05
May 08, 2026 13:46
· 23:32
· FA
· Whisper Turbo
· 2 speakers
Ovaj transkript ističe u 28 Dani.
Nadogradnja za stalnu pohranu →
Prikaži samo
0:00
S…
Speaker 1 (05)
فصل دوم خیال و صورتهای آن
0:04
S…
Speaker 1 (05)
صفحه 61 تا 72 حس
0:09
S…
Speaker 1 (05)
آمیزی ما پنج حس داریم و هر یک از این
0:13
S…
Speaker 1 (05)
حواس با محسوس خاصی وابسته است.
0:16
S…
Speaker 1 (05)
ما بر پایه این رابطه ها در یافتهای من از محیط
0:20
S…
Speaker 1 (05)
را بیان می کنیم.
0:21
S…
Speaker 1 (05)
مثلا می گوییم صدای زنگ را شنیدم یا
0:26
S…
Speaker 1 (05)
سیاهی شب را دیدم.
0:28
S…
Speaker 1 (05)
یا گل خوشبوست تا اینجا بیان
0:33
S…
Speaker 1 (05)
عادی و طبیعی است چون هر حس با محسوس
0:37
S…
Speaker 1 (05)
ویجه خیش پیوند دارد اما اگر بگوییم فلانی
0:41
S…
Speaker 1 (05)
صدای روشنی دارد دیگر این ارتباط شکسته شده و
0:46
S…
Speaker 1 (05)
صدا که شنیدنیست با روشن که صفتی
0:50
S…
Speaker 1 (05)
برای دیدنی هاست گره خورده است به این پیوند حس
0:54
S…
Speaker 1 (05)
های مختلف حس آمیزی
0:57
S…
Speaker 1 (05)
و این هرچند در بیان روزمره هم کم
1:01
S…
Speaker 1 (05)
و بیش دیده می شود در شعر کاربوردی ویجه و تأثیر
1:06
S…
Speaker 1 (05)
گذار می آود.
1:07
S…
Speaker 1 (05)
پاورقی تعبیر حسامیزی از ابداعات
1:11
S…
Speaker 1 (05)
منتقدان عصر حاضر است و واضع آن گویا
1:15
S…
Speaker 1 (05)
دکتر شفیعی کتکنی است.
1:17
S…
Speaker 1 (05)
قدمای ما آن را در قلم رو به مجاز بررسی می
1:21
S…
Speaker 1 (05)
کردند.
1:22
S…
Speaker 1 (05)
البته حسامیزی هم نوعی مجاز است.
1:26
S…
Speaker 1 (05)
ولی به دلیل اهمیت و نقش هنریش امروزه
1:30
S…
Speaker 1 (05)
عنوان مستقلی دارد.
1:32
S…
Speaker 1 (05)
این هم دو نمونه حسامیزی.
1:34
S…
Speaker 1 (05)
ندارد پرده ی نیرنگ هستی جز من و مایی.
1:38
S…
Speaker 1 (05)
به هر نقشی که چشمد واشود رنگ صدا بنگر.
1:43
S…
Speaker 2 (05)
بیدل
1:44
S…
Speaker 1 (05)
پاورقی، قزلیات بیدل، صفحه 715،
1:49
S…
Speaker 1 (05)
سخن از زندگی نقرعی آوازیست که سهرگاهان
1:53
S…
Speaker 1 (05)
فواری کوچک می خاند.
1:56
S…
Speaker 1 (05)
فروغ فرخزاد
1:58
S…
Speaker 1 (05)
پاوراقی تولدی دیگر صفحه 115.
2:02
S…
Speaker 1 (05)
ولی رمز تأثیر و زیبایی حسامیزی در چیست؟
2:07
S…
Speaker 1 (05)
و چرا جا به جایی حساگاهی دلپذیرتر از صورتهای
2:11
S…
Speaker 1 (05)
طبیعی آنهاست؟ یک آمل میتواند این باشد که تعداد
2:15
S…
Speaker 1 (05)
صفات در میان حسای مختلف متفاوت است و
2:20
S…
Speaker 1 (05)
آمل دیگر این که انسان در مقابل بعضی حواس
2:24
S…
Speaker 1 (05)
واکنش آتفی ویجهی دارد.
