)

متمایز روبرویم که در آن واجه ها و ساختار

16:15

S… Speaker 1 (02)

آنها

16:15

S… Speaker 2 (02)

معنای فراتر از معنای لغوی و دستوری خود

16:20

S… Speaker 2 (02)

میابد.

16:20

S… Speaker 2 (02)

مثلا هرچند روح و کبوتر در فرهنگ

16:25

S… Speaker 2 (02)

لغت هر یک معنای دیگر دارد در اینجا ممکن

16:29

S… Speaker 2 (02)

است یکی دانست شود.

16:30

S… Speaker 2 (02)

اما آیا همه این جمله های متمایز

16:34

S… Speaker 2 (02)

و برتر شعرند؟ به این پرسش

16:38

S… Speaker 2 (02)

باید با احتیاط پاسخ داد.

16:41

S… Speaker 2 (02)

چون در هر زمانی و در هر جامعهی مردم

16:45

S… Speaker 2 (02)

به طور ناخداگاه حد مشخصی از تمایز

16:49

S… Speaker 2 (02)

و برتری کلام را لازمی شعر بودن آن

16:54

S… Speaker 2 (02)

دانسته و گویا به طور غیر رسمی توافق

16:58

S… Speaker 2 (02)

کردند که تا سخن به آن حد از تمایز نرسد آن

17:02

S… Speaker 2 (02)

را شعر ننامند.

17:04

S… Speaker 2 (02)

می بینیم که باز پای همان توافق مسالمت آمیز بین

17:08

S… Speaker 2 (02)

شاعر و مخاطب شعر به میان می آید.

17:12

S… Speaker 2 (02)

چنان که در تمهید کتاب گفتیم نمی توان

17:16

S… Speaker 2 (02)

به طور قاطع حد این توافق را تسبیت کرد

17:20

S… Speaker 2 (02)

و گفت که از اینجا به بعد قطعا وارد قلم

17:25

S… Speaker 1 (02)

رو به شعر می شوید.

17:27

S… Speaker 2 (02)

ولی می توان گفت که جامعه بشری برای این که سخن

17:31

S… Speaker 2 (02)

برتر را به عنوان شعر بپذیرت چون این خواست

17:35

S… Speaker 2 (02)

هایی از آنها دارد.

17:37

S… Speaker 2 (02)

منطق گفتار متفاوت با منطق عادی باشد.

17:42

S… Speaker 2 (02)

ساختار زبانی متفاوتی در آن به کار رفته باشد.

17:46

S… Speaker 2 (02)

تناسبهایی از جهات مختلف در آن سخن حس شود.

17:50

S… Speaker 2 (02)

آن سخن یک مجموعه نظامدار باشد

17:54

S… Speaker 2 (02)

بگونه که خاننده خود را با یک اثر عدبی متشکل

17:59

S… Speaker 1 (02)

روبرو ببیند.

18:00

S… Speaker 2 (02)

گوینده از ایجاد آن سخن هدف خاصی

18:05

S… Speaker 2 (02)

داشته باشد یعنی آن بیان ویجه را برای

18:09

S… Speaker 2 (02)

تأثیر ویجه اختیار کرده باشد.

18:11

S… Speaker 2 (02)

این خاسته های انسان ها از شعر باعث شده از

18:15

S… Speaker 2 (02)

که آنها کم کم در زبان قابلیت هایی برای

18:19

S… Speaker 2 (02)

تأثیر بیشتر و امیقتر شعرشان کشف کنند

18:24

S… Speaker 2 (02)

و از سوی دیگر شعر نیز به تدریج قانونمند

18:28

S… Speaker 1 (02)

شود.

18:29

S… Speaker 2 (02)

بنابراین ما در ادامه مباحث دو کار مهم

18:33

S… Speaker 2 (02)

در پیش داریم.

18:34

S… Speaker 2 (02)

شناخت قابلیت های بیانی و اناسور شعر

18:38

S… Speaker 2 (02)

و در کنار آن آشنایی با قوانینی که

18:42

S… Speaker 2 (02)

برای شعر قدید آمده است.

18:45

S… Speaker 2 (02)

و مبنای ایجاد آنها سلیقه و پسند

18:49

S… Speaker 2 (02)

شاعران و مخاطبان در طور تاریخ بوده و

18:54

S… Speaker 2 (02)

در آینده نیز با دگرگونی سلیقه ها و یا

18:58

S… Speaker 2 (02)

تغییر مقتضیات قابل تغییر است.

19:01

S… Speaker 2 (02)

شناخت اناسور شعر تا اینجا به این نتیجه رسیدیم

19:05

S… Speaker 2 (02)

که شاعر با مددگیری از قابلیتهایی سخن

19:10

S… Speaker 2 (02)

را از حد گفتار عادی فراتر میبرد.

