Hōʻike wale
2:09
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Evet, günaydın.
2:10
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu hafta Osmanlı Devleti 'nin yıkılışını sebep
2:16
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
olan iç sebepleri işleyeceğiz.
2:19
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Kameramı açamayacağım,
2:22
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
rahatsızlığım devam ediyor.
2:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
O yüzden pek düzgün bir şekilde oturamıyorum.
2:27
S… Speaker 2 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Osmanlı
2:31
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
'nın yıkılışını,
2:33
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
gerileme ve çöküş sürecini etki eden faktörler.
2:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Osmanlı Devleti 'nin gerileme ve çöküş sürecini etki eden faktörler.
2:41
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Osmanlı Devleti 16.
2:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yüzyılın sonlarından itibaren duraklama dönemine
2:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
geçti.
2:48
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani zirveyi yaşadığı dönemde aynı zamanda
2:52
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
aslında duraklamanın da ilk belirtileri başlamıştır.
2:55
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
17 -18.
2:57
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
özellikle 2.
2:57
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Viyana Kuşatması 'ndan sonra imzalanan Karlofça Anlaşması ile
3:01
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ilk defa Osmanlı
3:04
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Büyük şaptı toprak kaybetti ve gerileme dönemi başladı.
3:08
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
17 -18.
3:10
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yüzyıllar Osmanlı'da klasik sonrası dönem diye geçer
3:15
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ve nizam alemin bozulması diye de tanımlanır.
3:19
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu yüzyılda daha çok askeri
3:24
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
anlamda değişiklikler yaparak kanuni
3:29
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
zamanındaki güce geri dönme.
3:33
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
düşüncesi daha baskındır ve devletin
3:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
diğer kurumlarıyla alakalı çok da dış dünya
3:41
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
aslında takip edilmez ama 19.
3:44
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yüzyıl özellikle 18 'in son çeyreği 3.
3:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Selim 'le başlayan ve 19.
3:50
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yüzyıl boyunca devam eden süreçte Osmanlı
3:58
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Devleti yöneticileri yüzünü daha çok batıya
4:02
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
dönmüştür ve diğer kurumlarda da
4:06
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yenilikler yapılması gerekliliğini artık anlamışlardır.
4:10
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
O yüzden 19.
4:11
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yüzyıl ıslahat yüzyılıdır.
4:14
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Aynı zamanda da büyük devletlerin o
4:20
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
özellikle Osmanlıyı paylaşmak isteyen
4:24
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
o büyük devletlerin arasında ayakta kalabilmek için de denge
4:28
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
politikası gittikleri bir yüzyıl olmuştur.
4:30
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Evet iç sebeplerin birincisi.
4:35
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yönetimin bozulması.
4:36
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Şimdi duraklamanın ilk belirtileri dediğim gibi en zirve zamanında
4:41
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yani kanuni döneminde aslında başladı ama devlet çok güçlü olduğu için
4:45
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
çok anlaşılamadı.
4:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani çok fark edilemedi.
4:50
S… Speaker 2 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Sonrasında
4:55
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
1579'da sokulu Mehmet Paşa 'nın öldürülmesi.
5:00
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ile birlikte duraklamanın belirtileri daha ortaya çıkmaya başladı.
5:03
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü Kanun Sultan Süleyman'dan sonra Sokullu Mehmet Paşa
5:07
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
devletin idaresinde oldukça başarılı bir devlet adamıdır.
5:11
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
İkin Selim zaten kanunun oğlu İkin Selim öyle çok yönetimden
5:17
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
anlayan bir padişah değildir.
5:19
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama Sokullu öldükten sonra daha da belirgin hale gelmeye
5:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
başlar.
5:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Kanunu döneminde neden sıkıntılar yaşandı?
5:27
S… Speaker 3 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü
5:30
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Siyaset hukuka baskı yapmaya başladı.
5:34
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani hukuk siyasallaştı.
5:35
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Liyakat bir kenara atıldı.
5:38
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Adam kayırmalarla insanlar mevki konum sahibi
5:42
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
oldu.