2:26
S…
Speaker 1 (05)
مثلا
2:27
S…
Speaker 1 (05)
صداها فقط چند صفت معدود دارند یا بلندند
2:31
S…
Speaker 1 (05)
یا کتاه یا زیر و یا بم از طرفی
2:35
S…
Speaker 1 (05)
انسان در برابر این صداها قضاوتهای شناخته شده
2:39
S…
Speaker 1 (05)
ای ندارد در حالی که در برابر مذه ها چون این قضاوت
2:43
S…
Speaker 1 (05)
روشنی وجود دارد شیرینی را همه به طور ملموسی میپسندند
2:48
S…
Speaker 1 (05)
و تلخی را هیچ کس نمیپسندد بنابراین وقتی
2:52
S…
Speaker 1 (05)
کسی بخواهد خبری را ناپسند جلوه دهد
2:55
S…
Speaker 1 (05)
در قلم رو به حس شنوایی صفت شناخته شده
3:00
S…
Speaker 1 (05)
و بارزی برای آن نمی آبد اما در قلم رو به
3:04
S…
Speaker 1 (05)
چشایی چون این صفتی وجود دارد و او به ناچار مثلا
3:08
S…
Speaker 1 (05)
می گوید خبر تلخ از همین روی است که در بیشتر
3:13
S…
Speaker 1 (05)
حس آمیزی ها گرایش به سوی حواس بینایی،
3:17
S…
Speaker 1 (05)
چشایی یا بساوایی است مثل خبر تلخ
3:21
S…
Speaker 1 (05)
قیافه بانمک
3:24
S…
Speaker 1 (05)
صدای روشن، قصه شیرین و سخن
3:28
S…
Speaker 2 (05)
لطیف.
3:29
S…
Speaker 1 (05)
اما این جا به جایی حس ها و محسوس ها در قلم رو
3:33
S…
Speaker 1 (05)
به حواس پنجگانه یک نوع ساده و آشکار حسامیزیست.
3:37
S…
Speaker 1 (05)
صورت عامتر و پنهانتر این است که صفت
3:42
S…
Speaker 1 (05)
های حسی را به پدیده های انتظائی که اصلا قابل
3:46
S…
Speaker 1 (05)
دریافت با حواس ظاهری نیستند نسبت بدهیم.
3:50
S…
Speaker 1 (05)
چنان که مثلا سلمان هراتی
3:53
S…
Speaker 1 (05)
در شعر تطفین مادر بزرگ از رنگ سرانجام
3:57
S…
Speaker 1 (05)
سخن می گوید.
3:58
S…
Speaker 1 (05)
آنگاه بیدرنگ مادر بزرگ من در
4:02
S…
Speaker 1 (05)
جامعی به رنگ سرانجام پیچیده شد پاورقی
4:07
S…
Speaker 1 (05)
دری به خانه خرشید صفحه 65 و محمد
4:11
S…
Speaker 1 (05)
علی بهمنی در غذری به فعل می جوند
4:15
S…
Speaker 1 (05)
رنگ زرد می بخشد نشستند ملخهای
4:19
S…
Speaker 1 (05)
شک به برگ یقینم ببین چه زرد مرا
4:23
S…
Speaker 1 (05)
می جوند سبز ترینم پاورقی
4:27
S…
Speaker 1 (05)
گاهی دلم برای خودم تنگ می شود صفحه 135 به
4:32
S…
Speaker 1 (05)
هر حال این آمیخدگی قلم روح های حسی با
4:36
S…
Speaker 1 (05)
یک دیگر منحصر در حواس خمسه زاهره نیست بلکه
4:41
S…
Speaker 1 (05)
حواس باطنی رانیز شامل می شود پاورقی موسیقی
4:45
S…
Speaker 1 (05)
شعر صفحه 17 متناقض نمایی در
4:49
S…
Speaker 1 (05)
این چند بیت دقت کنید
4:51
S…
Speaker 1 (05)
هرگز وجود حاضر غایب شنیده ای من در
4:55
S…
Speaker 1 (05)
میان جمع و دلم جای دگر است سعدی
5:00
S…
Speaker 1 (05)
باورقین کلیات سعدی و زلیات صفحه
5:04
S…
Speaker 1 (05)
54 گوش مروتی کو کزما نظر
5:08
S…
Speaker 1 (05)
نپوشد دست غریق یعنی فریاد بی صدای
5:12
S…
Speaker 1 (05)
بی دل قزلیات بی دل صفحه 914 فلک
5:17
S…
Speaker 1 (05)
در خاک می غلطید از شرم سرفرازی
5:21
S…
Speaker 1 (05)
اگر می دید معراج ز پا افتادن ما را
5:25
S…
Speaker 1 (05)
بیدل پا ورقی همانجا صفحه صد و هجده
5:29
S…
Speaker 1 (05)
در حرس بیت امور متناقضی با هم
5:34
S…
Speaker 1 (05)
پیوند یافته و چیزهایی گفته شده است که در ظاهر
5:38
S…
Speaker 1 (05)
ناممکن به نظر می رسد حاضر غایب
5:41
S…
Speaker 1 (05)
فریاد بی صدا و معراج از پا افتادن می
5:45
S…
Speaker 1 (05)
گوییم در این بیت ها متناقض نمایی رخ داده است و
5:49
S…
Speaker 1 (05)
از هر جهت که ببینیم یکی از عباد متناقض تصویر
5:54
S…
Speaker 1 (05)
خودنمایی می کند پا برقی این صورت خیال
5:58
S…
Speaker 1 (05)
هم در قدیم با عنوانی ویژه مطرح نبوده است در
6:02
S…
Speaker 1 (05)
مورد نام آن نیز
6:04
S…
Speaker 1 (05)
اختلاف است.