19:13

S… Speaker 2 (02)

این قابلیتها گناگونند یعنی کارهایی

19:18

S… Speaker 2 (02)

بسیاری برای این تمایز بخشی به کلام میتوان

19:22

S… Speaker 1 (02)

کرد.

19:22

S… Speaker 2 (02)

منتقدین برای سهولت این قابلیت های گناگون

19:27

S… Speaker 2 (02)

را دستبندی کرده و بر هر کدام نامی

19:31

S… Speaker 1 (02)

نهادند.

19:32

S… Speaker 2 (02)

به کمک این دو بیت شعر از حافظ می توان با

19:36

S… Speaker 2 (02)

بعضی از آنها آشنا شد.

19:38

S… Speaker 2 (02)

بیا که قصر عمل سخت سوست

19:42

S… Speaker 2 (02)

بنیاد است.

19:43

S… Speaker 2 (02)

بیارباده که بنیاد عمر برباد است.

19:47

S… Speaker 2 (02)

غلام هممت آنم که زیر چرخ کبود

19:52

S… Speaker 2 (02)

زهر چه رنگ تعلق پذیرت آزاد است.

20:00

S… Speaker 1 (02)

پیش از همه این آشکار است که ما با مجموعه

20:05

S… Speaker 1 (02)

از واجه ها و جملات رو برویم.

20:07

S… Speaker 1 (02)

این اثر در قالب زبان ارائه شده است چنان

20:12

S… Speaker 1 (02)

که مثلا یک تصبیر نقاشی در قالب

20:16

S… Speaker 1 (02)

بوم و رنگ ارائه می شود یا یک قطعه موسیقی

20:20

S… Speaker 1 (02)

در قالب صداها زبان انصر و ماده

20:24

S… Speaker 1 (02)

اولیه شعر است و البته خود می تواند کاملا

20:29

S… Speaker 1 (02)

عادی انتخاب شود یا با تمایزها و برجستگیهایی

20:34

S… Speaker 1 (02)

که در آینده از آنها سخن خواهیم بود.

20:37

S… Speaker 1 (02)

بارسترین برجستگی که در این دو بیت شعر نسبت

20:41

S… Speaker 1 (02)

به بیان عادی می توانیافت نوعی آهنگ است بگونه

20:46

S… Speaker 1 (02)

ای که همه سطرها یک نظام آوایی ویجه را نشان

20:50

S… Speaker 1 (02)

می دهند اگر همون سطر دوم را به این صورت تغییر

20:54

S… Speaker 1 (02)

دهیم باده بیاور که بنیاد عمر برباد

20:58

S… Speaker 1 (02)

خواهد بود دیگران آهنگ حس نخواهد شد به

21:02

S… Speaker 1 (02)

این تناسب آوایی وزد می گوییم

21:06

S… Speaker 1 (02)

تمایز دیگر خود را در آخر سطرهای

21:11

S… Speaker 1 (02)

اول، دوم و چهارم نشان می دهد.

21:14

S… Speaker 1 (02)

یعنی تکرار کلمه است و پایان همه

21:19

S… Speaker 1 (02)

هنگ کلمات بنیاد، برباد و آزاد.

21:23

S… Speaker 1 (02)

به این نوع تناسب ردیف و قافیه

21:28

S… Speaker 1 (02)

می گویی.

21:29

S… Speaker 1 (02)

اگر کمی دقیق تر بنگریم، رابطه های دیگری

21:33

S… Speaker 1 (02)

هم بین اجزای کلام به چشم می خورد.

21:36

S… Speaker 1 (02)

مثلا تزاد بین سخت و سست،

21:40

S… Speaker 1 (02)

تناسب بین باده و باد و رابطه

21:44

S… Speaker 1 (02)

بین رنگ و کبود.

21:47

S… Speaker 1 (02)

اینها را تناسب لفظی و معنوی می توان نامید

21:52

S… Speaker 1 (02)

و نوع دیگر برجستگی بیان قدری مخفی

21:56

S… Speaker 1 (02)

تر است یعنی به شیوی نگاه شاعر به پیرامون برمی

22:00

S… Speaker 1 (02)

گردد او شباهتی معنوی بین عمل و قصر

22:04

S… Speaker 1 (02)

یافته است و از قصر عمل سخن می گوید در

22:09

S… Speaker 1 (02)

حالی که در عالم واقع چون این قصری وجود ندارد در

22:13

S… Speaker 1 (02)

سطر بعدی هم عمر

22:16

S… Speaker 1 (02)

بنایی تصور شده است که می تواند بنیاد داشته

22:20

S… Speaker 1 (02)

باشد.

22:20

S… Speaker 1 (02)

این نیز چیزیست خارج از محدودی واقعیت

22:24

S… Speaker 2 (02)

های اینی.

22:25

S… Speaker 1 (02)

سپس سخن از غلام حمد کسی بودن

22:29

S… Speaker 1 (02)

به میان آمده است.