5:42
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ve Şehzade Mustafa 'nın bir saray entrikasıyla
5:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
öldürülmesi de yine bu.
5:52
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
gidişatın kötüye evrildiği noktasında dikkat
5:56
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
çekiştir.
5:57
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü Şehzade Mustafa kanundan sonra tahtı
6:01
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
hak eden tek şehzade olarak görülür.
6:04
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Özellikle tarihçiler de bu konuda hemen hemen hemfikirdir.
6:10
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Şimdi yönetimin bozulmasında tabi ya bu hani orada başlıyor
6:14
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
diyoruz ama sonuçta yönetimin kendi içerisinde
6:19
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bozulmasının asıl nedenleri bunlar değil tabi ki geliyorum ama.
6:23
S… Speaker 4 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Osmanlı'da
6:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yönetim biçimi neydi?
6:38
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Mutlak monarşi babadan oğula geçen tek adam yönetimi.
6:44
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
O tek adamın kalitesi çok önemli.
6:46
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Kudretli,
6:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
dirayetli bir padişahsa,
6:50
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
güçlü bir padişahsa,
6:51
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
devlet yönetiminden anlayan,
6:53
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
askerin nasıl yöneteceğini bilen,
6:55
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
siyasetten anlayan birisi.
6:58
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Tabii ki onun verdiği kararlar,
7:00
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
çünkü son söz onun ağzından çıkıyor,
7:03
S… Speaker 2 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
önemliydi.
7:06
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Şimdi şehzadeler önce
7:12
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
sarayda bir eğitim alıyorlardı
7:16
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
tabii ki.
7:17
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Saraydaki eğitimleri bittikten sonra sancağa gönderiliyorlardı
7:22
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
sancaklara.
7:22
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Sancağa çıkma usulü deniyordu bunu.
7:24
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bunu not alın mutlaka.
7:26
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Sancağa çıkma usulüydü bunun adı.
7:29
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Şeyden sonra 1.
7:32
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ahmet döneminde 1603 -1617 saltanat yılları
7:36
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
sancağa çıkma usulünden vazgeçildi.
7:38
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Şehzadeler sarayda bırakıldılar.
7:42
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Buna da kafes usulü dendi.
7:44
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani saraydan dışarı çıkılmayacak.
7:46
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bunun yanında bir de biliyorsunuz padişahlar tahta çıktıklarında
7:51
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
kardeşlerini öldürtüyorlardı.
7:53
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani diğer tahta hak talep edebilecek rakiplerini
7:58
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ortadan kaldırıyorlardı.
8:00
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Fatih Sultan Mehmet 'le birlikte bu kanunlaşmıştı da
8:04
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
devletin bekası için kardeş katli caizdirdi.
8:06
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani Beşik'teki kardeşini dahi öldürten padişah vardı.
8:10
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Birinci Ahmet döneminde buna da bir son verildi.
8:13
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Hümanist bir yaklaşım tabii ki yani kardeş katletmek öyle
8:17
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
kolay bir şey değil.
8:18
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ne olursa olsun gerekçesi.
8:21
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama işte ne yazık ki hümanizmle,
8:25
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
insan sevgisiyle mutlak monarşiler yönetilemiyor.
8:29
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ve bunun yeri de Ekber ve Erşet sistemi getirildi.
8:32
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bunu da mutlaka not alın.
8:34
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ekber ve Erşet.
8:35
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Diğer adıyla Ekberiyet sistemi.
8:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ne demek bu?
8:38
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ekber en büyük,
8:40
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Erşet en olgun.
8:42
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani dediler ki yaşı en büyük olan en olgun olan olur.
8:46
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
O tahta çıkar diğerleri de sırasını bekler.
8:51
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama şunu düşünmeyin.
8:53
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani Ekber Erşet sistemi geldikten sonra bir daha hiçbir padişahın canına
8:57
S… Speaker 5 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
kıyılmadı.
8:58
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Hiçbir şehzade saray entrikasıyla öldürülmedi değil.
9:01
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama en azından kanun haline gelmedi.
9:04
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani tahta çıkan padişahın inisiyatifi oldu.