6:05
S…
Speaker 1 (05)
دکتر غلام حسین یوسفی در کتاب چشمه روشن
6:09
S…
Speaker 1 (05)
تعبیر شاعرانی خلاف عرف را پیشنهاد کرده
6:13
S…
Speaker 1 (05)
و دکتر شفیعی کتکنی در کتاب شاعر
6:17
S…
Speaker 1 (05)
آینه ها استلاح تصویر پارادکسی را وز
6:21
S…
Speaker 1 (05)
کرده است.
6:22
S…
Speaker 1 (05)
بعضی دیگر از صاحب نظران آن را متناقض نمایی
6:26
S…
Speaker 1 (05)
نامیدند و ما همین را ترجیح دادیم.
6:29
S…
Speaker 1 (05)
مثلا دست غریق در ظاهر بی سداست.
6:33
S…
Speaker 1 (05)
اما چون برای کمک خواستن بلند شده است می تواند
6:38
S…
Speaker 1 (05)
از لحاظ معنی فریاد تلقی شود.
6:41
S…
Speaker 1 (05)
عرضش متناقض نمایی در همین اعجابی است که
6:46
S…
Speaker 1 (05)
در آن نهفته است.
6:47
S…
Speaker 1 (05)
گرهی که پس از تعمل گشودی می شود و خاننده با
6:51
S…
Speaker 1 (05)
گشودن آن خیش را در شعر صحیم می آبد.
6:55
S…
Speaker 1 (05)
باید توجه داشت که متناقض نمایی با تزاد
7:00
S…
Speaker 1 (05)
که در بحث سنایه بدی مطرح می شود فرق
7:04
S…
Speaker 1 (05)
دارد.
7:04
S…
Speaker 1 (05)
در تزاد فقط حضور دو واجه متزاد
7:09
S…
Speaker 1 (05)
کافی می نماید بدون این که آنها در یک چیز با
7:13
S…
Speaker 1 (05)
هم جم شود.
7:14
S…
Speaker 1 (05)
وقتی حافظ می گوید روز و شب خوابم نمی
7:18
S…
Speaker 1 (05)
آید به چشم اغم پرست بس که در بیماری حجرتو
7:22
S…
Speaker 1 (05)
گریانم چو شم.
7:24
S…
Speaker 1 (05)
پاورری دیوان حافظ غزر 294
7:28
S…
Speaker 1 (05)
این روز و شب با وجود تزاد خیش تناقضی
7:33
S…
Speaker 1 (05)
درکار نمی آورند اما در بیتی دیگر از همین شاعر دولت
7:38
S…
Speaker 1 (05)
و فقر در هم ادغام شده و حالتی پدید آورده
7:42
S…
Speaker 1 (05)
اند که جز با توجه به معنای باطنی این ترکیب
7:46
S…
Speaker 1 (05)
قابل توجیه نیست دولت فقر خدایا به
7:51
S…
Speaker 1 (05)
من ارزانی دار که این کرامت
7:53
S…
Speaker 1 (05)
سبب حشمت و تمکین من است پاورقی همانجا
7:57
S…
Speaker 1 (05)
غزل پنجا و دو نمیتوان متناقض نمایی را محدود
8:02
S…
Speaker 1 (05)
به مواردی کرد که دو طرف قضیه با هم تناقض
8:06
S…
Speaker 1 (05)
کامل دارند و جمع آنها محال به نظر می آید
8:10
S…
Speaker 1 (05)
گاهی این متناقض نمایی از نوع محالات عادی
8:15
S…
Speaker 1 (05)
و عقلی بلکه فقط در حد خروج از عرف است و
8:19
S…
Speaker 1 (05)
نه بیشتر سلمان حراتی
8:21
S…
Speaker 1 (05)
از مسموم شدن با عطر یا تعارف کردن
8:25
S…
Speaker 1 (05)
نگرانی سخن می گوید که هر دو در حد امور ممکن است
8:30
S…
Speaker 1 (05)
ولی خارج از هنجار طبیعی افسوس که نیستی
8:34
S…
Speaker 1 (05)
اگر نه یک شاخ گل محمدی به تو می
8:38
S…
Speaker 1 (05)
دادم تا با عطر آن تمام دیکتاترها را
8:42
S…
Speaker 1 (05)
مسموم کنی پا برگی دری به خانه خرشید
8:46
S…
Speaker 1 (05)
صفحه 43
8:48
S…
Speaker 1 (05)
در خیابان کسانی هستند که به آدم نگرانی
8:53
S…
Speaker 1 (05)
تعارف می کند
8:54
S…
Speaker 1 (05)
پاورقی همانجا صفحه 44 چند
8:58
S…
Speaker 1 (05)
نکته آنچه تا کنون در باره صورتهای مختلف خیال
9:02
S…
Speaker 1 (05)
گفتیم حاصل یک تقسیم بندی ناگذیر برای
9:06
S…
Speaker 1 (05)
شناخت بهتر شکلهای روی نمودن خیال در
9:11
S…
Speaker 2 (05)
شعر بود.