22:31

S… Speaker 1 (02)

در حالی که در عالم واقع انسان می تواند غلام

22:35

S… Speaker 1 (02)

خود فرد باشد نه هممت او رنگ تعلق

22:40

S… Speaker 1 (02)

در سطر بعد همچنین چیزیست یعنی رنگ

22:44

S… Speaker 1 (02)

که پدیده مادیست و به حس بینایی مربوط

22:48

S… Speaker 1 (02)

می شود به یک مفهوم غیر عادی و غیر قابل دید

22:52

S… Speaker 1 (02)

نسبت داده شده است

22:54

S… Speaker 1 (02)

این ها همه به واقع حاصل یک طرز

22:59

S… Speaker 1 (02)

دید متفاوت است که آن را خیال می نامیم شاعر

23:03

S… Speaker 1 (02)

از این همه هنرمندی هدفی داشته است یعنی با کمک

23:07

S… Speaker 1 (02)

این اناسر می کوشد معنایی ویجه را به ما

23:11

S… Speaker 1 (02)

منتقل کند ما در دل این بیان یک احساس

23:16

S… Speaker 1 (02)

و فکر شاعرانه می بینیم که یاداوری از ناپایداری

23:20

S… Speaker 1 (02)

عمر و بیحاصلی آرزوها

23:23

S… Speaker 1 (02)

و لزوم وارستگی و دل نبستن به دنیا است شاید

23:28

S… Speaker 1 (02)

اگر شاعر چون این معنای عرجمندی را در دل نداشت

23:33

S… Speaker 1 (02)

به وزن و قافیه و خیال و دیگر ابزارهای

23:37

S… Speaker 1 (02)

شاعری هم متوصل نمی شد

23:40

S… Speaker 1 (02)

ما این احساس و تفکر شاعر را به عنوان

23:44

S… Speaker 1 (02)

اناسور معندی شعر مطرح خواهیم کرد اگر

23:48

S… Speaker 1 (02)

این شعر حافظ را از آغاز تا آخر بخانیم بین

23:53

S… Speaker 1 (02)

اجزا و اناسور مختلف آن یک هماهنگی ویجه

23:57

S… Speaker 2 (02)

هم خواهیم یافت

23:58

S… Speaker 1 (02)

یعنی وزن، قافیه، خیال و

24:03

S… Speaker 1 (02)

زبان چنان اختیار شدند که ما حس می کنیم یک

24:07

S… Speaker 1 (02)

اثر عدبی واحد در پیش روی ماست، نه

24:11

S… Speaker 1 (02)

سخنانی از هم گسیخته و پراکنده.

24:14

S… Speaker 1 (02)

این ویژگی را شکل یا ساختمان شعر می

24:19

S… Speaker 1 (02)

نامیم.

24:19

S… Speaker 1 (02)

اینها جلوه هایی بود از قابلیت های فراوان برای

24:24

S… Speaker 1 (02)

ایجاد شعر که ما با اناوین ویژهی مطرحشان

24:28

S… Speaker 2 (02)

کردیم.

24:29

S… Speaker 1 (02)

نمی توان گفت که همه رمز و رازهای شعر در این اناسر

24:33

S… Speaker 1 (02)

نهفته است.

24:35

S… Speaker 1 (02)

چه بسیار قابلیت ها که هنوز شناخته نشدند و چه

24:39

S… Speaker 1 (02)

بسیار شعرها که با همه دانش موجود شعری

24:43

S… Speaker 1 (02)

هم نمیتوان زیباییشان را تحلیل و تفسیر کرد ما

24:47

S… Speaker 1 (02)

فقط میتوانیم با این تفکیک ساده و بس

24:52

S… Speaker 1 (02)

در تک تک این اناسور بخشی از توانایی های

24:56

S… Speaker 1 (02)

بیانی شاعران را دسته بندی کنیم و راهی برای

25:00

S… Speaker 1 (02)

تفسیر و توضیح آنها بیابیم

25:03

S… Speaker 1 (02)

نباید فراموش کرد که شعر یک مجموعه متشکل

25:08

S… Speaker 1 (02)

از این اناسر است.

25:09

S… Speaker 1 (02)

اینها گاهی چنان در هم تنیده اند که

25:13

S… Speaker 1 (02)

نمیتوان جدا از هم نشانشان داد و مثلا گفت که

25:18

S… Speaker 1 (02)

در این پاره از سخن با خیال سر و کار داریم و

25:22

S… Speaker 1 (02)

دران پاره با موسیقی.

25:24

S… Speaker 1 (02)

پس اگر ما به نوبت به سراغ تک تک این

25:28

S… Speaker 1 (02)

اناسور می رویم برای ساده تر شدن بحث

25:32

S… Speaker 1 (02)

است و بس

02

সারসংক্ষেপ

এই ট্রান্সক্রিপ্ট সম্পর্কে AI জিজ্ঞাসা করুন