9:07
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ki o noktadan sonra birçoğu da
9:11
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
pek elini kana bulamadı.
9:14
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama bu durum yani hem sancağa çıkmak çünkü sancağa çıkmak usulü
9:19
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
şehzadeler için stajyeri gibiydi.
9:22
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Oldukça kıymetli deneyimler elde ediyorlardı ve orada gerçekten devlet yönetimi
9:26
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
açısından da güçleniyorlardı.
9:28
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bundan niye vazgeçildi?
9:30
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü sancağa giden her şehzade...
9:32
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Diğer sancaktaki şehzade için bir tehdittir.
9:35
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Merkezi otoritede oturan padişah için de bir tehdittir.
9:39
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü orada iyice güçlenip palazlanıp saraya yürüyebilir,
9:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
tahtta hak iddia edebilir düşüncesi vardı.
9:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Kardeş katlinde de şöyle oldu.
9:50
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ertki şehzadeler bu tehdit ortadan kalkınca,
9:54
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
o rekabet duygusu ortadan kalkınca kendilerini
9:58
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
geliştirmekte,
10:00
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ya da işte o saray intikalarını bir şekilde çevirmek
10:04
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
zorunda kalmadılar.
10:05
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani tabiri caizse padişahların kalitesi düşmeye
10:09
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
başladı.
10:10
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani belki bunu bu şekilde anlattığım için
10:14
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
şey diyebilirsiniz hocam.
10:15
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani vicdansız bir yaklaşım değil mi bu?
10:17
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama mutlak monarşinin kendisi zaten vicdansız bir yönetim biçimi.
10:22
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yine merkezi otoriteyi zayıflatan işte Celal ayaklanmaları var
10:26
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Anadolu'da.
10:27
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Eyalet ve İstanbul isyanları,
10:29
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
devlet yöneticileri bu isyanları bastırmakta zorlandıkları
10:34
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
zaman isyancılara,
10:35
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
elebaşlarına bazı rüşvetler vermek zorunda kaldı.
10:39
S… Speaker 6 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
İşte paşalık,
10:40
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
valilik gibi bu diğer isyanları teşvik etti.
10:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yönetim böyle böyle bozulmaya başladı.
10:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bir diğer neden ekonominin bozulması.
10:49
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ne demiştim daha önce?
10:52
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Parasız devlet olmaz.
10:55
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani para çok önemli bir güçtür.
10:58
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
O yüzden de ekonomi
11:02
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
çok önemli bir faktördür.
11:05
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Tabii ekonominin bozulmasının farklı sebepleri var.
11:12
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Nedir bu sebepler?
11:13
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Birincisi tımar sisteminin bozulması.
11:16
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Tımar sistemi neydi?
11:17
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Dirlik topraklarının Osmanlı özel mülkiyete karşıydı.
11:21
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Toprak tasarrufunda devletçiydi.
11:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Dirlik topraklarını ayırıyordu.
11:25
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Has, zehamet,
11:26
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
tımar.
11:27
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Has en yüksek,
11:28
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
zehamet orta seviye,
11:29
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
tımar en düşük seviye ve en yaygın olanın işte
11:34
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
tımar sistemi.
11:35
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Selçuklu'daki ikda sisteminin farklı bir uygulanışı.
11:40
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Tımar sistemi muhteşem bir sistemdi.
11:42
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Tımarlı sipahiye devlet diyordu ki ben sana maaş vermiyorum.
11:46
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ben sana arazi veriyorum.
11:48
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu arazileri köylüyle
11:54
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
birlikte işletiyorlardı.
11:55
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Köylü bunlara vergi veriyordu.
11:57
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Tımarlı sipahilerde.
11:59
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu topladıkları vergi karşılığında asker yetiştiriyorlardı.
12:02
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Atlı asker yetiştiriyordu.
12:05
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Eyalet ordusu da böyle kuruluyordu.
12:07
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Güzel bir sistemdi.
12:09
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü bir taraftan tarım arazileri boş kalmıyordu.