9:11
S…
Speaker 1 (05)
واقعیت این از که عمل کرده خیال شاعران محدود
9:16
S…
Speaker 1 (05)
به صورتهای شناخت شده نیست و همواره نمی توان خیالهای
9:20
S…
Speaker 1 (05)
یک شعر را با قاطعیت مرزبندی کرد.
9:24
S…
Speaker 1 (05)
گاهی در یک شعر دو یا چند صورت خیال
9:28
S…
Speaker 1 (05)
طوری در هم تنیده اند که تفکیک و تشخیص آنها
9:32
S…
Speaker 1 (05)
از هم دشوار است.
9:34
S…
Speaker 1 (05)
از طرف دیگر بعضی از صورتهای خیال با هم
9:38
S…
Speaker 1 (05)
تداخل دارند.
9:39
S…
Speaker 1 (05)
چنان که به درستی نمی توان گفت با کدام یک مواجهیم.
9:44
S…
Speaker 1 (05)
مثلا در این بیت خاوانی اغراق و تشبیح
9:48
S…
Speaker 1 (05)
توام دیده می شود.
9:50
S…
Speaker 1 (05)
شکست دلتر از آن ساغر بلورینم که در میانه
9:54
S…
Speaker 1 (05)
خارا کنیز دست رها پاورقی گذیده
9:59
S…
Speaker 1 (05)
اشعار خارا
10:00
S…
Speaker 1 (05)
باقانی شروانی صفحه پانزده گاهی نیز به تصویرهایی
10:04
S…
Speaker 1 (05)
بر می خوریم که نمی توان با صورتهای شناخت شده خیال
10:08
S…
Speaker 1 (05)
آنها را نامگذاری کرد این دو بیت از بیدل را ببینید
10:13
S…
Speaker 1 (05)
محبت بس که پر کرد از وفا جان و تن
10:17
S…
Speaker 1 (05)
مارا کند یوسف صدا گربو کنی پیراهن
10:21
S…
Speaker 2 (05)
مارا
10:24
S…
Speaker 1 (05)
چه نیرنگ است بیدل برق دیرستان الفترا
10:28
S…
Speaker 1 (05)
که من می سوزم و بوی تو می آید زداغ
10:32
S…
Speaker 1 (05)
من؟ پابرقی غزلیات بیدل صفحات
10:37
S…
Speaker 1 (05)
118 و 1056 درسته
10:42
S…
Speaker 1 (05)
از که هر یک از این دو بیت نشانی از اقراق در خود دارد
10:46
S…
Speaker 1 (05)
ولی این شکل بیان خارج از محدودی اقراقهای
10:50
S…
Speaker 1 (05)
ساده است.
10:52
S…
Speaker 1 (05)
در شعر کسانی همانند بیدل و مولانا از
10:56
S…
Speaker 1 (05)
قدما و سهراب سپهری و برخی دیگر از معاصران
11:00
S…
Speaker 1 (05)
از این گونه خیال پردازی می توانیافت این هم
11:04
S…
Speaker 1 (05)
نمونه ای از شاعر اخیر من مسلمانم قبله
11:09
S…
Speaker 1 (05)
هم یه گل سرخ جانمازم چشمه محرم
11:13
S…
Speaker 1 (05)
نور دشت سجاده من من
11:17
S…
Speaker 1 (05)
وضوع با تپش پنجره ها می گیرم
11:20
S…
Speaker 1 (05)
در نمازم جریان دارد ماه جریان دارد تیف
11:25
S…
Speaker 1 (05)
سنگ از پشت نمازم پیداست همه زرات
11:29
S…
Speaker 1 (05)
نمازم متبلبر شده است پاورقی منتخب
11:34
S…
Speaker 1 (05)
اشعار سهراب سپهری صفحه نوت
11:37
S…
Speaker 1 (05)
در اینجا از سطر پنجام تخیل پیچیده و پیشرفته
11:42
S…
Speaker 1 (05)
می شود بگونه ای که با اطلاعات موجود در کتابها
11:46
S…
Speaker 1 (05)
به سختی می توان آن را تجزیه و تحلیل کرد گروهی هستند
11:50
S…
Speaker 1 (05)
که دوست می دارند چون این تصویرهای را به اعتبار این
11:54
S…
Speaker 1 (05)
که خارج از محدودی دانش بدی و بیان مایند