12:12
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bir taraftan hazineden para çıkmadan hazır asker,
12:15
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
hazır ordu kuruluyordu.
12:17
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Köylü topraksız kalmıyordu.
12:19
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ve en ucra köşelere kadar devletin
12:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
otoritesini bir şekilde de götürmüş oluyordu.
12:27
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
18.
12:27
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yüzyılda gelindiğinde bu sistem de bozulmaya başladı ve bir toprak
12:32
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
aristokrasisi ortaya çıktı.
12:34
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu arada bu sistem neden bozuldu?
12:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü işte saraydakiler,
12:39
S… Speaker 6 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ocak ağaları,
12:41
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
saray halkı,
12:42
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
beylerbeyi, sancak beyleri,
12:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
tımarları kendi akrabalarına,
12:45
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
hizmetkarların üstüne yazmaya başladılar.
12:49
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani yolsuzluk yapmaya başladılar.
12:51
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Öyle olunca tımar sisteminden vazgeçildi.
12:54
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Farklı bir vergi toplama,
12:56
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
iltizam denilen bir usule geçildi.
12:58
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Böylelikle köylü de mağdur oldu.
13:01
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Eyalet ordusu bu şekilde oluşturuluyordu.
13:04
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Eyalet ordusu burada zayıflayınca bu defa paralı askere...
13:09
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yüklenmek zorunda kaldı devlet.
13:11
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Paralı asker demek maaştan,
13:13
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
şey pardon hazineden maaş bağladığın asker demek.
13:16
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu da ayrı bir külfet oldu.
13:18
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
İkincisi ticaret yollarının yön değiştirmesi
13:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ve Avrupa'da altın gümüşün bollaşması.
13:25
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu iki başlık aslında.
13:27
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bir dış sebeptir.
13:29
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü dışarıda yaşanan bir gelişme.
13:31
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama ekonominin bozulması başlığının alt başlığı olduğu
13:35
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
için iç sebep kapsamında anlatıyorum.
13:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yoksa bu coğrafi keşifler ve dışarıda yapılan bir
13:41
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
gelişme.
13:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Şimdi 1497'de Portekizli Vasco
13:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
de Gama Ümitburnu yoluyla Afrika çevresinden geçerek Hindistan 'a ulaştı.
13:52
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu harekette Portekizler baharat yolunu kontrol altına alarak
13:56
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Müslüman tüccarlara zarar vermeye başladılar.
13:59
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ve Avrupalı tüccarlar bu yolla Çin
14:03
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ve Hint ticaretini...
14:05
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu yola kaydırdılar.
14:06
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani Akdeniz'deki ticari canlılık Atlas Okyanusu 'na kaymaya başladı.
14:11
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ve Osmanlı 'nın elindeki ticaret yolları eski
14:15
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
canlılığını yavaş yavaş yitirmeye başladı.
14:17
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu bir çırpı da olmadı tabii ki.
14:19
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani hemen Akdeniz'deki ticari canlılık yok olmadı.
14:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama alternatif bir yol çıktı.
14:26
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bir diğeri de şimdi tabii bu coğrafi keşifler artınca
14:31
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
özellikle Amerika kıtasının keşfedilmesiyle birlikte.
14:34
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Sömürgecilik faaliyetleri arttı.
14:36
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Önce İspanyollar,
14:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Portekizler sonra İngiliz,
14:39
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Fransızlar buraları yani yeni keşfettikleri
14:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yeraltı zenginliklerini Avrupa kıtasına getirdiler.
14:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Avrupa kıtasında altın ve gümüş bollaştı.
14:50
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu niye Osmanlı 'yı olumsuz etkiledi?
14:52
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bir maden fazlalaşırsa onun değeri düşer.
14:56
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Osmanlı'da parasını altın ve gümüş bollaştı.
15:00
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Madenine bastırıyordu.
15:01
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Otomatik olarak parasının alım gücü düştü.
15:03
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bir nevi devalüasyon yaşadı yani.
15:06
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bir diğer nokta kapitülasyonlar ki Osmanlı 'nın ekonomisini
15:10
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
gerçekten mahveden bir şeydir kapitülasyonlar.
15:13
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Kapitülasyonun en basit tanımı şudur.
15:16
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bir Müslüman devlette güven içinde ticari faaliyetlerde
15:21
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bulunmak üzere Hristiyan devletlere verilen intiyaz.
15:25
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu basit bir tanım ama yeterli bir tanım.
15:27
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Şuna dikkat edin.
15:30
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Özellikle sınavda.
15:31
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bunu sormayı seviyoruz ve notta alın mutlaka.
15:34
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
İlk ticari imtiyazı mı soruyoruz?
15:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
İlk kapitülasyonu mu?
15:39
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü kapitülasyon sadece ticariyle kalmaz.
15:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Adli olur,
15:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ondan sonra mali,
15:45
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
idari,
15:46
S… Speaker 7 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
dini,
15:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
eğitim,
15:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
kültür birçok noktada kapitülasyon verilebilir.
15:51
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
İlk ticari imtiyazı,
15:53
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bunu not almanızı istiyorum.
15:55
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
İlk ticari imtiyaz.
15:57
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Fatih zamanında Venediklilere verilmiştir.
16:00
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Fatih Sultan Mehmet zamanında Venedikli tüccarlara
16:05
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
verildi.
16:05
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Fatih Sultan Mehmet İstanbul 'u fethettiğinde
16:10
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
baktı ki Galata'da paranın ve ticaretin nabzını Venedikli tüccarlar
16:14
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
tutuyor elinde.
16:15
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ve onlardan daha az olmak üzere Cenevizliler.
16:18
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
O yüzden dedi ki önce Venediklere sonra Cenevizlere ama siz Venedik
16:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
'i bilin yeterli sınavda Ceneviz 'i sormayız.
16:25
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ticari canlı devam ettirebilmek için dedi ki siz
16:29
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
size ticari imtiyazlar veriyorum dedi.
16:33
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama ilk kapitülasyonu sorarsak ilk kapitülasyon
16:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
kanuni zamanında Fransa 'ya verildi 1535'ten.
16:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Tarihi önemli değil ama kanuni zamanında Fransızlara
16:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
verilmiş olduğunu bilmeniz gerekiyor.
16:49
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Şimdi neden Kanun Sultan Süleyman Devleti 'nin en zirve zamanında
16:54
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Fransızlara bu kapitülasyonları verdi?
16:59
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Fransa Kralı Fransuva Kutsal Roma Cermen İmparatoru Şarken 'in eline
17:03
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
esir düşmüştü ve Fransuva 'nın annesi Kanuni'den yardım istedi.
17:07
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Kanuni de Şarken 'e bir mektup gönderdi Fransuva 'yı serbest bırakmasına
17:11
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
dair.
17:12
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Şarken de Kanuni 'yi karşısına almayı cesaret edemediği için Fransuva
17:16
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
'yı serbest bıraktı.
17:17
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Burada gücün de ne kadar büyük olduğunu anlıyorsunuzdur.
17:21
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani bir mektupla bir kralın elinden başka bir kralı alıyorsunuz.
17:25
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
O yüzden de Fransızlar kanuniye muhteşem Süleyman derler.
17:29
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Muhteşem Süleyman derler.
17:30
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
1535'te bu dostluğu daha da perçinlemek
17:35
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
için bunu yaptım.
17:36
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü şimdi Avrupalı
17:40
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
devletler tek tek Osmanlı için önemli bir tehdit
17:44
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
oluşturuluyor.
17:45
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama bir Haçlı birliği kuruyorlar.
17:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Birkaç devlet bir yere gelince önemli bir tehdit oluyor tabii ki.
17:51
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
O Haçlı birliğini bozmak istediği için.
17:55
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Tabi büyük devlet olmanın verdiği özgüven de var ve memlekette
17:59
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
biraz Fransız tüccarının gelmesinin bir sakıncası da yok o dönemde.
18:03
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Hatta ticari canlık açısından iyi bir şey.
18:05
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama kanuni akıllı bir adam dedi ki bu benim saltanatım
18:09
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
boyunca geçerlidir.