11:59
S…
Speaker 1 (05)
انکار کنند و بیارزش بشمارند
12:02
S…
Speaker 1 (05)
اما باید پذیرفت که این گونه تصویرها خود را
12:06
S…
Speaker 1 (05)
به عنوان یک واقعیت بر ما تحمیل کردند و
12:10
S…
Speaker 1 (05)
ما فقط حق توصیف این واقعیت را داریم نه انکارش
12:15
S…
Speaker 1 (05)
را این که ابزارهای شناخت ما در عرضیابی این
12:19
S…
Speaker 1 (05)
خیالها نارسایند نمی توان مایی نگرانی باشد
12:23
S…
Speaker 1 (05)
چون آنچه مهم است زیبایی و تأثیر تصویرهاست
12:27
S…
Speaker 1 (05)
نه توانای ما
12:29
S…
Speaker 1 (05)
برای تفکیک و نامگذاری آنها
12:32
S…
Speaker 1 (05)
حتی شاید بتوان گفت خیال های دور از دست رس
12:36
S…
Speaker 1 (05)
نشانه خلاقیت شاعرند و روشن می کنند که
12:41
S…
Speaker 1 (05)
او به قلم روحای شناخت شده قانع نبوده و
12:45
S…
Speaker 1 (05)
در پی کشف و ابداع برامد است.
12:47
S…
Speaker 1 (05)
نکته دیگر این است که حضور صورت های مختلف خیال
12:51
S…
Speaker 1 (05)
در یک شعر بستگی به مقتضیات محتوائی و
12:55
S…
Speaker 1 (05)
بیانی دارد و گاه در همتنیدگی خیال
13:00
S…
Speaker 1 (05)
و محتوى طوری است.
13:02
S…
Speaker 1 (05)
که فقط یک نوع صورت خیال خاص می تواند از
13:06
S…
Speaker 1 (05)
احده آن محتوی براید.
13:08
S…
Speaker 1 (05)
حتی گاهی خود خیال به وسیلی مزمون
13:12
S…
Speaker 1 (05)
شعر بر شاعر تحمیل می شود.
13:15
S…
Speaker 1 (05)
این بیت مولانا را ببینید.
13:17
S…
Speaker 1 (05)
تشنه می نالد که ای آب گوارا.
13:21
S…
Speaker 1 (05)
آب هم نالد که کو آن آب خار.
13:25
S…
Speaker 1 (05)
پاورقی
13:26
S…
Speaker 1 (05)
چشمه روشن صفحه 225 نمی
13:31
S…
Speaker 1 (05)
توان گفت شاعر این شخصیت بخشی را بنابر انتخاب
13:35
S…
Speaker 1 (05)
به کار برده.
13:36
S…
Speaker 1 (05)
در واقع حرف او این خیال را در خود نهفته داشته
13:40
S…
Speaker 1 (05)
است. نگرش بعضی شاعران به جهان انقدر متفاوت
13:45
S…
Speaker 1 (05)
و برتر است که بیان عادی آن نگرش هم خیال
13:49
S…
Speaker 1 (05)
آمیز به نظر خواهد آمد.
13:51
S…
Speaker 1 (05)
این یک کاربورد طبیعی خیال است بدون هیچ
13:55
S…
Speaker 1 (05)
تسنع و هنرنمایی اگر بپذیریم که کاربورد
14:00
S…
Speaker 1 (05)
تصویر در شعر ناشی از یک نیاز معنوی و محتویی
14:04
S…
Speaker 1 (05)
است باید این را هم بپذیریم که معنای گناگون صورتهای
14:09
S…
Speaker 1 (05)
خیال گناگونی را طلب می کنند و یا به عبارت دیگر انتخاب
14:14
S…
Speaker 1 (05)
یک نوع خاص از صبر خیال بستگی به موضوع
14:19
S…
Speaker 1 (05)
شعر دارد
14:20
S…
Speaker 1 (05)
هرچند نمیتوان برای این رابطه ها قانون
14:24
S…
Speaker 1 (05)
و قاعده تخلف نپذیری سادر کرد.
14:27
S…
Speaker 1 (05)
میتوان در پی کشف و تحلیل رابطی خیال و
14:31
S…
Speaker 1 (05)
معنی شعر برامد و تا حدی این فضا رو روشن کرد.