18:11
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Benden sonraki padişah bu
18:15
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
kaptülasyonları yenilemeye de bilir.
18:20
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu böyle tabii Fransızlarla kalmadı.
18:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Devlet zayıfladıkça birçok ülkeye şey verdik,
18:27
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
kapitülasyon verdik.
18:28
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani elimizi verdik kolumuzu kurtaramadık gibi bir durum oldu.
18:32
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
1740'da 1.
18:34
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Mahmut zamanında bu padişahın ismi de lütfen not alın.
18:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
1.
18:38
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Mahmut zamanında kapitülasyonlar süresiz hale
18:42
S… Speaker 5 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
getirildi.
18:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani padişah değişimleri kapitülasyon anlaşmalarını bağlamayacak
18:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
artık.
18:49
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu çok kötü bir dönüm noktası oldu Osmanlı
18:53
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
için. Ondan sonraki süreçte 1838'de
18:58
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
İngilizlerle Balta Limanı Ticaret Sözleşmesi yaptık.
19:02
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ve İngilizlere özel imtiyazlar verildi.
19:06
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Osmanlı her ne kadar kapitülasyonlarla
19:11
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
gümrük vergilerine çok müdahale edemese de...
19:13
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Özellikle yerli ham maddesini dışarıya
19:17
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
çok kelepir fiyata satmıyordu.
19:19
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bununla birlikte onu da kaptırdım.
19:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Sonra Birinci Dünya Savaşı 'nın arefesinde İddiat ve Terakki Partisi
19:27
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
dönemin iktidarı olan 1 Ekim 1914 itibariyle
19:32
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
kapitülasyonları tek taraflı kaldırdığını beyan etti.
19:35
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama bir anlamı olmadı çünkü kapitülasyon sahibi devletler bunu
19:39
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
kabul etmedi.
19:40
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Kapitülasyonlar ne zaman kalktı?
19:42
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Lozan Barış Anlaşması 'nda kalktı.
19:45
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
28.
19:46
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
madde ile
19:48
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu maddeye göre şu dendi.
19:50
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Taraflar her biri kendi yönünden Türkiye'de kapitülasyonların her
19:55
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bakımdan kaldırılacağını kabul ettiklerini bildirirler.
20:00
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Kapitülasyonlar nerede kalkmış?
20:01
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Lozan Barış Anlaşması 'nda tüm şartlarıyla ortadan kalkmıştır.
20:06
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Kapitülasyonlar çünkü Osmanlı 'yı gerçekten yarı sömürge
20:10
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
haline getirdi.
20:11
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Saray masraflarının
20:15
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
artması.
20:16
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Saray dediğin masraflı bir iştir zaten.
20:19
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Topkapı Sarayı yaklaşık 400 yıl.
20:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Devletin merkezi oldu.
20:25
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama tabii Topkapı Sarayı 'nda sadece padişah ailesi
20:29
S… Speaker 6 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yaşamıyor.
20:32
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani işte orada devlet görevlileri var,
20:36
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
südüzey, hanedan üyeleri,
20:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
enderim mensupları,
20:38
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
cariyeler çok sayıda görevli yaşıyor.
20:40
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Tarhunca Ahmet Paşa 17.
20:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yüzyılda bir bütçe oluşturdu.
20:45
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Taray masraflarını düşürmek için o da öldürülünce
20:50
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
zaten uygulanamadı.
20:53
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bir diğer neden,
20:54
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ekonominin bozulmasının bir diğer neden,
20:57
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
savaşlardaki ilgilerin artması ve ganimet gelirinin azalması.
21:01
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Şimdi savaş kazanırsan bir kazanç kapısı olur.
21:04
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yoksa inanılmaz masraf kapısıdır.
21:06
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Osmanlı son dönem hep savaşlarını kaybetti.
21:08
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bir de 1774 Küçük Kaynarca,
21:11
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bu anlaşmanın da adını not alın.
21:14
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
1774 Küçük Kaynarca anlaşmasıyla Osmanlı savaş
21:18
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
tazminatı ödemeye başladı.
21:22
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu da ekonomiyi takdir edersiniz ki olumsuz yönde etkiledi.
21:26
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ordunun bozulması,
21:28
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
şimdi diyoruz ya Osmanlı üç kıtaya yayılmış
21:32
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bir devlet.
21:33
S… Speaker 4 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Üç
21:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
kıtaya yani Asya'da,
21:38
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Avrupa'da, Afrika'da toprakları neyle aldı?
21:41
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ordusuyla aldı tabii ki.
21:42
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ve 15 -16.
21:44
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yüzyıllar Osmanlı 'nın böyle çağdaşlarına göre.
21:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Oldukça modern,
21:49
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
hızlı, disiplinli,
21:50
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
iyi teçhizatla donatılmış bir ordusu var.
21:53
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama 17 -18.
21:54
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yüzyıllara 19.
21:55
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yüzyılda geldiğimizde bu ordu yok.
21:58
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Özellikle Osmanlı
22:04
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ordusunun Belkemiği olan Yeniçeri Ocağı.
22:08
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Oldukça bozulmuştur.
22:10
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Neden bozuldu?
22:11
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü eski geleneklere göre geleneklere aykırı ocağa
22:15
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
asker alınmaya başlandı.
22:16
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Maaşlarını düzenle alamayan Yeniçeri savaşa gitmek
22:20
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
istemedi.
22:21
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yeniçerilerin evlenmelerine,
22:24
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
esnaflık yapmalarına izin verildi.
22:26
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yeniçerilerin sayıları artınca istediklerini elde etmek için sık sık
22:30
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
isyan çıkarmaya başladılar.
22:31
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Eskiden ne vardı?
22:33
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ocak devlet içindirdi.
22:35
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Sonra devlet ocak içindire döndü.
22:38
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ondan sonra padişahlar ordunun başında sefere
22:42
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
gitmeyince o orduda disiplin bozuldu.
22:46
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ve bunlar hep ikinci selimle başlamıştır.
22:49
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani işte yeniçerilerin evlenmesi,
22:51
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
esnaflık yapması,
22:53
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
izin verilmesi,
22:54
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
padişahların sefere çıkmaması.
22:57
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Böylelikle düzen bozuldu.
22:59
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
19.
22:59
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yüzyılın özellikle 2.
23:01
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
çeyreğinden sonra askeri eğitim veren okullarda
23:06
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
böyle güzel değişimler yaşandı aslında.
23:09
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama yeterli olmadı.
23:11
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Eğitimin bozulması.
23:13
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Şimdi bir memlekette eğitimi bozduğunuz zaman o çürüme
23:17
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
çok hızlı bir şekilde devletin diğer bütün kurumlarına
23:21
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Toplumsal yapıya,
23:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ekonomiye,
23:24
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
her şeye zarar verir.
23:26
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü eğitimli ve kaliteli insan yetiştiremiyorsun demektir.
23:30
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Mesleği ne olursa olsun fark etmez.
23:33
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ve iyi eğitim sadece meslek değil,
23:36
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
iyi ahlaklı insanları da beraberinde getirir.
23:39
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Osmanlı'daki eğitim sistemi,
23:41
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
medrese,
23:42
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Sıbyan Mektepleri,
23:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Enderu Mektebi.
23:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Medresede Selçuklu'dan aldıkları medrese sistemini gayet
23:51
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
de güzel devam ettirdiler.
23:55
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Mesela Fatih Sultan Mehmet zamanında Fatih İstanbul 'a bir
24:00
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
sürü ilim insanını davet etmiştir.
24:05
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Fatih Sultan Mehmet 'in zaten en büyük arzusu İstanbul
24:09
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
'u bilimin ve sanatın merkezi haline getirmekti.
24:14
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama zaman içerisinde bakıyoruz ki eğitim sistemi oldukça
24:18
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bozuk.
24:19
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Özellikle medreseler.
24:20
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
İşte pozitif bilimleri,
24:22
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
deney, gözlem bunları bir kenara atmış sadece dini eğitim veren kurumlar
24:26
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ki onu da safsatalarla doldurmuşlar.