14:36
S…
Speaker 1 (05)
در فصل ساختمان شعر به این موضوع برمی گردیم
14:40
S…
Speaker 1 (05)
بحثی در عرض شابی خیال برای هر شاعر در
14:44
S…
Speaker 1 (05)
کنار شناخت صورت های خیال یک بحث اساسی دیگر
14:48
S…
Speaker 1 (05)
هم قابل تر هست این که او در این تصفیرگری تا چهت موفق
14:53
S…
Speaker 1 (05)
بوده و آیا توانسته از خیال را به شکلی هنری
14:57
S…
Speaker 1 (05)
و تأثیر گذار به کار برد یا
15:00
S…
Speaker 1 (05)
این ارزیابی هنری از شناخت انوا و صبر
15:04
S…
Speaker 1 (05)
خیال مهمتر است و بلکه ما آن صورتها رو معرفی
15:08
S…
Speaker 1 (05)
و دستبندی کرده ایم تا بدین کار برسیم.
15:12
S…
Speaker 1 (05)
متاسفانه ادبای پیشین ما بیشتر به دستبندی
15:16
S…
Speaker 1 (05)
خیال ها پرداختند و کمتر به نقده ارزشی آنها.
15:21
S…
Speaker 1 (05)
مثلا در بحث تشبیه بیشتر تلاش در تره
15:25
S…
Speaker 1 (05)
انواع تشبیه از قبیل تشبیه مفرد
15:29
S…
Speaker 1 (05)
تشبیه مرکب، تشبیه مطلق، تشبیه
15:33
S…
Speaker 1 (05)
مقید، تشبیه تفصیل، تشبیه مقلوب،
15:37
S…
Speaker 1 (05)
تشبیه جمع، تشبیه تصفیه، تشبیه
15:42
S…
Speaker 1 (05)
ملفوف و تشبیه مفروغ بوده است تا
15:46
S…
Speaker 1 (05)
دریافت این که بلاخره چگونه تشبیه زیباست و چگونه
15:50
S…
Speaker 1 (05)
تشبیه زیبا نیست
15:52
S…
Speaker 1 (05)
پاورری، برای نمونه کافیست کتاب فنون بلاغت
15:57
S…
Speaker 1 (05)
و صناعات عدبی مرحوم جلالدین همای را نگاه
16:02
S…
Speaker 1 (05)
کنید.
16:02
S…
Speaker 1 (05)
البته با انایت به این که ایشان همه تقسیم
16:06
S…
Speaker 1 (05)
بندی های قدما در صناعی بدی و بیان را ذکر
16:10
S…
Speaker 1 (05)
نکرده و به هر حال گاهی اشارهی هم به بیهود
16:14
S…
Speaker 1 (05)
بودن آنها می کند.
16:17
S…
Speaker 1 (05)
ولی مبنا و معیار ارزیابی ما چیست؟ به
16:21
S…
Speaker 1 (05)
روشنی و قاطعیت نمیتوان چیزی گفت چون دامنه
16:25
S…
Speaker 1 (05)
کاربورد خیال در شعر آنقدر گسترده است که
16:30
S…
Speaker 1 (05)
هیچ قاعده و قانونی را بر نمیتابد.
16:33
S…
Speaker 1 (05)
ما فقط میتوانیم بعضی از ویژگی های یک تصویرسازی
16:37
S…
Speaker 1 (05)
خوب را نام ببریم و تا حدی تحلیل کنیم.
16:41
S…
Speaker 1 (05)
تجسسم شرط اصلی تخیل
16:46
S…
Speaker 1 (05)
خیال در شعر از آنجا پدید می آید که شاعر
16:50
S…
Speaker 1 (05)
تصویری را در ذهنش مجسم می کند و سپس آن
16:54
S…
Speaker 1 (05)
شکل ذهنی را در غالب زبان که وسیله ارتباط
16:58
S…
Speaker 1 (05)
است می گنجاند.
16:59
S…
Speaker 1 (05)
به این ترتیب مخاطب هم می تواند تصویر را در
17:03
S…
Speaker 1 (05)
ذهن خیش باسازی کند.
17:05
S…
Speaker 1 (05)
این باسازی تصویر است که لذت بخش است و
17:09
S…
Speaker 1 (05)
ما در اینجا به آن تجسسم می گوییم.
17:12
S…
Speaker 1 (05)
وقتی شاعر می گوید
17:13
S…
Speaker 1 (05)
به دست فاجعه سنگی در آسمان دیدم و ماه را
17:17
S…
Speaker 1 (05)
چپ پلنگی در آسمان دیدم سید ابو طالب مزفری
17:21
S…
Speaker 1 (05)
پاورقی
17:23
S…
Speaker 1 (05)
سوگنامه بلخ صفحه 17 در
17:27
S…
Speaker 1 (05)
یک آن تصویر یک پلنگ در ذهن ما مجسم می شود
17:31
S…
Speaker 1 (05)
که به جای ما نشسته است.
17:33
S…
Speaker 1 (05)
این تجسم به ما کمک می کند که فضای ذهنی
17:37
S…
Speaker 1 (05)
شاعر را دریابیم و حراسناکیش را حس کنیم.
17:42
S…
Speaker 1 (05)
این تجسم شرط لازم تأثیر تخیل است.
17:46
S…
Speaker 1 (05)
تصویری که نتواند در ذهن مجسم شود
17:50
S…
Speaker 1 (05)
در واقع بیشترین توان الغایی خود را از دست
17:54
S…
Speaker 1 (05)
داده است و دیگر مخاطب با آن از لحاظ معنی
17:58
S…
Speaker 1 (05)
سراکار خواهد داشت نه خیال اما گفتیم شرط لازم
18:03
S…
Speaker 1 (05)
و نگفتیم شرط کافی چون گاهی ممکن است تصویری
18:07
S…
Speaker 1 (05)
که در ذه مجسم شده است چندان زیبا نباشد و
18:11
S…
Speaker 1 (05)
یا با بقیه تصویرهای قبل و بعد از خود همخانی
18:16
S…
Speaker 1 (05)
نداشته باشد.
18:17
S…
Speaker 1 (05)
اینها هم معیارهای دیگری هند که در قدم
18:21
S…
Speaker 1 (05)
بعدی به میان می آیند.
18:23
S…
Speaker 1 (05)
اما چگونه تصویری راحت تر مجسم می شود و شنونده
18:28
S…
Speaker 1 (05)
می تواند زودتر با آن رابطه برقرار کند این دیگر
18:32
S…
Speaker 1 (05)
جای بحث دارد که اینک به آن می پردازیم حسی بودن
18:37
S…
Speaker 1 (05)
تصاویر اگر از شما بپرسند از دو مصراء همان
18:41
S…
Speaker 1 (05)
بیت مزفری که در هر کدام یک تصویر بیان شده
18:45
S…
Speaker 1 (05)
بود کدام را بیشتر پسندیدید چه می گویید؟
18:49
S…
Speaker 1 (05)
به احتمال زیاد می گویید مسرا دوم و اگر باز بپرسند
18:54
S…
Speaker 1 (05)
چرا؟ شاید پاسخ دهید چون سوتر
18:58
S…
Speaker 1 (05)
در ذه مجسم می شود.
19:00
S…
Speaker 1 (05)
چرا؟ چونین است.
19:03
S…
Speaker 1 (05)
قطعا به این دلیل که تصویر اول امتزاییست
19:07
S…
Speaker 1 (05)
و تصویر دوم حسی ماه و پلنگ
19:11
S…
Speaker 1 (05)
هر دو پدیده های مادی هستند و قابل حس با حواس
19:15
S…
Speaker 1 (05)
پنجگانه بنابراین تشبیه آنها نیست بیشتر
19:19
S…
Speaker 1 (05)
قابل تجسسم است ولی فاجعه یک مفهوم انتزاییست
19:24
S…
Speaker 1 (05)
و نمی تواند به طور مستقیم در ذهن مجسم شود
19:28
S…
Speaker 1 (05)
شاعر کوشیده است با تصور کردن دست برایش
19:33
S…
Speaker 1 (05)
آن را به محدودی حواست ما نزدیک تر کند ولی
19:37
S…
Speaker 1 (05)
به طور طبیعی هرگاه دو چیز انتظائی و مادی
19:41
S…
Speaker 1 (05)
با هم ترکیب می شوند قسمت انتظائی قوی تر
19:45
S…
Speaker 1 (05)
عمل می کند و ترکیب را از قلم رو به حس دور
19:50
S…
Speaker 1 (05)
می برد.
19:50
S…
Speaker 1 (05)
به همین دلیل ما در نور دانش احساس
19:55
S…
Speaker 1 (05)
روشنی و در آتش حسد احساس گرمی
19:59
S…
Speaker 1 (05)
نمی کنیم.
20:00
S…
Speaker 1 (05)
مطلب دیگر این است که در تصویرهای انتظایی قرینه
20:04
S…
Speaker 1 (05)
یا وچه شباهت روشن و منحصر به فردی وجود
20:08
S…
Speaker 1 (05)
ندارد تا فقط اناسر خاصی را به هم پیوندهد.