24:29
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Sonra Osmanlı'da eğitimi teşvik etmek için beşik ulemalığı denilen
24:33
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bir sistem vardı.
24:34
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bunun suistimal edildiğini görüyoruz.
24:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani alimin çocuğu da alim olsun diye çıkarılmış bir sistemdi.
24:41
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama adam bakıyorsun doğrusu eğitimi almamış babası müderris olduğu için
24:45
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
ben de müderrisim diye ortalıkta gezinebiliyor falan gibi.
24:50
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
19.
24:50
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yüzyılda bu eğitim sistemini toparlamak istediler.
24:54
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Batı tarzında yeni yeni okullar açıldı.
24:56
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Eğitim kararları çıktı.
25:00
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bu defa da mektepli medreseli tartışması başladı.
25:03
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Çünkü temel eğitim,
25:06
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
tamam farklı okullara açılır tabii ki,
25:08
S… Speaker 5 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bugün de var bir sürü farklı okul.
25:09
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ama temel eğitim belli bir düzende,
25:12
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
belli bir kontrolde ve eşitlikle
25:17
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
devam eder.
25:18
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Dağınık bir şekilde olmaz.
25:19
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Burada bir işte sistem yok Osmanlı'da.
25:23
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Sonra azınlıklara okul açma izni verildi.
25:25
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Onların çok daha farklı bir eğitim sistemleri müfredat programları var.
25:29
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Kapitülasyonlarla yabancılara okul açma izinleri
25:34
S… Speaker 8 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
verildi.
25:34
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ortalık misyoner okullarıyla dolmaya başladı.
25:37
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Onların çok daha farklı bir eğitim sistemi var.
25:39
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani Osmanlı'dan Türkiye Cumhuriyeti 'ne çok dağınık...
25:43
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ve kalitesiz bir eğitim modeli miras kaldı.
25:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
O yüzden Türkiye Cumhuriyeti 'nde eğitimle ilgili çıkarılan
25:51
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
3 Mart 1924'te çıkarılan kanunun adı Tevhidi
25:55
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Tetrisat Kanunu olmuştur.
25:57
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Yani eğitim öğretimi birleştirilmesi olmuştur.
26:00
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Evet iç sebepler bunlar.
26:03
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Gelelim dış sebeplere.
26:05
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Osmanlı Devleti 'nin jeopolitik konumu.
26:08
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Ne demek jeopolitik konum?
26:10
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Önemli nokta burası.
26:12
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Jeopolitik konum.
26:14
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bir bölgenin,
26:15
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bir şehrin,
26:16
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bir devletin,
26:17
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bir ülkenin coğrafi konumunun dünya siyasetindeki
26:21
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
önemi demektir.
26:22
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Jeo zaten jeolojiden,
26:24
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
politikte siyaset.
26:25
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Şimdi bugünkü Türkiye Cumhuriyeti Devleti 'ne baktığımız zaman,
26:29
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Türkiye Cumhuriyeti Devleti 'ne,
26:31
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
yani bugünkü Anadolu Yarımadası 'na baktığımız zaman,
26:34
S… Speaker 2 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
şimdi,
26:35
S… Speaker 4 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
bir saniye.
26:44
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Üç tarafımız denizlerle çevrili bir yarım adayız.
26:47
S… Speaker 1 (3. Hafta-20261016_080348-Toplantı Kaydı)
Bir tarafımız Balkanlar,

I hana ʻia kēia transcript e AI (hoʻomaopopo leo mau). Hiki ke loaʻa nā hewa — e hōʻoia i ka leo mua no ka hoʻohana nui. Ka'ōlelo aʻo AI

❤️ Love STT.ai? E haʻi i kou mau hoaaloha!
Hōʻuluʻulu
Kaomi Summarize e hana i ka AI mahele o kēia transcript.
E hōʻuluʻulu ana...
E nīnau i ka AI e pili ana i kēia transcript
E nīnau i kekahi mea e pili ana i kēia transcript - e loaʻa ana ka AI i nā ʻāpana pili a me ka pane.