20:13
S…
Speaker 1 (05)
از این روی دامنه ساخت این گونه تصاویر
20:17
S…
Speaker 1 (05)
بسیار فراغ می شود و همین فراغی و سهولت
20:22
S…
Speaker 1 (05)
شاعران را به کاهلی وامی دارد اگر شاعری بخواهد
20:26
S…
Speaker 1 (05)
یک مشبه مادی برای آتش پیدا کند باید
20:30
S…
Speaker 1 (05)
در پی چیزی بگردد که حد درقل یک وچه شباهت
20:34
S…
Speaker 1 (05)
بارز با آن دارد چون این چیزهایی در اطراف ما بسیار
20:39
S…
Speaker 1 (05)
نیستند و قدری تلاش ذهنی بکار است ولی
20:43
S…
Speaker 1 (05)
در نهایت تشبیحی ملموس و قابل تجسسم به
20:47
S…
Speaker 1 (05)
دست می آید مثل گل آتش یا
20:51
S…
Speaker 1 (05)
کبیر آتش که وچه شبه در اولی رنگ است
20:55
S…
Speaker 1 (05)
و در دومی گرما اما اگر طرف دیگر
20:59
S…
Speaker 1 (05)
همین تشبیه بخواهد پدیده ای انتظایی باشد صدها
21:04
S…
Speaker 1 (05)
تشبیه می توان ساخت مثل آتش هجران،
21:08
S…
Speaker 1 (05)
آتش غم، آدش ستم
21:11
S…
Speaker 1 (05)
آتش کینه، آتش اشتیاق و غیره
21:16
S…
Speaker 1 (05)
اینجا دیگر وچه شبه بیشتر اقلیست نه هستی و
21:20
S…
Speaker 1 (05)
چون مشبهان به هم از دسترس مستقیم حس به دورست
21:24
S…
Speaker 1 (05)
دیگر به سختی میتوان تصویر را در ذهن مجسم
21:28
S…
Speaker 1 (05)
کرد حالا این پرسش به میان می آید که تکریف مفاهم
21:33
S…
Speaker 1 (05)
انتظاهی چه می شود
21:35
S…
Speaker 1 (05)
اگر این مفاهم به کنار نهاده شوند لاجرم
21:39
S…
Speaker 1 (05)
معنای پیوسته به آنها نیز از دسترس شاعران دور
21:43
S…
Speaker 1 (05)
خواهد بود در واقع بیشتر وقتا شاعر را یک
21:47
S…
Speaker 1 (05)
ضرورت معنایی به یاد کرد آنها وادار می کند اگر
21:51
S…
Speaker 1 (05)
حافظ می خواست شعرش را حسی تر کند و ترکیبهای
21:56
S…
Speaker 1 (05)
نیمه انتظائی درخت دوستی و نحال
22:00
S…
Speaker 1 (05)
دشمنی را نداشته باشد این مفاهم
22:03
S…
Speaker 1 (05)
دوستی و دشمنی را چگونه بیان می کرد؟ درخت
22:07
S…
Speaker 1 (05)
دوستی بنشان که کام دل به بار آرد نهال دشمنی
22:12
S…
Speaker 1 (05)
برکن که رنج بی شمار آرد پاورقی
22:16
S…
Speaker 1 (05)
دیوان حافظ غزل 115
22:20
S…
Speaker 1 (05)
به نظر می آید که ما باید در پی راهی میان
22:24
S…
Speaker 1 (05)
بر باشیم یعنی حد اکثر تلاش برای حسی کردن
22:28
S…
Speaker 1 (05)
تصاویر با حفظ هدف معنایی شعر یکی
22:32
S…
Speaker 1 (05)
از کارهایی که شاعر می تواند بکند کمک گرفتن از
22:36
S…
Speaker 1 (05)
اناسور مادی و وصل آنها به مفاهم انتظاییست
22:41
S…
Speaker 1 (05)
حافظ هم در بیت بالا با وصل درخت و
22:45
S…
Speaker 1 (05)
نحال به دوستی و دشمنی
22:48
S…
Speaker 1 (05)
چون این تلاشی داشته یعنی کوشیده است حد درقل یک
22:53
S…
Speaker 1 (05)
سوی خیال را مادی بگیرد و آن را پولی سازد برای
22:57
S…
Speaker 1 (05)
رسیدن به آن سوی دیگر ولی منکر هم نمیتوان شد که
23:01
S…
Speaker 1 (05)
دیگر در اینجا خیال شاعر چندان درخشان از
23:06
S…
Speaker 1 (05)
کار در نیامد است کافیست بیت پیش را مقایسه
23:10
S…
Speaker 1 (05)
کنیم با این بیت زنده حسی
23:15
S…
Speaker 1 (05)
و بسیار زیبا از همان شاعر
23:18
S…
Speaker 1 (05)
باسبا در چمن لاله سهر می گفتم که
23:22
S…
Speaker 1 (05)
شهیدان که اند این همه خونین کفنان پاورقی
23:27
S…
Speaker 1 (05)
همانجا غزل سی سد و هشتاد و هفت
This transcript was generated by AI (automatic speech recognition). May contain errors — verify against the original audio for critical use. AI policy
Sažetak
Kliknite Summarise za generiranje AI sažetka ovog transkripta.
Sažetak...
Pitaj AI o ovom Transcriptu
Pitajte bilo što o ovom transkriptu – AI će pronaći relevantne dijelove i odgovor.